Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1974, թիվ 10)

Математика

Գիրքը թվաբանական խնդիրների ժողովածու է, որը նախատեսված է մաթեմատիկական գիտելիքների գործնական կիրառման և հաշվարկային հմտությունների ամրապնդման համար։ Այն կարող է ներառել տարբեր բարդության խնդիրներ, որոնց լուծումը պահանջում է թվաբանական գործողությունների ճիշտ կիրառում, թվային հարաբերությունների ըմբռնում և տրամաբանական մտածողություն։ Նման ժողովածուները կիրառվում էին ուսումնական գործընթացում՝ սովորողներին հնարավորություն տալով գործնականում ամրապնդել թվաբանության կանոնները, զարգացնել ինքնուրույն խնդիրներ լուծելու կարողությունը և ավելի ճշգրիտ հաշվարկներ կատարել։ Դրանք կարող էին օգտակար լինել ինչպես դպրոցական դասերի, այնպես էլ ինքնուրույն պարապմունքների ընթացքում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայալեզու մաթեմատիկական ուսումնական գրականության և Թիֆլիսի կրթական-տպագրական միջավայրի ուսումնասիրության համար։

История

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Նախիջևանյան հիմնահարցի զարգացումը 1920 թ. մայիսից մինչև 1921 թ. հոկտեմբեր՝ ընդգրկելով տարածաշրջանի շուրջ ծավալված քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործընթացները։ Աշխատությունում վերլուծվում են Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկման փուլը, խորհրդային իշխանության հաստատումը, ինչպես նաև Հայաստանի, Ադրբեջանի, Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև ձևավորված ուժային հարաբերությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է նաև 1920–1921 թթ. դիվանագիտական բանակցություններին և պայմանագրերին, որոնք վճռական ազդեցություն են ունեցել Նախիջևանի վերջնական կարգավիճակի ձևավորման վրա։ Նյութում օգտագործվում են պատմական աղբյուրներ և փաստաթղթեր՝ բացահայտելով տարածքային վեճերի և միջազգային քաղաքական շահերի փոխազդեցությունը։ Գիրքը կարևոր ուսումնասիրություն է Հարավային Կովկասի պատմության և հայ-թուրք-ադրբեջանական հարաբերությունների խորքային ըմբռնման համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայ լեզվաբանական մտքի պատմության կարևոր փուլերից մեկի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով Մխիթարյան գիտական ավանդույթի սկզբնավորման շրջանում ձևավորված լեզվաբանական հայացքների, սկզբունքների և գործնական成果ների վրա։ Հետազոտության առանցքում են հայերենի քերականական կառուցվածքի նկարագրությունը, բառապաշարի համակարգումը, լեզվական նորմավորման խնդիրները և լեզվի ուսուցման համար մշակված մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քերականագիտական աշխատություններին՝ պարզելու, թե ինչպես են ներկայացվել խոսքի մասերը, բառերի ձևափոխությունները, հոլովման ու խոնարհման համակարգերը, շարահյուսական կապերը և հայերենի կառուցվածքային այլ առանձնահատկություններ։ Դրանք դիտարկվում են ինչպես հայկական նախորդ քերականական ավանդույթի, այնպես էլ ժամանակի եվրոպական լեզվաբանական ու կրթական մտքի հետ հնարավոր առնչությունների համատեքստում։ Կարևոր ուղղություն է բառարանագրական գործունեության ուսումնասիրությունը, քանի որ բառապաշարի հավաքագրումը, իմաստների բացատրությունը, բառային տարբերակների համադրումը և օտար լեզուների հետ համապատասխանությունների ներկայացումը նշանակալի դեր են ունեցել հայ բառարանագրության հետագա զարգացման համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև գրաբարի նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքը, լեզվական կանոնների համակարգման սկզբունքները և գրավոր լեզվի միասնականության պահպանման ձգտումը։ Միաժամանակ քննվում են կենդանի խոսքի և գրական ավանդույթի փոխհարաբերությունները՝ ցույց տալով, թե լեզվական նյութի ընտրությունն ինչպես էր պայմանավորված կրթական, գիտական և մշակութային նպատակներով։ Լեզվաբանական գործունեությունը դիտարկվում է ավելի լայն կրթական ծրագրի շրջանակում, որտեղ լեզվի ուսումնասիրությունը կապված էր դասագրքերի ստեղծման, թարգմանական աշխատանքի, գրական ժառանգության պահպանման և գիտելիքի տարածման հետ։ Աղբյուրագիտական և պատմալեզվաբանական քննությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու այդ ժառանգության տեղը հայ քերականագիտության, բառարանագրության և լեզվի ուսուցման մեթոդաբանության զարգացման պատմության մեջ։ Կարևորվում է նաև հետագա Մխիթարյան հեղինակների վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելով գիտական ավանդույթի շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է լեզվաբանական գործունեության բազմակողմանի բնույթը և դրա նշանակությունը հայերենի գիտական նկարագրության, համակարգման ու ուսումնասիրման պատմության համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի տեղին և դերակատարությանը ԽՍՀՄ ռազմաարդյունաբերական համալիրում 1922–1991 թվականներին՝ ուսումնասիրելով հանրապետության արդյունաբերական, գիտատեխնիկական և տնտեսական ներուժի ներգրավումը համամիութենական պաշտպանական արտադրության համակարգում։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում խորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանում արդյունաբերական ենթակառուցվածքների ձևավորման ու զարգացման գործընթացները, արտադրական ձեռնարկությունների մասնագիտացումը, գիտահետազոտական և նախագծային կազմակերպությունների գործունեությունը, ինչպես նաև հանրապետության կապերը ԽՍՀՄ այլ տնտեսական կենտրոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեքենաշինության, էլեկտրոնիկայի, սարքաշինության, ճշգրիտ տեխնոլոգիաների և ռազմավարական նշանակություն ունեցող արտադրությունների զարգացմանը՝ դրանք դիտարկելով խորհրդային կենտրոնացված տնտեսության և արտադրական կոոպերացիայի համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են ռազմաարդյունաբերական համալիրի ձևավորման փուլերը, պետական տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը արտադրական հզորությունների տեղաբաշխման վրա և Հայաստանի գիտական ու մասնագիտական ներուժի օգտագործումը տեխնոլոգիական խնդիրների լուծման համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գիտության, բարձրագույն կրթության և արդյունաբերության փոխկապակցվածությանը, մասնագիտական կադրերի պատրաստմանը և գիտահետազոտական հաստատությունների մասնակցությանը տեխնիկական նորարարությունների զարգացման գործընթացում։ Քննության են առնվում նաև ռազմաարդյունաբերական ոլորտի ազդեցությունները հանրապետության քաղաքաշինական, ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա, քանի որ խոշոր արտադրական կենտրոնների ստեղծումը նպաստում էր աշխատուժի կենտրոնացմանը և նոր մասնագիտական խմբերի ձևավորմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի արդյունաբերական համակարգի կախվածությունը համամիութենական մատակարարման ու արտադրական կապերից և հասկանալու, թե ինչպես էր հանրապետության տնտեսությունը ներառված ԽՍՀՄ միասնական արդյունաբերական կառուցվածքում։ Առանձին ուշադրության կարող են արժանանալ խորհրդային համակարգի վերջին տասնամյակների տեխնոլոգիական զարգացումները, տնտեսական դժվարությունները և այն փոփոխությունները, որոնք առաջացան ԽՍՀՄ կազմալուծման նախաշեմին ու դրանից հետո։ Աշխատությունն ունի կարևոր պատմագիտական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով առավել ամբողջական պատկերացում կազմել խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի արդյունաբերական արդիականացման, գիտատեխնիկական զարգացման և ռազմաարդյունաբերական համակարգում ունեցած գործառույթների մասին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կապի և հեռահաղորդակցության ոլորտում մարքեթինգային գործունեության առանձնահատկությունների, զարգացման միտումների և արդյունավետության բարձրացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեռահաղորդակցական ծառայությունների շուկայի կառուցվածքը, սպառողների պահանջարկի ձևավորումը, ծառայությունների առաջարկի առանձնահատկությունները և ընկերությունների մարքեթինգային ռազմավարությունների մշակման սկզբունքներն են։ Քննվում են ոլորտի տեխնոլոգիական արագ փոփոխությունների ազդեցությունը շուկայական հարաբերությունների վրա, նոր ծառայությունների առաջացման պայմանները, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը և կազմակերպությունների կողմից հաճախորդների տարբեր խմբերի պահանջմունքների բացահայտման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շուկայի հատվածավորմանը, նպատակային սպառողական խմբերի ընտրությանը, ծառայությունների դիրքավորմանը, գնային քաղաքականությանը, վաճառքի և սպասարկման ուղիների կազմակերպմանը, ինչպես նաև գովազդային ու հաղորդակցական միջոցների կիրառմանը։ Ուսումնասիրվում են հեռախոսային, շարժական կապի, ինտերնետային և այլ հեռահաղորդակցական ծառայությունների շուկայավարման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ծառայությունների ոչ նյութական բնույթը, տեխնիկական որակի նշանակությունը և հաճախորդների սպասարկման շարունակականությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սպառողների վարքագծի, գոհունակության և հավատարմության ուսումնասիրությունը, քանի որ հեռահաղորդակցության ոլորտում կազմակերպությունների երկարաժամկետ արդյունավետությունը մեծապես կապված է ոչ միայն նոր բաժանորդների ներգրավման, այլև գործող հաճախորդների հետ կայուն հարաբերությունների պահպանման հետ։ Դիտարկվում են նաև ծառայությունների որակի, ապրանքանիշի հեղինակության, սակագնային առաջարկների և լրացուցիչ ծառայությունների ազդեցությունը կազմակերպությունների շուկայական դիրքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել մարքեթինգային տեղեկատվության հավաքագրման և մշակման մեթոդները, պահանջարկի գնահատումը, վաճառքի կանխատեսումը և մարքեթինգային ծրագրերի արդյունավետության չափման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև թվային տեխնոլոգիաների զարգացման պայմաններում հաճախորդների հետ հաղորդակցության նոր ձևերին և անհատականացված ծառայությունների հնարավորություններին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մարքեթինգի, ծառայությունների կառավարման, հեռահաղորդակցության տնտեսագիտության և ռազմավարական կառավարման մոտեցումները՝ կապի ոլորտում կազմակերպությունների շուկայական գործունեության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։