Հայ բառարանագրությունը 18-րդ դարում

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Օսիպ Մանդելշտամի ստեղծագործության մեջ հայկական թեմայի արտահայտություններին՝ ընդգծելով նրա ուղևորության (1930 թ.) և «Հայաստանյան ցիկլի» ազդեցությունը բանաստեղծի գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորման վրա։ Դիտարկվում է, որ հայկական թեման Մանդելշտամի ստեղծագործության մեջ հանդես է գալիս որպես առանձնահատուկ մշակութային և պատմական տարածք, որտեղ բնությունը, քարային լանդշաֆտը, ճարտարապետությունը և պատմական հիշողությունը միահյուսվում են՝ ձևավորելով նոր գեղագիտական ընկալման համակարգ։ Աշխատանքում վերլուծվում է Մանդելշտամի «Արմենիա» բանաստեղծական շարքը և «Ճանապարհորդություն դեպի Հայաստան» արձակ-էսսեիստական գործը, որտեղ Հայաստանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իրական աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մշակութային հիշողության և քաղաքակրթական խորքային շերտերի խորհրդանշական տարածք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բանաստեղծի մոտ «քարը» դառնում է կենտրոնական պատկեր, որը մարմնավորում է պատմության կուտակումը, ժամանակի շերտավորումը և մարդկային փորձի նյութականացումը, ինչն էլ ձևավորում է նրա այսպես կոչված «քարային պոետիկան»։ Նշվում է նաև, որ հայկական թեման Մանդելշտամի ստեղծագործության մեջ կապված է նրա անցման հետ ակմեիստական հստակ ձևերից դեպի ավելի բարդ, պատմականորեն ծանրաբեռնված և հիշողության վրա հիմնված պատկերային համակարգ, որտեղ լեզուն դառնում է պատմության կրող և դիմադրության ձև։ Հայաստանը նրա համար հանդես է գալիս որպես մշակութային ինտենսիվության բարձր աստիճան ունեցող տարածք, որտեղ քաղաքների, հատկապես Երևանի և հնագույն հուշարձանների պատկերները դառնում են գեղարվեստական մտածողության խթանիչներ։

Ինֆորմատիկա

Այս գիրքը կամ ուսումնական նյութը նվիրված է Visual Basic 6.0 միջավայրում ծրագրավորման հիմունքներին՝ ներկայացնելով ծրագրային ապահովման ստեղծման գործընթացը պարզ և հասկանալի մոտեցմամբ։ Այն բացատրում է ինտերֆեյսի նախագծման սկզբունքները, օբյեկտների և իրադարձությունների (events) հետ աշխատանքը, փոփոխականների, ցիկլերի և պայմանական օպերատորների կիրառությունը, ինչպես նաև տվյալների մշակման հիմնական մեթոդները։ Նյութում ներկայացվում են նաև Windows-ի համար պարզ կիրառական ծրագրերի ստեղծման քայլերը՝ ձևերի (forms), կոճակների (buttons), մենյուների և այլ բաղադրիչների օգտագործմամբ։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում ծրագրավորման տրամաբանության ձևավորմանը, ալգորիթմական մտածողության զարգացմանը և գործնական օրինակների միջոցով հմտությունների ամրապնդմանը։ Այս ուսումնական ռեսուրսը օգտակար է սկսնակ ծրագրավորողների, ուսանողների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվողների համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ ծրագրավորման հիմունքները և ստեղծել իրենց առաջին կիրառական ծրագրերը Visual Basic 6.0 միջավայրում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Ղրիմում պահպանված և ստեղծված հին հայկական ձեռագրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայկական գրավոր մշակույթի կարևոր էջերից մեկը։ Այն անդրադառնում է միջնադարյան և հետագա ժամանակաշրջաններում Ղրիմի հայկական համայնքների գործունեությանը, ձեռագրերի ստեղծման պայմաններին, պահպանման պատմությանը և դրանց գիտական արժեքին։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են ձեռագրերի բովանդակային առանձնահատկությունները, գրության ձևերը, հիշատակարանները, ինչպես նաև այն պատմական տեղեկությունները, որոնք բացահայտում են Ղրիմի հայերի հոգևոր, մշակութային և հասարակական կյանքը։ Ղրիմը դարեր շարունակ եղել է հայկական գրչության և մանրանկարչության կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ ստեղծվել են բազմաթիվ արժեքավոր մատյաններ, իսկ տեղի ձեռագրական դպրոցը նշանակալի դեր է ունեցել հայկական գրքի արվեստի զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայագիտության, պատմության և արվեստագիտության ոլորտների ուսումնասիրողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ոչ միայն ձեռագրերի արտաքին ձևավորման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների, այլև դրանցում պահպանված պատմական հիշողության մասին։ Նյութը ներկայացնում է անցյալի մշակութային ժառանգությունը՝ ընդգծելով հայկական ձեռագրերի դերը ազգային ինքնության, գիտելիքի փոխանցման և միջնադարյան մշակույթի պահպանման գործում։

Փիլիսոփայություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա տեղը հայ և համաշխարհային միջնադարյան փիլիսոփայական մտքի զարգացման մեջ։ Գրքում ներկայացվում են նրա իմացաբանության, տրամաբանության և էթիկայի հիմնական դրույթները՝ հիմնված անտիկ փիլիսոփայական ավանդույթի և հատկապես նեոպլատոնականության ազդեցության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է Դավիթ Անհաղթի աշխատություններում ձևակերպված գիտության դասակարգման, ճանաչողության աստիճանների և բանականության դերի վերաբերյալ գաղափարները՝ ցույց տալով դրանց համակարգային բնույթը։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև նրա տրամաբանական ուսմունքը՝ հասկացությունների, դատողությունների և եզրահանգումների կառուցվածքի վերաբերյալ, ինչպես նաև բարոյափիլիսոփայական մոտեցումները՝ մարդու կատարելագործման և առաքինության գաղափարի շուրջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Դավիթ Անհաղթի ազդեցությանը հայ միջնադարյան փիլիսոփայական ավանդույթի ձևավորման և հետագա զարգացումների վրա։ Գիրքը նախատեսված է փիլիսոփաների, հայագետների, միջնադարագետների, պատմաբանների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի պատկերացում նրա փիլիսոփայական համակարգի վերաբերյալ։

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական պատմա-հնագիտական ընկերության կանոնադրական հիմքերի, կառուցվածքի և գործունեության սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ որպես գիտական կազմակերպչական ձևի կարևոր օրինակ, որի նպատակն է համակարգել պատմական և հնագիտական հետազոտությունները, նպաստել աղբյուրագիտական նյութերի հավաքագրմանը և ապահովել գիտական համագործակցության զարգացումը։ Հեղինակը վերլուծում է ընկերության կազմակերպչական կառուցվածքը՝ ընդգծելով անդամակցության կարգը, ղեկավար մարմինների ձևավորման սկզբունքները, գիտական հանձնաժողովների գործառույթները և ֆինանսական ու վարչական գործունեության կարգավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանոնադրության նպատակային դրույթներին՝ կապված պատմական հուշարձանների ուսումնասիրության, հնագիտական պեղումների կազմակերպման, գիտական հրատարակությունների պատրաստման և մշակութային ժառանգության պահպանման հետ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է նման գիտական ընկերությունների դերը հայագիտության զարգացման, ազգային պատմական հիշողության պահպանման և միջազգային գիտական կապերի ընդլայնման գործում։ Ներկայացվում է, թե ինչպես է կազմակերպված գիտական գործունեությունը նպաստում համակարգված հետազոտությունների իրականացմանը և գիտելիքի ինստիտուցիոնալացմանը։ Շեշտվում է, որ նման կառույցների կանոնադրական հիմքերը ապահովում են գիտական աշխատանքի կայունություն, շարունակականություն և արդյունավետություն՝ ստեղծելով անհրաժեշտ պայմաններ պատմական և հնագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման համար։