Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Техника: Информационный указатель (1976, №1)

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է անձնական տվյալների պաշտպանության սահմանադրական իրավունքի հիմնահարցերի համեմատական իրավական վերլուծությանը՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են տարբեր իրավական համակարգերում ձևավորվել և զարգացել անձի տեղեկատվական ինքնորոշման, գաղտնիության և տվյալների պաշտպանության սահմանադրական երաշխիքները։ Հեղինակը դիտարկում է անձնական տվյալների պաշտպանությունը որպես մարդու հիմնարար իրավունքների ժամանակակից բաղադրիչ, որը հատկապես կարևորություն է ձեռք բերել տեղեկատվական հասարակության զարգացման, թվայնացման և պետական ու մասնավոր տվյալահավաք համակարգերի ընդլայնման պայմաններում։ Աշխատության մեջ համեմատական մեթոդով վերլուծվում են եվրոպական, ամերիկյան և հետխորհրդային իրավական մոտեցումները՝ ընդգծելով սահմանադրական նորմերի, դատական պրակտիկայի և միջազգային իրավական փաստաթղթերի փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Եվրոպական միության տվյալների պաշտպանության համակարգին, մասնավորապես ընդհանուր տվյալների պաշտպանության կանոնակարգի (GDPR) սկզբունքներին, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի ավելի հատվածային և ոլորտային կարգավորման մոդելին, որտեղ անձնական տվյալների պաշտպանությունը հիմնականում զարգանում է դատական նախադեպերի և մասնավոր իրավունքի միջոցով։ Նշվում է նաև հետխորհրդային երկրների սահմանադրական զարգացումը, որտեղ անձնական տվյալների պաշտպանությունը աստիճանաբար ամրագրվում է որպես սահմանադրական երաշխիք՝ հաճախ կապվելով անձնական կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի հետ։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև պետության և անհատի միջև ուժերի հավասարակշռության խնդիրները՝ հատկապես ազգային անվտանգության, իրավապահ մարմինների գործունեության և թվային վերահսկողության համատեքստում, որտեղ հաճախ առաջանում են իրավունքների սահմանափակման և պաշտպանության անհրաժեշտության հակասություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է անձնական տվյալների պաշտպանության իրավունքը որպես դինամիկ զարգացող սահմանադրական ինստիտուտ, որը ձևավորվում է գլոբալիզացիայի, տեխնոլոգիական առաջընթացի և մարդու իրավունքների միջազգային ստանդարտների փոխազդեցության արդյունքում։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարում հայ բառարանագրության զարգացման պատմությանը՝ ուսումնասիրելով այդ ժամանակաշրջանի բառարանների ստեղծման նախադրյալները, նպատակները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նշանակությունը հայոց լեզվի ուսումնասիրման ու պահպանման գործում։ Գրքում ներկայացվում է XVIII դարի հայ մտավոր և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում զարգանում էին լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, թարգմանական գործունեությունը, տպագրությունը և կրթական կենտրոնների աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ժամանակաշրջանում ստեղծված և գործածված հայերեն բառարաններին, դրանց հեղինակներին, կազմման սկզբունքներին և բառային նյութի ընտրության առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բառարանների տեսակները, դրանց լեզվական կառուցվածքը, բառահոդվածների կազմակերպումը, բառերի բացատրության եղանակները, հոմանիշների և համարժեքների ներկայացումը, ինչպես նաև հայերեն բառապաշարի տարբեր շերտերի արտացոլումը։ Հեղինակը դիտարկում է հայ բառարանագրության կապը այլ լեզուների բառարանագրական ավանդույթների հետ՝ անդրադառնալով հատկապես այն դեպքերին, երբ հայերեն բառարանները կազմվել են թարգմանական կամ երկլեզու սկզբունքներով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառարաններում պահպանված լեզվական նյութի պատմական արժեքին, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու XVIII դարի հայերենի բառապաշարը, բառակազմական գործընթացները, տերմինաբանությունը և լեզվական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է նաև բառարանագրության դերը հայ կրթական և մշակութային կյանքի զարգացման գործում, քանի որ բառարանները ծառայել են ոչ միայն լեզվի բառապաշարի գրանցմանը, այլև ուսուցման, թարգմանության և գիտելիքի տարածման նպատակներին։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ XVIII դարը կարևոր փուլ էր հայ բառարանագրական ավանդույթի զարգացման մեջ և հետագա լեզվաբանական ուսումնասիրությունների համար ձևավորեց արժեքավոր գիտական ու գործնական հիմք։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, բառարանագիրների, գրականագետների, պատմաբանների, թարգմանիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ և հայկական բառարանագրական ժառանգությամբ։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է միտրալ փականի վիրահատության ենթարկվող հիվանդների շրջանում շողացող առիթմիայի վիրաբուժական բուժման հնարավորությունների, արդյունավետության և կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են միտրալ փականի հիվանդությունների և սրտի ռիթմի խանգարումների միջև առկա ախտաֆիզիոլոգիական կապերը, նախասրտերի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև շողացող առիթմիայի առաջացման և պահպանման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թոքային երակների էլեկտրական մեկուսացման վիրաբուժական մեթոդին, դրա կիրառման առանձնահատկություններին և միտրալ փականի վիրահատության հետ համատեղ իրականացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են միջամտության տեխնիկական սկզբունքները, հիվանդների ընտրության չափանիշները, վիրահատական և հետվիրահատական ընթացքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սրտի բնականոն ռիթմի վերականգնման և պահպանման վրա ազդող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման արդյունքների գնահատման կլինիկական և գործիքային մեթոդներին, էլեկտրասրտագրական հսկողությանը, հնարավոր բարդություններին և առիթմիայի կրկնության ռիսկին։ Կարևորվում են վիրաբուժական միջամտության անվտանգության, արդյունավետության և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատման հարցերը, ինչպես նաև բուժման տարբեր մոտեցումների համեմատական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սրտային վիրաբույժների, սրտաբանների, առիթմոլոգների, անեսթեզիոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Լեզվաբանություն

Գրականագիտական և լեզվաոճաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանի չափածո ստեղծագործությունների խոսքարվեստի, գեղարվեստական լեզվի և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Իսահակյանի պոեզիայի լեզվական առանձնահատկությունները, բառապաշարի հարստությունը, պատկերավորման համակարգը և գեղարվեստական խոսքի կառուցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխաբերությունների, համեմատությունների, մակդիրների, խորհրդանիշների, կրկնությունների և այլ ոճական միջոցների կիրառությանը, ինչպես նաև դրանց դերին բանաստեղծական պատկերների ու հուզական արտահայտչականության ձևավորման գործում։ Վերլուծվում են բանաստեղծի չափածոյի հնչյունական կազմակերպումը, ռիթմը, հանգավորման առանձնահատկությունները, տաղաչափական ձևերը և խոսքի երաժշտականությունը։ Դիտարկվում են ժողովրդական բանահյուսության, ազգային լեզվամտածողության և գրական ավանդույթների ազդեցությունները Իսահակյանի ստեղծագործական ոճի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են սիրո, հայրենիքի, բնության, մարդկային ճակատագրի, կարոտի և փիլիսոփայական խոհերի արտահայտման լեզվական ու գեղարվեստական եղանակները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում անդրադարձ է կատարվում բանաստեղծի անհատական ոճի ինքնատիպությանը, խոսքի պատկերավորությանն ու իմաստային բազմաշերտությանը, ինչպես նաև նրա պոեզիայի տեղին հայ գրական լեզվի և բանաստեղծական արվեստի զարգացման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, լեզվաբանության, ոճագիտության և բանաստեղծական խոսքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է դեյտերիումի վրա պրոտոն–հակապրոտոն զույգի կոհերենտ ֆոտոծնման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ օգտագործելով CLAS փորձարարական համակարգի հնարավորությունները։ Քննարկվում են բարձր էներգիաների միջուկային և տարրական մասնիկների ֆիզիկայի տեսական հիմքերը, ֆոտոնների փոխազդեցությունը միջուկային նյութի հետ, ինչպես նաև մասնիկ–հակամասնիկ զույգերի առաջացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոհերենտ ֆոտոծնման առանձնահատկություններին, որոնց դեպքում դեյտերիումը փոխազդեցությունից հետո պահպանում է իր ամբողջականությունը, և ուսումնասիրվող գործընթացի կինեմատիկական բնութագրերին։ Դիտարկվում են պրոտոնների ու հակապրոտոնների առաջացման պայմանները, էներգիայի և իմպուլսի պահպանման օրենքների կիրառությունը, ինչպես նաև փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմների տեսական մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում CLAS դետեկտորի միջոցով լիցքավորված մասնիկների գրանցման, դրանց հետագծերի վերականգնման, նույնականացման և փորձարարական տվյալների մշակման սկզբունքներին։ Կարևորվում են ֆոնային իրադարձությունների առանձնացման, չափումների ճշգրտության գնահատման, կինեմատիկական բաշխումների վերլուծության և տեսական մոդելների հետ փորձարարական արդյունքների համեմատության հարցերը։ Ուսումնասիրության թեման առնչվում է նաև ուժեղ փոխազդեցության բնույթի, նուկլոնների կառուցվածքի և միջուկային միջավայրում հադրոնային գործընթացների առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ֆոտոմիջուկային ռեակցիաների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը և մասնիկների ֆիզիկայի փորձարարական մեթոդների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել միջուկային ֆիզիկոսների, տարրական մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետների, փորձարարական ֆիզիկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Պատմություն

Գիրքը հայ ժողովրդի և Հայաստանի պատմության համապարփակ ակնարկ է, որը ներկայացնում է երկրի և ժողովրդի քաղաքական, հասարակական, մշակութային ու կրոնական զարգացումները հնագույն ժամանակներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախաշեմը՝ 1914 թվականը։ Հեղինակը Քևորգ Ասլանն է, իսկ անգլերեն հրատարակությունը թարգմանել է Պիեռ Քրաբիտեսը․ այն լույս է տեսել Նյու Յորքում՝ «The Macmillan Company» հրատարակչությունում, 1920 թվականին և ունի XXIX, 138 էջ։ L Library of Congress +1 Աշխատության սկզբնական հատվածներում ներկայացվում են հին հայկական պետական կազմավորումները, Հայաստանի պատմական տարածքները, հայ ժողովրդի ծագման և ձևավորման վերաբերյալ պատմագիտական պատկերացումները, ինչպես նաև տարածաշրջանի հնագույն քաղաքակրթությունների հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Հետագա բաժիններում քննարկվում են հայկական թագավորությունների քաղաքական զարգացումները, օտար տերությունների գերիշխանության տարբեր ժամանակաշրջանները, բյուզանդական, պարսկական, արաբական, սելջուկյան և այլ ազդեցությունները, ինչպես նաև միջնադարյան հայկական պետականության վերելքն ու անկումը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում հայոց եկեղեցու, քրիստոնեության ընդունման, հոգևոր և մշակութային կյանքի զարգացմանը, հայ գրի ու գրականության նշանակությանը և ազգային ինքնության պահպանման գործում հոգևոր կառույցների դերին։ G Google Books Առանձին ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական իշխանություններին ու թագավորություններին, Կիլիկյան Հայաստանին, եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքական ուժերի հետ հարաբերություններին, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր հատվածներում ձևավորված իշխանական և վարչական համակարգերին։ Աշխատությունը հետագայում անդրադառնում է Օսմանյան և Պարսկական կայսրությունների տիրապետության ներքո հայ բնակչության դրությանը, հայ համայնքների կազմակերպմանը, ազգային-եկեղեցական կյանքին և քաղաքական ու հասարակական շարժումների ձևավորմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի «Հայկական հարցի» պատմական զարգացման ներկայացումը, որի շրջանակում դիտարկվում են XIX դարի քաղաքական փոփոխությունները, բարեփոխումների պահանջները, եվրոպական տերությունների միջամտությունը և հայ ժողովրդի քաղաքական իրավունքների ու անվտանգության հարցերը։ Գրքի վերջին հատվածները մոտենում են Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող իրադարձություններին և ներկայացնում այն քաղաքական միջավայրը, որի պայմաններում հայ ժողովրդի խնդիրները դարձան միջազգային քաղաքականության կարևոր թեմաներից մեկը։ G Google Books +1 Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ այն գրված է XX դարի սկզբի պատմագիտական և քաղաքական միջավայրում և, հետևաբար, արժեքավոր է ոչ միայն որպես Հայաստանի պատմության վերաբերյալ տեղեկատու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հայագիտական և քաղաքական պատկերացումների ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և Հայկական հարցի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Գրքի ամբողջական թվայնացված տարբերակը հասանելի է ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարանի հավաքածուում, իսկ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային շտեմարանում ևս առկա է դրա թվային պատճենը։