Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1987, Февраль, №2)

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է XII դարի հայկական արձանագրությունների վերծանման, լեզվական և պատմամշակութային վերլուծության խնդիրներին՝ դիտարկելով միջնադարյան Հայաստանի գրավոր ժառանգության կարևոր օրինակներից մեկը։ Աշխատությունում ներկայացվում է այդ ժամանակաշրջանի արձանագրությունների լեզվական կառուցվածքը, գրային համակարգի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեքստերի բովանդակային և պատմական նշանակությունը՝ կապված քաղաքական, եկեղեցական և հասարակական կյանքի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրության պալեոգրաֆիկ առանձնահատկություններին՝ տառաձևերին, գրության ոճին և քարե մակերեսի վրա փորագրման տեխնիկային, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ վերականգնել տեքստի սկզբնական տեսքը և ժամանակագրական շրջանակը։ Վերլուծվում են նաև այն պատմական իրադարձությունները և սոցիալական հարաբերությունները, որոնք կարող են արտացոլվել արձանագրության մեջ՝ բացահայտելով տվյալ դարաշրջանի տարածաշրջանային իշխանական կառուցվածքը, եկեղեցական հաստատությունների դերը և համայնքային կյանքի որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատությունը ընդգծում է նման հուշարձանների կարևորությունը որպես սկզբնաղբյուր միջնադարյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ ներկայացնելով դրանց պահպանման և գիտական փաստագրման անհրաժեշտությունը։

Լրագրություն

Այս աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների իրավական կարգավորման և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ԶԼՄ-ների գործունեության իրավական հիմքերը, տեղեկատվության ազատության, խոսքի ազատության, լրագրողական գործունեության պաշտպանության և պատասխանատվության հարցերը՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի իրավական և հասարակական միջավայրը։ Ուսումնասիրվում են պետական կարգավորման մեխանիզմները, օրենսդրական սահմանափակումներն ու երաշխիքները, ինչպես նաև լրատվամիջոցների կողմից ինքնակարգավորման սկզբունքների կիրառման հնարավորությունները՝ մասնագիտական էթիկայի, լրագրողական չափանիշների և հանրային վստահության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ԶԼՄ-ների իրավական կարգավորման միջազգային փորձին, մեդիա ոլորտի զարգացման խնդիրներին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է հավասարակշռել տեղեկատվության ազատությունն ու հասարակական պատասխանատվությունը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, լրագրողների, մեդիա ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մամուլի իրավական կարգավորման, լրագրողական ինքնակարգավորման և տեղեկատվական հարաբերությունների զարգացման հարցերով։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում առաջացող կոնֆլիկտային իրավիճակների պատճառների, զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց հաղթահարման մանկավարժահոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ներդպրոցական դաստիարակության համակարգի կառուցվածքը, կրթական գործընթացի մասնակիցների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև աշակերտների, ուսուցիչների, ծնողների և դպրոցի վարչակազմի միջև ծագող տարաձայնությունների հիմնական աղբյուրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային և անհատական հոգեբանական առանձնահատկություններին, միջանձնային հաղորդակցության դժվարություններին, արժեքային կողմնորոշումների տարբերություններին և դպրոցական միջավայրում սոցիալական հարաբերությունների ձևավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են կոնֆլիկտների առաջացման և զարգացման փուլերը, դրանց տեսակները, կանխարգելման հնարավորությունները և դաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում կառուցողական երկխոսության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, հուզական ինքնակարգավորման և հաղորդակցական հմտությունների զարգացման նշանակությանը։ Կարևորվում են դասղեկի, ուսուցչի, դպրոցական հոգեբանի և ծնողների համագործակցությունը, միջնորդության մեթոդների կիրառումը, ինչպես նաև աշակերտների միջև փոխըմբռնման և հանդուրժողականության մթնոլորտի ձևավորումը։ Դիտարկվում են նաև խմբային աշխատանքների, դաստիարակչական զրույցների, իրավիճակային քննարկումների, դերային խաղերի և սոցիալ-հոգեբանական վարժությունների կիրառման հնարավորությունները կոնֆլիկտների կանխարգելման ու կարգավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում դպրոցական կոլեկտիվի հոգեբանական մթնոլորտին, սովորողների սոցիալական հարմարմանը, վարքային դժվարությունների հաղթահարմանը և անվտանգ ու աջակցող կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ներդպրոցական հարաբերությունների բարելավման, դաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման և սովորողների սոցիալական ու հուզական զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, դպրոցական հոգեբանների, դասղեկների, կրթության կազմակերպիչների, սոցիալական մանկավարժների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է կիսաինկլյուզիվ էլեկտրածնման գործընթացներում դրական և բացասական պիոնների հարաբերակցության, ինչպես նաև տարբեր միջուկային թիրախների վրա պիոնների առաջացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարձր էներգիաների ֆիզիկայի այն կարևոր ուղղությունը, որի շրջանակում ուսումնասիրվում է էլեկտրոնների փոխազդեցությունը պրոտոնների, դեյտրոնների և ավելի բարդ միջուկային համակարգերի հետ և այդ փոխազդեցությունների արդյունքում առաջացող հադրոնների հատկությունները։ Աշխատության հիմնական խնդիրներից է π+ և π− մեզոնների առաջացման հաճախականությունների հարաբերակցության որոշումը պրոտոնի և դեյտրոնի դեպքում։ Այս հարաբերակցությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղեկատվություն ստանալ էլեկտրածնման գործընթացում ներգրավված քվարկային և հադրոնային մեխանիզմների, լիցքային համաչափությունների և միջուկային միջավայրի ազդեցության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիսաինկլյուզիվ գործընթացին, որի դեպքում վերջնական վիճակի բոլոր մասնիկների մանրամասները պարտադիր չէ, որ ամբողջությամբ գրանցվեն, սակայն ընտրված հադրոնների հատկությունները չափվում և վերլուծվում են։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հետաքրքրող գործընթացների որոշակի կինեմատիկական և դինամիկ առանձնահատկություններ։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը Al/D հարաբերակցության ուսումնասիրությունն է π+ և π− մեզոնների համար, որտեղ ալյումինե և դեյտրոնային թիրախների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել միջուկային միջավայրի ազդեցությունը մեզոնների առաջացման և տարածման գործընթացների վրա։ Ավելի ծանր միջուկում առաջացող հադրոնները կարող են փոխազդել միջուկային նյութի հետ, ինչի հետևանքով նրանց ելքերը կարող են տարբերվել ազատ կամ թեթև թիրախների դեպքում դիտվող արդյունքներից։ Այդ տարբերությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է միջուկային նյութի հատկությունները, հադրոնների միջուկային փոխազդեցությունները և վերջնական վիճակի փոխազդեցությունների հնարավոր ազդեցությունները հասկանալու համար։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում փորձարարական տվյալների հավաքագրմանը, մշակմանը և վիճակագրական ու համակարգային անորոշությունների գնահատմանը։ Վերլուծության ընթացքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել դետեկտորների արդյունավետությունը, մասնիկների նույնականացումը, կինեմատիկական ընտրության չափանիշները և տարբեր ֆոնային գործընթացների ազդեցությունը ստացվող արդյունքների վրա։ Պիոնների լիցքային հարաբերությունների համեմատությունը տարբեր թիրախների համար կարող է նաև հնարավորություն տալ ուսումնասիրելու միջուկային էֆեկտների բնույթը և դրանց կախվածությունը չափվող կինեմատիկական մեծություններից։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ նման չափումները լրացնում են հադրոնների առաջացման և միջուկային միջավայրում դրանց վարքագծի վերաբերյալ փորձարարական տվյալների բազան և նպաստում ուժեղ փոխազդեցության նկարագրման տեսական մոդելների ստուգմանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է մասնիկների փորձարարական ֆիզիկան, միջուկային ֆիզիկան և հադրոնային գործընթացների ուսումնասիրությունը՝ կենտրոնանալով պիոնների առաջացման քանակական հարաբերությունների և միջուկային թիրախի ազդեցության բացահայտման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել մասնիկների և միջուկային ֆիզիկայի մասնագետներին, փորձարարական ֆիզիկոսներին, ասպիրանտներին, ֆիզիկայի ուսանողներին և բարձր էներգիաների փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հայ բանասիրության զարգացման հեռանկարներին և դրա ուսումնասիրության ու ուսուցման արդի խնդիրներին՝ այն դիտարկելով որպես ազգային հումանիտար գիտությունների առանցքային ուղղություններից մեկը։ Նյութում վերլուծվում են հայ բանասիրության հիմնական բաղադրիչները՝ լեզվաբանություն, գրականագիտություն, տեքստաբանություն և պատմական բանասիրություն, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը ժամանակակից գիտական մոտեցումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական գործընթացի արդիականացման խնդիրներին՝ ուսումնական ծրագրերի բովանդակային թարմացում, միջառարկայական կապերի ընդլայնում, թվային հումանիտար գիտությունների կիրառություն և ուսանողների հետազոտական կարողությունների զարգացում։ Քննարկվում են նաև հայերեն լեզվի ուսուցման և գրական ժառանգության ուսումնասիրության մեթոդական հարցերը, որտեղ կարևորվում է ավանդական բանասիրական մոտեցումների համադրումը նորարարական վերլուծական գործիքների հետ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ հայ բանասիրության հեռանկարային զարգացումը կախված է ինչպես գիտական հետազոտությունների խորացումից, այնպես էլ կրթական համակարգի արդիականացումից՝ ապահովելով ազգային մշակութային ժառանգության պահպանություն և ժամանակակից գիտական միջավայրում դրա մրցունակ ներկայացում։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է պետական իշխանության և պետական կառավարման փոխհարաբերությունների տեսական հիմքերի ու գործնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում պետական իշխանության էությունը, դրա կազմակերպման սկզբունքները, պետական մարմինների իրավասությունների բաշխումը և կառավարման գործընթացում դրանց փոխգործակցության մեխանիզմներն են։ Պետական իշխանությունը դիտարկվում է որպես հանրային իշխանության ինստիտուցիոնալ ձև, իսկ պետական կառավարումը՝ որպես պետական նպատակների և գործառույթների իրականացման կազմակերպական ու վարչական գործընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել իշխանությունների բաժանման սկզբունքը, պետական մարմինների իրավական կարգավիճակը, գործադիր կառավարման կազմակերպումը, որոշումների ընդունման ընթացակարգերը և պետական ինստիտուտների միջև լիազորությունների սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեսական հասկացությունների և իրական կառավարման պրակտիկայի հարաբերակցությանը՝ պարզելու համար, թե իրավական ու ինստիտուցիոնալ կառուցակարգերն ինչպես են արտահայտվում պետական կառավարման ամենօրյա գործունեության մեջ։ Կարևոր ուղղություն է պետական կառավարման արդյունավետության, հաշվետվողականության, թափանցիկության և իրավական պատասխանատվության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև կենտրոնական և տարածքային կառավարման մարմինների հարաբերություններին, վարչարարության կազմակերպմանը, հանրային ծառայության դերին և կառավարչական որոշումների իրականացման մեխանիզմներին։ Հայաստանի օրինակով թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պետական կառավարման ինստիտուտների զարգացման և վերափոխման առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով սահմանադրական և վարչաիրավական սկզբունքների շրջանակում։ Առանձին նշանակություն ունի պետական կառավարման բարեփոխումների ուսումնասիրությունը, քանի որ ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները կարող են առնչվել լիազորությունների հստակեցմանը, վարչական գործընթացների կազմակերպմանը, հանրային ծառայությունների որակին և պետական մարմինների աշխատանքի արդյունավետությանը։ Միաժամանակ կարևորվում է քաղաքացու և պետական կառավարման մարմինների հարաբերությունների իրավական կազմակերպումը՝ որպես հանրային կառավարման համակարգի կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական ու վարչական իրավունքի և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով համակարգված ներկայացնել պետական իշխանության կազմակերպման և կառավարման գործնական իրականացման հիմնական խնդիրները Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։