Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հրաչյա Աճառյանի լեզվաբանական ժառանգության մեջ ոճագիտության և խոսքի մշակույթի խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա գիտական մոտեցումների նշանակությունը հայ լեզվաբանության զարգացման գործում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հայերենի բառապաշարի, քերականական կառուցվածքի, արտահայտչական հնարավորությունների և լեզվական տարբերակների վերաբերյալ Աճառյանի դիտարկումները՝ դրանք դիտարկելով ոճական նպատակահարմարության և գրական լեզվի մշակույթի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական միավորների ընտրության, դրանց գործածության, իմաստային նրբերանգների և խոսքային միջավայրից կախված կիրառության հարցերին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են լեզվի պատմության, բարբառագիտության, բառագիտության և ստուգաբանության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները նպաստում խոսքի առանձնահատկությունների և լեզվական նորմերի ավելի խոր ընկալմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրական լեզվի զարգացման, լեզվական ճշգրտության, արտահայտչականության, պարզության և նպատակահարմարության խնդիրներին, ինչպես նաև լեզվական տարբեր ձևերի գնահատմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով կարող են բացահայտվել Աճառյանի այն գիտական սկզբունքները, որոնք առնչվում են լեզվի բնական զարգացման և գրական լեզվի մշակման փոխհարաբերությանը, լեզվական ժառանգության պահպանմանը և նոր լեզվական երևույթների գնահատմանը։ Աշխատանքը նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գիտնականի մոտեցումները հայերենի բառապաշարային հարստության, լեզվական փոխազդեցությունների և տարբեր ժամանակաշրջաններում լեզվի փոփոխությունների նկատմամբ։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել Աճառյանի աշխատություններում հանդիպող լեզվական փաստերի վերլուծությանը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպիսի նշանակություն ունեն դրանք ժամանակակից հայերենի ոճական համակարգի և խոսքի մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն Աճառյանի գիտական ժառանգության արժևորման, այլև հայոց լեզվի ոճական հնարավորությունների, լեզվական նորմերի և խոսքի մշակույթի պատմական զարգացման ավելի ամբողջական ըմբռնման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, ոճագետների, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և հայերեն խոսքի մշակույթի հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Կենսաբանություն

Կենդանաբանական, ֆաունիստիկական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված քնամկների ընտանիքի (Rodentia: Myoxidae Gray, 1821) ներկայացուցիչների տեսակային կազմի, տարածվածության և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քնամկների համակարգաբանական դիրքը, ձևաբանական և կենսաբանական բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց տեղը Հայաստանի կաթնասունների ֆաունայի կազմում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակների աշխարհագրական տարածվածությանը, բնակության միջավայրերի ընտրությանը և Հայաստանի բնական ու լանդշաֆտային գոտիներում դրանց հանդիպման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քնամկների կենսակերպը, սննդառության առանձնահատկությունները, բազմացման կենսաբանությունը, սեզոնային ակտիվությունը և ձմեռային քնի հետ կապված ֆիզիոլոգիական ու վարքագծային հարմարվողականությունները։ Քննարկվում են անտառային, թփուտային և այլ բնական կենսամիջավայրերում քնամկների կենսապայմանները, պոպուլյացիաների տարածական բաշխվածությունը և շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը դրանց կենսագործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դաշտային դիտարկումների, կենդանիների հաշվառման, ձևաբանական համեմատությունների և էկոլոգիական տվյալների վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում քնամկների դերին բնական էկոհամակարգերում, սննդային շղթաներում նրանց ունեցած նշանակությանը և այլ կենդանատեսակների ու բուսականության հետ փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում են բնակության միջավայրերի փոփոխության, անտառային էկոհամակարգերի խախտման և մարդածին ազդեցությունների պայմաններում քնամկների պոպուլյացիաների պահպանության հիմնախնդիրները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի կաթնասունների կենսաբազմազանության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, տեսակների տարածվածության գնահատմանը և բնապահպանական միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենդանաբանության, թերիոլոգիայի, էկոլոգիայի, կենսաբազմազանության պահպանության և Հայաստանի կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է փաստարկման գործընթացում արտատրամաբանական և հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այն հանգամանքները, որոնք ազդում են մարդու կողմից փաստարկների ընկալման, գնահատման և ընդունման վրա՝ զուտ տրամաբանական կառուցվածքից անկախ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է փաստարկումը ոչ միայն որպես տրամաբանական հիմնավորման գործընթաց, այլև որպես հաղորդակցական և հոգեբանական երևույթ, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է խոսողի և լսարանի փոխհարաբերություններով, հուզական վիճակով, արժեքային համակարգով, համոզմունքներով և սոցիալական փորձով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի գործոնների, ինչպիսիք են վստահությունը խոսողի նկատմամբ, հեղինակությունը, համակրանքը, հուզական ազդեցությունը, նախնական դիրքորոշումները, կարծրատիպերը, համոզմունքները և լսարանի սպասումները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև փաստարկի ներկայացման ձևը, լեզվական ու հռետորական միջոցները, շեշտադրումները և հաղորդակցության իրավիճակը՝ որպես փաստարկի համոզչության վրա ազդող պայմաններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են հույզերը, ընկալման առանձնահատկությունները և ճանաչողական գործընթացները նպաստել կամ խոչընդոտել փաստարկի օբյեկտիվ գնահատմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տրամաբանական սխալների և հոգեբանական ազդեցության մեխանիզմների փոխհարաբերությանը՝ ցույց տալով, թե ինչու որոշ ոչ լիարժեք կամ սխալ հիմնավորումներ կարող են համոզիչ թվալ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ներշնչման, համոզման, նույնացման, հեղինակության ազդեցության և խմբային մտածողության նման երևույթները, ինչպես նաև դրանց դերը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Փաստարկման արտատրամաբանական բաղադրիչների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու համոզման մեխանիզմների մասին և հասկանալու, թե ինչպես են տրամաբանական ու հոգեբանական գործոնները փոխազդում իրական հաղորդակցության ընթացքում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ինչպես տեսական տրամաբանության և փաստարկման տեսության, այնպես էլ հռետորաբանության, հաղորդակցության, սոցիալական հոգեբանության և քննադատական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, տրամաբաններին, հոգեբաններին, հռետորաբանության և հաղորդակցության մասնագետներին, լեզվաբաններին, քաղաքական և մեդիա հաղորդակցության հետազոտողներին ու համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Պատմություն

«Հայկական զորմասը Պալքան–Թուրք պատերազմի մեջ» հեղինակ Արմեն Սյունը ներկայացնում է հայկական ռազմական ստորաբաժանումների և զինվորական գործողությունների դերը Բալքանյան պատերազմների և Օսմանյան Թուրքիայի հետ հակամարտությունների ընթացքում։ Գրքում անդրադառնում է հայկական ուժերի ռազմավարական կազմակերպմանը, մարտական գործողությունների մասնակցությանը, առանձին զորամասերի պատմությանը և նրանց ներդրմանը ինչպես ազգային ինքնապաշտպանության, այնպես էլ broader տարածաշրջանային ռազմական քաղաքականության մեջ։ Արմեն Սյունը համադրում է պատմական փաստագրական տվյալներ, մասնագիտական վերլուծություններ և ռազմավարական գնահատականներ՝ բացահայտելով ռազմական գործընթացների ազդեցությունը հայ ժողովրդի անվտանգության, տարածքային խնդիրների և ազգային ինքնության պահպանման վրա։ Հեղինակի մոտեցումը թույլ է տալիս տեսնել թե՛ մարտական գործողությունների մանրամասները, թե՛ դրանց սոցիալական և քաղաքական հետևանքները, ինչպես նաև հայ զինվորականության ավանդը տարածաշրջանի պատմական զարգացումներում։ Այս աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ ռազմատնտեսական պատմության, ազգային պաշտպանության ուսումնասիրության և ռազմական մշակույթի գնահատման համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Արարատի տարածաշրջանի ագրոէկոհամակարգերի վրա տեխնածին ազդեցությունների գնահատմանը և դրանց բարելավման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսական գործունեության, հողօգտագործման, քիմիական նյութերի կիրառման և այլ մարդածին գործոնների ազդեցությունը հողային, ջրային և կենսաբանական ռեսուրսների վիճակի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ագրոէկոհամակարգերի էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման պատճառները, շրջակա միջավայրի աղտոտման հնարավոր հետևանքները և բնական ռեսուրսների պահպանության խնդիրները։ Ներկայացվում են էկոլոգիական մոնիթորինգի, կայուն գյուղատնտեսության, հողերի արդյունավետ կառավարման և բնապահպանական միջոցառումների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված տարածաշրջանի էկոհամակարգերի վերականգնմանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական տարածքների էկոլոգիական վիճակի գնահատման, բնապահպանական կառավարման կատարելագործման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով բնապահպանների, գյուղատնտեսների, էկոլոգների և ոլորտի հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Էրիվանի (Երևանի) գիմնազիայի պատմական զարգացման համակողմանի նկարագիրը՝ ընդգծելով ուսումնական հաստատության հիմնադրման, կազմակերպական կառուցվածքի և կրթական գործունեության հիմնական փուլերը։ Վերլուծվում են գիմնազիայի դերը տարածաշրջանի կրթական համակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև նրա ներդրումը հասարակական-մշակութային կյանքի և մտավորականության ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական ծրագրերի բովանդակությանը, դասավանդման մեթոդներին, ուսուցիչների կազմին և աշակերտական համակազմի սոցիալական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է գիմնազիայի գործունեությունը տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական քաղաքականության համատեքստում՝ բացահայտելով դրա ազդեցությունը Երևանի կրթամշակութային միջավայրի վրա։ Աշխատությունը հանդիսանում է կարևոր պատմական աղբյուր՝ տարածաշրջանի կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։