Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Մարտ, թիվ 3)

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է մասնագիտական կողմնորոշման նպատակով անգլերեն լեզվով ընթերցանական կարողությունների զարգացմանը՝ հատուկ կազմված թեստերի կիրառման միջոցով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մասնագիտական բովանդակությամբ անգլերեն տեքստերի ընկալման, հիմնական և երկրորդական տեղեկատվության տարբերակման, մասնագիտական բառապաշարի ճանաչման, տեքստից անհրաժեշտ տեղեկության արագ դուրսբերման և ընթերցած նյութի քննադատական ըմբռնման կարողություններն են։ Աշխատանքում դիտարկվում է թեստավորման մեթոդի կիրառումը որպես սովորողների ընթերցանության հմտությունների զարգացման և միաժամանակ դրանց մակարդակի գնահատման արդյունավետ գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հատուկ կազմված առաջադրանքների կառուցվածքին, բարդության աստիճանին, մասնագիտական թեմատիկային և սովորողների տարիքային ու լեզվական պատրաստվածությանը համապատասխանեցմանը։ Թեստերը կարող են ներառել հիմնական գաղափարի բացահայտման, փաստերի և մանրամասների որոնման, ենթատեքստային իմաստի ընկալման, բառապաշարային համապատասխանությունների, եզրահանգումների ձևակերպման և տեղեկատվության համադրման առաջադրանքներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է մասնագիտական կողմնորոշման և օտար լեզվի ուսուցման փոխկապակցումը, որի շնորհիվ սովորողը ոչ միայն զարգացնում է լեզվական կարողությունները, այլև ծանոթանում է տարբեր մասնագիտական ոլորտներին, դրանց տերմինաբանությանը և մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատկություններին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ ընթերցանական կարողությունների զարգացման փուլերին, թեստային առաջադրանքների ընտրության և դասակարգման սկզբունքներին, ինչպես նաև ուսուցման գործընթացում դրանց պարբերական կիրառման արդյունավետությանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սովորողների առաջընթացի գնահատումը՝ սկզբնական և վերջնական արդյունքների համեմատության միջոցով, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու մշակված մեթոդի արդյունավետությունը և անհրաժեշտության դեպքում կատարելագործելու ուսուցման ռազմավարությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել անգլերենի դասավանդման գործընթացում մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող ընթերցանության նյութերի և թեստերի կիրառման համար՝ նպաստելով սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի, տեղեկատվության արագ մշակման և մասնագիտական հաղորդակցության համար անհրաժեշտ լեզվական պատրաստվածության զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել անգլերենի ուսուցիչներին, դասախոսներին, մեթոդիստներին, կրթության ոլորտի հետազոտողներին, լեզվի ուսուցման մասնագետներին և ապագա մանկավարժներին։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է միաչափ և քվազի-միաչափ համակարգերում ճշգրիտ մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն տեսական ու մաթեմատիկական մոտեցումների վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ համակարգերի համար ստանալ վերլուծական կամ ճշգրիտ լուծումներ։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրներն են, որոնց դեպքում համակարգի ազատության աստիճանների կամ տարածական կառուցվածքի սահմանափակումը հնարավորություն է տալիս կիրառել հատուկ մաթեմատիկական մեթոդներ և ավելի խորությամբ ուսումնասիրել համակարգի վարքը։ Միաչափ համակարգերը տեսական ուսումնասիրությունների համար առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում, քանի որ դրանց կառուցվածքային պարզությունը հաճախ թույլ է տալիս ստանալ այնպիսի արդյունքներ, որոնք բազմաչափ համակարգերում հասանելի են միայն մոտավոր կամ թվային եղանակներով։ Քվազի-միաչափ համակարգերը, իրենց հերթին, հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել գրեթե միաչափ երկրաչափություն ունեցող, սակայն լրացուցիչ ներքին կամ լայնական ազատության աստիճաններ պահպանող համակարգեր։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել այդպիսի համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրությունները, փոխազդեցությունների կառուցվածքը, սահմանային պայմանները և համակարգի հիմնական ֆիզիկական կամ մաթեմատիկական բնութագրերի կախվածությունը պարամետրերից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճշգրիտ լուծումներ ստանալու մեթոդներին, որոնց շարքում կարող են կիրառվել ինտեգրելի համակարգերի տեսությունը, տրանսֆորմացիոն մեթոդները, մատրիցային և օպերատորային մոտեցումները, հատուկ ֆունկցիաների օգտագործումը, փոխանցման մատրիցների մեթոդը և այլ վերլուծական գործիքներ։ Նման մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հաշվարկել համակարգի առանձին վիճակները, այլև բացահայտել ընդհանուր օրինաչափություններ, պահպանվող մեծություններ և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է միաչափ և քվազի-միաչափ մոդելների համեմատությունը՝ պարզելու համար, թե լրացուցիչ ազատության աստիճանների կամ կառուցվածքային բարդության ավելացումը ինչպես է փոխում համակարգի հատկությունները։ Կարող են ուսումնասիրվել էներգետիկ սպեկտրները, սեփականարժեքները և սեփականֆունկցիաները, վիճակների տարածական բաշխումները, անցումային գործընթացները և տարբեր փոխազդեցությունների ազդեցությունը համակարգի դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև սահմանային և պարբերական համակարգերի ուսումնասիրություն, որտեղ սահմանային պայմանների փոփոխությունը կարող է էապես ազդել ճշգրիտ լուծումների կառուցվածքի և համակարգի դիտարկվող հատկությունների վրա։ Կարևոր է նաև այն հարցը, թե ինչ պայմաններում է հնարավոր համակարգը համարել ինտեգրելի և ինչ սահմանափակումների դեպքում կարելի է ստանալ ճշգրիտ արդյունքներ։ Այդ տեսանկյունից աշխատանքը նպաստում է մոտավոր և թվային մեթոդների համեմատությանը ճշգրիտ լուծումների հետ՝ հնարավորություն տալով գնահատել տարբեր հաշվարկային մոտեցումների ճշտությունը և կիրառելիության սահմանները։ Միաչափ և քվազի-միաչափ մոդելները լայնորեն կիրառելի են պինդ մարմնի ֆիզիկայում, քվանտային մեխանիկայում, վիճակագրական ֆիզիկայում և նյութագիտության մեջ, ուստի նման համակարգերի ճշգրիտ ուսումնասիրությունը կարող է տեսական հիմք հանդիսանալ ավելի բարդ բազմաչափ համակարգերի որոշ հատկությունների ըմբռնման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել տեսական ֆիզիկոսներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետներին, մաթեմատիկոսներին, քվանտային համակարգերի և վիճակագրական ֆիզիկայի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան գիտական ուղղությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միաչափ և քվազի-միաչափ համակարգերը դիտարկում է որպես ճշգրիտ լուծումների և տեսական մոդելների մշակման կարևոր միջավայր՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց մաթեմատիկական կառուցվածքը, ստանալ համակարգի հիմնական բնութագրերի ճշգրիտ արտահայտություններ և պարզել այն պայմանները, որոնց դեպքում բարդ համակարգերի վարքը հնարավոր է նկարագրել վերլուծական եղանակներով։

Լեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է անգլերեն գիտական դիսկուրսում տեղեկատվական և խոսքարկման գործառույթների փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում գիտական հաղորդակցության առանձնահատկություններն են և այն լեզվական միջոցները, որոնց միջոցով հեղինակը միաժամանակ ներկայացնում է փաստեր, գաղափարներ ու գիտական տեղեկություններ և արտահայտում է իր դիրքորոշումը, գնահատականը կամ վերաբերմունքը քննարկվող խնդրի նկատմամբ։ Աշխատանքում տեղեկատվական գործառույթը դիտարկվում է որպես գիտական տեքստի բովանդակային հիմք, որի միջոցով փոխանցվում, համակարգվում և մեկնաբանվում է մասնագիտական գիտելիքը, մինչդեռ խոսքարկման գործառույթը կապված է ընթերցողի վրա ազդեցության, հեղինակի տեսակետի հիմնավորման, համոզման և հաղորդակցական նպատակի իրականացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն լեզվական և շարահյուսական միջոցներին, որոնք ապահովում են այս երկու գործառույթների համատեղ իրականացումը՝ մոդալության, գնահատողական բառապաշարի, կապակցիչների, փաստարկման կառուցվածքների, հղումների, վերապահումների և այլ դիսկուրսային ռազմավարությունների միջոցով։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ գիտական տեքստը չի սահմանափակվում միայն օբյեկտիվ տեղեկատվության փոխանցմամբ․ գիտական հաղորդակցության ընթացքում հեղինակը նաև կառուցում է իր հեղինակային դիրքը, գնահատում ներկայացվող փաստերը, կանխատեսում ընթերցողի հնարավոր արձագանքը և ձևավորում փաստարկված համոզչականություն։ Այս համատեքստում տեղեկատվական և խոսքարկման գործառույթները հանդես են գալիս ոչ թե որպես միմյանցից անջատ երևույթներ, այլ որպես փոխկապակցված բաղադրիչներ, որոնք միասին ապահովում են գիտական դիսկուրսի հաղորդակցական արդյունավետությունը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբանների, թարգմանիչների, անգլերեն լեզվի և կիրառական լեզվաբանության մասնագետների, ինչպես նաև գիտական գրության և դիսկուրսի վերլուծությամբ զբաղվող հետազոտողների։

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսներին նշվող կարևոր պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական իրադարձությունների, ինչպես նաև նշանավոր անձանց ծննդյան և հիշատակի օրերի օրացույցը։ Նյութերը դասավորված են օրացուցային սկզբունքով՝ ընդգրկելով հոբելյանական տարեթվեր, պատմական դեպքեր և տարբեր ոլորտներում նշանակալի ներդրում ունեցած անհատների վերաբերյալ համառոտ տեղեկություններ։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանների, կրթական և մշակութային հաստատությունների, ինչպես նաև տեղեկատվական և դաստիարակչական միջոցառումների կազմակերպման համար՝ նպաստելով հիշարժան տարեթվերի հանրահռչակմանը և պատմամշակութային ժառանգության ճանաչմանը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է խախտված կամ վիճարկվող իրավունքների պաշտպանության հայցային ձևի իրավական բնույթի, նշանակության և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են հայցային պաշտպանության ինստիտուտի տեսական հիմքերը, հայցի կառուցվածքը, տեսակները, ներկայացման պայմանները և դատական պաշտպանության իրականացման ընթացակարգային հարցերը։ Քննարկվում են կողմերի իրավունքներն ու պարտականությունները, ապացուցման գործընթացի առանձնահատկությունները, դատարանի դերը և իրավական վեճերի լուծման մեխանիզմները։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև հայցային ձևի արդյունավետության բարձրացման խնդիրները, դատական պրակտիկայի նշանակությունը և քաղաքացիների ու կազմակերպությունների իրավունքների ապահովման գործում դրա դերը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Ֆիզիկա

Աշխատությունը գիտահանրամատչելի և ճանաչողական բնույթի ժողովածուի երկրորդ մասն է, որի նպատակն է գիտական գիտելիքները ներկայացնել ընթերցողին մատչելի, հետաքրքիր և դյուրըմբռնելի ձևով։ Հրատարակության ընդհանուր ուղղվածությունը գիտության տարբեր ոլորտների և շրջապատող աշխարհի երևույթների նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելն է՝ համադրելով տեղեկատվական բովանդակությունն ու զվարճալի շարադրանքը։ Նման բնույթի գրականությունը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու իր աշխարհայացքը, ծանոթանալու բնական և հասարակական երևույթների մասին գիտելիքներին, ինչպես նաև զարգացնելու դիտողականությունն ու տրամաբանական մտածողությունը։ Գիտական նյութերի հանրամատչելի ներկայացումը կարևոր նշանակություն ունի կրթական գործընթացում, քանի որ գիտելիքը դարձնում է հասանելի ոչ միայն մասնագիտական պատրաստվածություն ունեցող անձանց, այլև լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հատորային շարունակականությունը հնարավորություն է տալիս թեմատիկ նյութերը ներկայացնելու հաջորդաբար՝ լրացնելով նախորդ բաժնում ընդգրկված ճանաչողական բովանդակությունը։ Հրատարակությունը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայերեն գիտահանրամատչելի գրականության զարգացման մի դրվագ և արտացոլում գիտելիքի տարածման, ընթերցանության խթանման ու գիտական հետաքրքրությունների ընդլայնման ձգտումը։