Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1988, թիվ 11)

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1896–1903 թվականներին հայ ազգային-ազատագրական շարժման շրջանակում Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության որդեգրած մարտավարության, կազմակերպական գործունեության և շարժման նյութական ապահովման խնդիրների պատմական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական պայմաններում կուսակցության ռազմավարական նպատակների և գործելակերպի փոփոխություններն են՝ դրանք դիտարկելով Հայկական հարցի, Օսմանյան կայսրությունում արևմտահայության դրության և միջազգային քաղաքական միջավայրի համատեքստում։ Քննվում է, թե 1890-ական թվականների երկրորդ կեսի իրադարձություններից հետո ինչպես էին վերագնահատվում ազատագրական շարժման կազմակերպման եղանակները, տեղական ինքնապաշտպանության, հայդուկային շարժման, քաղաքական քարոզչության և միջազգային ուշադրություն հրավիրելու հետ կապված մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շարժման նյութական ապահովման պատմական խնդրին՝ ֆինանսական միջոցների հավաքագրման կազմակերպական նշանակությանը, կուսակցական կառույցների և տարբեր հայկական համայնքների մասնակցությանը, ինչպես նաև ազատագրական գործունեության համար անհրաժեշտ ռեսուրսների բաշխման շուրջ ձևավորված մոտեցումներին։ Զինման հարցը դիտարկվում է պատմական և կազմակերպական տեսանկյունից՝ որպես այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական պայքարի բաղադրիչ, առանց դրա գործնական իրականացման տեխնիկական մանրամասների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կուսակցական ժողովների որոշումները, նամակագրությունը, հուշագրությունները, մամուլի հրապարակումները և այլ սկզբնաղբյուրներ, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի ներքին քննարկումները և որոշումների ընդունման տրամաբանությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տարբեր տարածաշրջաններում գործող կազմակերպական կառույցների միջև կապերի, սփյուռքահայ համայնքների աջակցության և քաղաքական ու նյութական ռեսուրսների համախմբման խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են կուսակցության ներսում մարտավարական հարցերի շուրջ հնարավոր տարակարծությունները և փոփոխվող քաղաքական պայմանների ազդեցությունը գործունեության առաջնահերթությունների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ազատագրական շարժումը դիտարկել ոչ միայն առանձին քաղաքական իրադարձությունների, այլև կազմակերպական կառավարման, ֆինանսական ապահովման, գաղափարական ընտրությունների և պատմական միջավայրի փոխազդեցության տեսանկյունից՝ նպաստելով 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական-քաղաքական պատմության առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։

Մանկավարժություն

Մանկավարժական և սոցիալական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում կանանց ֆիզիկական կուլտուրայի և մարզական գործունեության մեջ ներգրավման սոցիալ-մանկավարժական պայմանների ու գործոնների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման, մարզական գործունեությանը մասնակցության խթանման և առողջ ապրելակերպի մշակույթի զարգացման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, սոցիալական միջավայրի և հասարակական պատկերացումների ազդեցությանը կանանց ֆիզկուլտուրային ու մարզական ակտիվության վրա։ Վերլուծվում են մասնակցությունը խթանող և սահմանափակող սոցիալական ու մանկավարժական գործոնները, ինչպես նաև տարբեր տարիքային խմբերի համար համապատասխան կազմակերպական մոտեցումները։ Քննարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերի, մարզական միջոցառումների, իրազեկման և մոտիվացիայի բարձրացման միջոցների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու կանանց ֆիզիկական ակտիվության ընդլայնմանը նպաստող սոցիալ-մանկավարժական մոտեցումներ և գնահատելու դրանց նշանակությունը առողջության պահպանման ու հասարակական մասնակցության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության, սպորտի մանկավարժության և սոցիալական մանկավարժության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Առևտրային բանակցություններ աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանակցությունների գործընթացին, որը հանդիսանում է բիզնեսի և միջազգային առևտրի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Հեղինակը՝ Բուլանիկյան Ս.Հ.-ն, մանրամասնորեն քննարկում է այն մոտեցումները, ռազմավարությունները և տեխնիկաները, որոնք անհրաժեշտ են հաջողակ առևտրային բանակցությունների համար։ Գրքում ներկայացվում են բանակցությունների փուլերը՝ նախապատրաստում, բանակցային գործընթաց և արդյունքների իրականացում, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ կառավարման մեթոդները։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև բանակցությունների հոգեբանական կողմը՝ համաձայնեցման և հակամարտությունների լուծման մեթոդներով, և նշվում է, թե ինչպես են որոշում ընդունելու վրա ազդում տարբեր գործոններ՝ ներառյալ մշակութային տարբերությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և քաղաքական շրջանակները։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային առևտրային բանակցություններին, մասնավորապես՝ այն բարդություններին, որոնք առաջանում են տարբեր իրավական և տնտեսական միջավայրերում։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է գործնական օրինակներ և վերլուծություններ՝ ցույց տալով, թե ինչպես ճիշտ կողմնորոշվել բանակցություններում, գտնել լուծումներ կոնֆլիկտների կամ փոխհամաձայնությունների մեջ, ինչպես նաև ապահովել շահավետ պայմաններ բոլոր կողմերի համար։ Այն ամբողջությամբ մշակված է որպես գործնական ուղեցույց՝ օգնելու բիզնեսում, կառավարությունում և միջազգային հարաբերություններում ներգրավված մասնագետներին և ուսանողներին։

Կրոն

Աշխատությունն անդրադառնում է բարեպաշտության գաղափարին և կրոնական կյանքի բնույթին՝ ներկայացնելով այդ թեմաների վերաբերյալ մի շարք համառոտ բացատրություններ։ Գրքի հիմնական ուղղվածությունը հավատքի և առօրյա վարքագծի կապի պարզաբանումն է, ինչպես նաև մարդու հոգևոր կյանքի, բարոյական սկզբունքների և կրոնական պարտավորությունների կարևորության ընդգծումը։ Բարեպաշտությունը դիտարկվում է որպես ներքին համոզմունքների ու գործնական վարքի ամբողջություն, որն արտահայտվում է Աստծո հանդեպ հավատարմությամբ, աղոթքով, խղճի մաքրությամբ, ազնվությամբ և մերձավորի նկատմամբ բարությամբ։ Հեղինակը, ըստ վերնագրում նշված թեմատիկ ուղղվածության, ընթերցողին ներկայացնում է կրոնական կյանքի բնորոշ կողմերը՝ դրանք բացատրելով համառոտ և մատչելի ձևով։ Նմանատիպ գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել քրիստոնեական գիտելիքների տարածման, հավատացյալների բարոյական դաստիարակության և հոգևոր ինքնակրթության խթանման գործում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ կրոնական ու բարոյախոսական գրականության, ինչպես նաև հայ համայնքներում հոգևոր կրթության և կրոնական ընթերցանության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հանցագործությունների կանխարգելման, բացահայտման և քննության ընթացքում օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող ստորաբաժանումների ու քրեական վարույթ իրականացնող մարմինների համագործակցության իրավական, կազմակերպական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում փոխգործակցությունը դիտարկվում է որպես իրավապահ գործունեության տարբեր ուղղությունների համաձայնեցման մեխանիզմ, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է լիազորությունների հստակ սահմանազատմամբ, տեղեկատվության օրինական փոխանակմամբ, գործողությունների համակարգմամբ և յուրաքանչյուր մարմնի դատավարական ու գործառութային ինքնուրույնության պահպանմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օպերատիվ-հետախուզական ճանապարհով ստացված տեղեկությունների և քրեական վարույթի շրջանակում իրականացվող դատավարական գործողությունների փոխհարաբերությանը՝ ուսումնասիրելով դրանց իրավական բնույթի, օգտագործման սահմանների և ապացուցողական գործընթացի հետ առնչվող հարցերը։ Քննվում են իրավասու մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանցման, համատեղ պլանավորման և աշխատանքի կազմակերպման ընդհանուր սկզբունքները՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ հանցագործության վերաբերյալ նախնական տեղեկությունների ստուգումը և հետագա քննությունը պահանջում են տարբեր մասնագիտական ստորաբաժանումների ներգրավում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է իրավական կարգավորման հնարավոր հակասությունների և գործառույթների կրկնության բացահայտումը, որոնք կարող են նվազեցնել համագործակցության արդյունավետությունը կամ առաջացնել իրավասությունների սահմանների վերաբերյալ խնդիրներ։ Կարևորվում է նաև մարդու իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության սկզբունքը, քանի որ հանցագործությունների դեմ պայքարի արդյունավետությունը պետք է համադրվի օրինականության, համաչափության, դատական վերահսկողության և դատավարական երաշխիքների պահպանման հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օպերատիվ բնույթի տեղեկությունների գաղտնիության և քրեական վարույթի պահանջների միջև հավասարակշռության ապահովմանը, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես կարող է կազմակերպվել տեղեկատվական համագործակցությունը՝ առանց խախտելու օրենքով նախատեսված սահմանափակումները։ Քննվում են նաև կանխարգելիչ գործունեության առանձնահատկությունները, քանի որ իրավապահ մարմինների փոխգործակցությունը կարող է նշանակություն ունենալ ոչ միայն արդեն կատարված արարքների քննության, այլև հանցավոր ռիսկերի ժամանակին բացահայտման և իրավական կանխարգելիչ միջոցների արդյունավետ կազմակերպման համար։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել իրավական նորմերի, իրավակիրառ պրակտիկայի և կազմակերպական մեխանիզմների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու համագործակցության արդյունավետությանը նպաստող կամ այն սահմանափակող գործոնները։ Կարևորվում են նաև մասնագիտական պատասխանատվության, իրավասությունների հստակեցման և միջգերատեսչական հաղորդակցության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է ունենալ տեսական և կիրառական նշանակություն քրեական դատավարության և օպերատիվ-հետախուզական գործունեության իրավական կարգավորման ուսումնասիրության, իրավապահ մարմինների համագործակցության կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործման և հանցագործությունների կանխարգելման ու քննության ընթացքում օրինականության երաշխիքների ամրապնդման տեսանկյունից։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1197 թվականին Տիֆլիսում տեղի ունեցած միջեկեղեցական և հասարակական հակասությունների ուսումնասիրությանը, որոնք կապված էին Զատկի տոնակատարության ժամանակագրական հաշվարկների և տարբեր եկեղեցական ավանդույթների միջև առաջացած տարաձայնությունների հետ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում միջնադարյան քրիստոնեական համայնքներում օրացուցային հաշվարկների, եկեղեցական տոների որոշման և դրանց շուրջ ձևավորված հակասությունների պատմական նշանակությունն է։ Հատկապես կարևորվում է այն միջավայրը, որտեղ տարբեր դավանական և եկեղեցական ավանդույթների ներկայացուցիչներ համատեղ գոյակցում էին Տիֆլիսի բազմազգ ու բազմակրոն հասարակության մեջ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու միջնադարյան քաղաքի կրոնական կյանքը, եկեղեցական համայնքների փոխհարաբերությունները և այն հանգամանքները, որոնց պայմաններում տոնացույցի վերաբերյալ տարբեր մոտեցումները կարող էին վերածվել ավելի լայն հասարակական կամ եկեղեցական հակամարտության։ Քննության առարկա է դառնում նաև «շեղված» կամ «սխալ» Զատկի վերաբերյալ պատկերացումը, որը կապված էր տարբեր օրացուցային համակարգերի և Զատկի ամսաթվի հաշվարկման առանձնահատկությունների հետ։ Այս հարցի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն եկեղեցական օրացույցի պատմությունը հասկանալու, այլև միջնադարյան քրիստոնեական աշխարհում ժամանակի հաշվարկի, տոնական ծեսերի և դավանական ինքնության փոխկապակցվածությունը բացահայտելու համար։ Աշխատությունը պատմական իրադարձությունը դիտարկում է իր ժամանակաշրջանի քաղաքական և մշակութային ընդհանուր միջավայրում՝ անդրադառնալով Տիֆլիսի և տարածաշրջանի եկեղեցական կյանքի առանձնահատկություններին։ Այն կարող է հետաքրքրել միջնադարի պատմությամբ, եկեղեցու պատմությամբ, քրիստոնեական տոնացույցների զարգացմամբ, վրացագիտությամբ և հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ուսումնասիրության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է համեմատաբար նեղ, սակայն միջնադարյան հասարակության աշխարհընկալման համար կարևոր մի խնդրի՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող էին կրոնական ժամանակի հաշվարկի և ծիսական կարգի շուրջ տարաձայնությունները ազդեցություն ունենալ տարբեր համայնքների հարաբերությունների վրա։