Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1977, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Լեզվաբանություն

Այս ռեֆերատը վերաբերում է լեզվի մշակույթին որպես արվեստի կարևոր գործոնի, որտեղ լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես հաղորդակցման միջոց, այլ նաև որպես գեղարվեստական արտահայտչության հիմնական նյութ և մշակութային արժեքների կրող։ Լեզվի մշակույթը ենթադրում է լեզվի ճիշտ, նորմավորված և գեղեցիկ օգտագործում, որը նպաստում է մտքի հստակ արտահայտմանը և գեղագիտական ազդեցության ուժեղացմանը։ Արվեստում լեզուն դառնում է ստեղծագործական գործիք, որի միջոցով հեղինակը փոխանցում է գաղափարներ, զգացմունքներ, պատկերներ և խորհրդանիշներ՝ ձևավորելով գեղարվեստական իրականություն։ Գրականության, թատրոնի, պոեզիայի և այլ արվեստների տեսակներում լեզվի մշակույթը կարևոր դեր ունի, քանի որ հենց լեզվի որակից է կախված ստեղծագործության ազդեցությունը, արտահայտչական ուժը և ընթերցողի կամ հանդիսատեսի ընկալումը։ Լեզվի մշակույթը նաև արտացոլում է ժողովրդի մտածողության մակարդակը, պատմական զարգացումը և ազգային ինքնությունը, քանի որ յուրաքանչյուր լեզու կրում է տվյալ ժողովրդի մշակութային առանձնահատկությունները։ Ճիշտ և մշակված լեզվի օգտագործումը նպաստում է նաև հասարակության ընդհանուր կրթական մակարդակի բարձրացմանը, հաղորդակցության արդյունավետությանը և մշակութային արժեքների պահպանմանը։ Արվեստում լեզվի մշակույթը կարևոր է նաև ոճական բազմազանության ստեղծման համար, քանի որ այն թույլ է տալիս հեղինակին կիրառել տարբեր արտահայտչամիջոցներ՝ փոխաբերություններ, համեմատություններ, խորհրդանիշներ և այլ գեղարվեստական հնարքներ, որոնք հարստացնում են ստեղծագործությունը։ Այսպիսով, լեզվի մշակույթը հանդիսանում է արվեստի հիմնարար գործոններից մեկը, որը միավորում է գեղագիտությունը, մտածողությունը և ազգային մշակույթը մեկ ամբողջական համակարգում։

Տեխնոլոգիա

Գիրքը նվիրված է տեխնիկայի ընդհանուր զարգացման օրինաչափություններին, տեխնիկական համակարգերի կառուցվածքային և գործառնական հիմքերին, ինչպես նաև ժամանակակից ինժեներական լուծումների կիրառական առանձնահատկություններին։ Աշխատությունում ներկայացվում են տեխնիկական սարքավորումների և մեխանիզմների հիմնական տեսակները, դրանց աշխատանքի սկզբունքները, էներգիայի փոխակերպման և փոխանցման գործընթացները, ինչպես նաև արտադրական և տեխնոլոգիական համակարգերի կազմակերպման հիմնարար մոտեցումները։ Հեղինակը դիտարկում է տեխնիկայի զարգացման պատմական փուլերը՝ սկսած պարզ մեխանիկական գործիքներից մինչև բարդ ավտոմատացված և թվային կառավարման համակարգեր՝ ընդգծելով գիտատեխնիկական առաջընթացի ազդեցությունը արդյունաբերության, տրանսպորտի, կապի և կենցաղային տեխնոլոգիաների վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնիկական համակարգերի արդյունավետության բարձրացման, հուսալիության ապահովման, էներգախնայողության և նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման խնդիրներին։ Ներկայացված են նաև տեխնիկական նախագծման հիմնական սկզբունքները, ինժեներական մտածողության ձևավորման մոտեցումները և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման մեթոդները։ Աշխատությունը նախատեսված է ինժեներների, տեխնիկական մասնագետների, ուսանողների և տեխնիկական գիտություններով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով տեխնիկայի վերաբերյալ համապարփակ գիտելիքների ձևավորմանը և կիրառական կարողությունների զարգացմանը։

Կրոն

Գիրքը կապված է հայ կրոնական մտքի պատմության մեջ կարևոր տեղ զբաղեցնող «Բանալի ճշմարտության» աշխատության հետ, որը հայտնի է որպես հայ դավանաբանական և եկեղեցագիտական ժառանգության նշանակալի հուշարձան։ Աշխատության անվանումը խորհրդանշում է ճշմարտության ճանաչման, հավատի հիմքերի բացահայտման և կրոնական ուսմունքների իմաստավորման ձգտումը։ Այն առնչվում է քրիստոնեական դավանանքի, եկեղեցական ավանդության և կրոնական գաղափարների մեկնաբանության հարցերին՝ ներկայացնելով հայ հոգևոր ու մտավոր մշակույթի պատմության համար արժեքավոր նյութ։ Այս երկի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հայ միջնադարյան կրոնական մտածողության առանձնահատկություններին, դավանաբանական պատկերացումներին և տարբեր կրոնական ուղղությունների միջև գոյություն ունեցած գաղափարական առնչություններին։ Այն կարևոր է նաև հայ եկեղեցու պատմության և աստվածաբանական գրականության զարգացման ընթացքը հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ նման աշխատությունները վկայում են հավատքի հիմնադրույթները բացատրելու, պաշտպանելու և համակարգելու մտավոր ավանդույթի մասին։ Գրքի բովանդակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ քրիստոնեական ժառանգության, կրոնական բանավեճերի պատմության և աստվածաբանական գաղափարների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագիտության, եկեղեցագիտության, կրոնի պատմության և հայ գրավոր մշակույթի պատմության ոլորտներում ուսումնասիրությունների իրականացման համար։ Աշխատության հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայերեն հին գրական ժառանգության պահպանման ու գիտական շրջանառության տեսանկյունից՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումնասիրելու հայ կրոնական մտքի պատմական զարգացումը և դրա տեղը քրիստոնեական մշակույթի ավելի լայն համատեքստում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության բյուջետային համակարգի ձևավորման, գործունեության և զարգացման խնդիրների տնտեսական ու ֆինանսական ուսումնասիրությանը՝ համապատասխան ժամանակաշրջանի ինստիտուցիոնալ պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետական ֆինանսների կազմակերպման սկզբունքները, բյուջետային եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, ֆինանսական միջոցների ձևավորման աղբյուրները և դրանց բաշխման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բյուջետային համակարգի կայացման փուլերին, իրավական և կազմակերպական հիմքերին, պետական ու տեղական ֆինանսների փոխհարաբերություններին և բյուջետային գործընթացի կառավարման առանձնահատկություններին։ Քննության են առնվում հարկային և ոչ հարկային եկամուտների ձևավորման հնարավորությունները, պետական ծախսերի հիմնական ուղղությունները, սոցիալական և տնտեսական ծրագրերի ֆինանսավորումը, ինչպես նաև սահմանափակ ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բյուջեի պլանավորման, կազմման, հաստատման, կատարման և վերահսկողության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը և կատարելագործման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են նաև բյուջետային հավասարակշռության, պակասուրդի ֆինանսավորման, ֆինանսական կայունության և միջբյուջետային հարաբերությունների հետ կապված հարցերը։ Հետազոտության մեջ բյուջետային քաղաքականությունը դիտարկվում է սոցիալ-տնտեսական զարգացման հետ փոխկապակցված՝ ուսումնասիրելով պետական ֆինանսների ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների, ենթակառուցվածքների, սոցիալական պաշտպանության և հանրային ծառայությունների ֆինանսավորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բյուջետային միջոցների նպատակային և արդյունավետ օգտագործման, ֆինանսական վերահսկողության, հաշվետվողականության ու թափանցիկության բարձրացման անհրաժեշտությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի բյուջետային համակարգի զարգացմանը խոչընդոտող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնների բացահայտումը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունների գնահատումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում պետական ֆինանսների կառավարման կառուցվածքի, բյուջետային քաղաքականության առաջնահերթությունների և համակարգի կատարելագործման անհրաժեշտության մասին։ Աշխատությունը կարող է կարևոր աղբյուր հանդիսանալ հանրային ֆինանսների, բյուջետային կառավարման և տարածաշրջանի տնտեսական պատմության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով բյուջետային համակարգի ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները և դրանց հետ կապված հիմնական ֆինանսատնտեսական հիմնախնդիրները։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սպանության այն դեպքերի քրեաիրավական որակավորման հիմնախնդիրներին, երբ հանցագործությունը կատարվում է մեկ այլ հանցագործություն թաքցնելու կամ դրա կատարումը հեշտացնելու նպատակով, ինչպես նաև երբ սպանությունը կապված է բռնաբարության կամ սեռական բնույթի բռնի գործողությունների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում հանցակազմի ճիշտ սահմանազատման, հանցագործության շարժառիթի և նպատակի բացահայտման, ինչպես նաև տարբեր հանցագործությունների համակցության դեպքում քրեական իրավունքի նորմերի ճիշտ կիրառման հարցերն են։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են սպանության ծանրացուցիչ հանգամանքները և այն իրավական չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է տարբերակել սովորական սպանությունը հատուկ նպատակով կատարված սպանությունից։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում «այլ հանցագործությունը թաքցնելու» և «դրա կատարումը հեշտացնելու» նպատակների իրավական բովանդակությանը, դրանց ապացուցման առանձնահատկություններին և հանցավոր մտադրության ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև սպանության և բռնաբարության կամ սեռական բնույթի բռնի գործողությունների միջև իրավական կապի ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են այն իրավիճակները, երբ սպանությունը կատարվում է սեռական հանցագործության ընթացքում, դրանից առաջ կամ հետո, և անհրաժեշտ է որոշել, թե ինչպիսի իրավական գնահատական պետք է տրվի կատարված արարքների ամբողջությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել իրավակիրառ պրակտիկայում հանդիպող խնդիրները, մասնավորապես՝ հանցագործության իրական նպատակի հաստատումը, հանցավոր մտադրության ապացուցումը, պատճառահետևանքային կապի գնահատումը և հարակից քրեաիրավական կազմերից սահմանազատումը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում այն դեպքերին, երբ արտաքին հանգամանքները կարող են դժվարացնել սպանության իրական շարժառիթի կամ նպատակի բացահայտումը, ինչի հետևանքով հնարավոր են տարբեր մոտեցումներ նույնատիպ փաստական իրավիճակների իրավական որակավորման հարցում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև քրեական օրենսդրության համապատասխան դրույթների, դատական պրակտիկայի և քրեաիրավական տեսության համադրական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել իրավական նորմերի կիրառման հակասությունները և առաջարկել դրանց հաղթահարման ուղիներ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է իրավակիրառ պրակտիկայում սպանության ծանրացուցիչ հանգամանքների առավել ճշգրիտ գնահատման, տարբեր հանցակազմերի ճիշտ սահմանազատման և քրեական պատասխանատվության անհատականացման հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել քրեական իրավունքի մասնագետներին, դատավորներին, քննիչներին, դատախազներին, փաստաբաններին, իրավագիտության ուսանողներին և հանցագործությունների քրեաիրավական որակավորման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Գրականություն

Հրատարակությունը բարոյադաստիարակչական բնույթի պատմությունների ժողովածուի վեցերորդ հատորն է՝ նախատեսված պատանի ընթերցողների բարոյական և հոգևոր դաստիարակության համար։ Գրքի հիմնական նպատակն է պատմողական գրականության միջոցով զարգացնել երեխաների և պատանիների մեջ ազնվություն, բարություն, պատասխանատվություն, աշխատասիրություն, կարեկցանք և արդարության զգացում։ Բարոյախոսական պատմությունները մանկավարժական նշանակություն ունեցող գրական ձև են, որոնցում հերոսների արարքների, ընտրությունների և դրանց հետևանքների միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են վարքի ընդունելի սկզբունքներն ու մարդկային հարաբերությունների արժեքները։ Այսպիսի ստեղծագործությունները նպաստում են ոչ միայն ընթերցանության զարգացմանը, այլև երեխայի ինքնուրույն դատողության, շրջապատի նկատմամբ վերաբերմունքի և հասարակական վարքականոնների ձևավորմանը։ Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեության շրջանակում լույս տեսած այս ժողովածուն կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ մանկական և դաստիարակչական գրականության պատմության մեջ։ Այն արտացոլում է կրթության ու բարոյական դաստիարակության նկատմամբ ժամանակաշրջանի հետաքրքրությունը և գրականությունը ուսուցողական նպատակներով օգտագործելու ավանդույթը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկավարժության, մանկական ընթերցանության, հայ թարգմանական գրականության և Մխիթարյանների կրթամշակութային գործունեության ուսումնասիրության համար։