Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Сентябрь, №9)

История

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Լիբանանի Այնճար բնակավայրի հայ բնակչության ինքնության փոխակերպումներին՝ այն դիտարկելով որպես սփյուռքյան համայնքի ձևավորման և պահպանման յուրահատուկ օրինակ՝ պատմական, սոցիալ-մշակութային և քաղաքական գործոնների ազդեցության համատեքստում։ Նյութում վերլուծվում են Այնճարի հիմնադրման պատմական հանգամանքները՝ կապված 20-րդ դարի սկզբի տեղահանությունների հետ, ինչպես նաև համայնքի հաստատման գործընթացը Լիբանանի սոցիալական և իրավական միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնության բազմաշերտ կառուցվածքին՝ լեզվի պահպանություն, կրոնական և մշակութային ավանդույթների շարունակականություն, ինչպես նաև լիբանանյան պետական և քաղաքացիական համակարգերին ինտեգրման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունները՝ գլոբալիզացիայի ազդեցություն, երիտասարդ սերնդի արժեքային համակարգի վերափոխում և սփյուռք-հայրենիք կապերի նոր ձևավորումներ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ Այնճարի հայ համայնքի ինքնությունը ձևավորվում է միաժամանակ պահպանողական և փոփոխվող գործոնների փոխազդեցությամբ՝ արտացոլելով սփյուռքյան գոյության դինամիկ և բազմաշերտ բնույթը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է աֆազիայի պայմաններում խաթարված խոսքային հաղորդակցության վերականգնման տեսական, կլինիկական և հոգեբանամանկավարժական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գլխուղեղի խոսքային գործառույթների խանգարման հետևանքով առաջացող հաղորդակցական դժվարություններն են, որոնք կարող են արտահայտվել բանավոր խոսքի արտադրման կամ ընկալման, անվանման, կրկնության, ընթերցանության և գրավոր խոսքի տարբեր աստիճանի փոփոխություններով։ Խոսքի վերականգնումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին լեզվական կարողությունների վերականգնման, այլև մարդու առօրյա հաղորդակցությանը մասնակցելու հնարավորությունների բարելավման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խանգարման տեսակի և արտահայտվածության գնահատմանը, պահպանված լեզվական ու ճանաչողական հնարավորությունների բացահայտմանը և դրանց հիման վրա վերականգնողական աշխատանքի անհատականացման սկզբունքներին։ Քննվում են բառապաշարի ակտիվացման, բառերի իմաստային կապերի վերականգնման, նախադասությունների կառուցման, խոսքի ընկալման և երկխոսության կարողությունների զարգացման ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյարդահոգեբանական տեսանկյունը, որը հնարավորություն է տալիս խոսքային խանգարումները կապել բարձրագույն հոգեկան գործառույթների համակարգային կազմակերպման և գլխուղեղի տարբեր գործառական համակարգերի փոխազդեցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիշողության, ուշադրության, մտածողության և հուզական վիճակի նշանակությանը, քանի որ դրանց փոփոխությունները կարող են ազդել հաղորդակցական վերականգնման ընթացքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է մասնագետների համատեղ աշխատանքը՝ խոսքի և լեզվի թերապիայի, նյարդաբանության, նյարդահոգեբանության և վերականգնողական բժշկության մոտեցումների համադրմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի և սոցիալական միջավայրի մասնակցությանը, քանի որ բնական հաղորդակցական իրավիճակներում ձեռք բերված կարողությունների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի առօրյա գործունեության և սոցիալական ներգրավվածության համար։ Դիտարկվում են նաև վերականգնողական առաջընթացի գնահատման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով ոչ միայն լեզվական առաջադրանքների կատարումը, այլև իրական հաղորդակցության արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է խոսքային հաղորդակցության վերականգնումը որպես համալիր և անհատականացված գործընթաց, որի նպատակը լեզվական գործառույթների հնարավոր բարելավման հետ մեկտեղ մարդու հաղորդակցական ինքնուրույնության և կյանքի որակի բարձրացումն է։

История

Այս թեման վերաբերում է միջնադարյան հայ պատմագրության և գիտության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Վարդան Արևելցուն, ով XIII դարում ապրած նշանավոր պատմիչ, աշխարհագիր, թարգմանիչ և գիտնական էր։ Նա ծնվել է մոտ 1198 թվականին և ստացել է բարձր կրթություն՝ խորապես ուսումնասիրելով աստվածաբանություն, պատմություն, լեզուներ և ժամանակի գիտական գիտելիքները։ Վարդան Արևելցին իր գործունեությամբ կապված էր Վարդանյան մշակութային և կրթական շարժման հետ և մեծ դեր է ունեցել հայկական գիտական մտքի զարգացման մեջ։ Նրա ամենանշանավոր աշխատություններից է «Հավաքած պատմություն» կամ «Աշխարհացույց» բնույթի երկերը, որոնցում նա ներկայացրել է ոչ միայն Հայաստանի, այլև հարևան երկրների պատմությունը, աշխարհագրությունը և քաղաքական իրադարձությունները։ Նրա աշխատություններում զգալի է նաև քրոնիկոնային մոտեցումը, որտեղ համադրվում են պատմական փաստերը, եկեղեցական ավանդույթները և ժամանակի քաղաքական զարգացումները։ Վարդան Արևելցին մեծ ուշադրություն է դարձրել լեզվական հարցերին և համարվում է հայերեն քերականության և թարգմանական դպրոցի զարգացման կարևոր դեմքերից մեկը։ Նա բազմաթիվ գիտական և կրոնական տեքստեր է թարգմանել, նպաստելով հայ մշակույթի կապին բյուզանդական և արևելյան գիտական ավանդույթների հետ։ Նրա գործունեությունը հատկապես կարևոր է այն պատճառով, որ տեղի է ունեցել մոնղոլական արշավանքների և քաղաքական անկայունության ժամանակաշրջանում, երբ հայ մշակույթի պահպանությունը պահանջում էր մեծ ջանքեր և գիտական կազմակերպվածություն։ Վարդան Արևելցին նաև ուսուցիչ էր և իր շուրջը ձևավորել էր աշակերտների դպրոց, որոնք շարունակեցին նրա գիտական ավանդույթները։

Культура

Սա մատենագիտական տեղեկատու բնույթի հրատարակություն է, որը նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական ՍՍՀ (ՀՍՍՀ) կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրապարակված գրականությունը՝ ընդգրկելով գրքեր, հոդվածներ, գիտական ուսումնասիրություններ և քննադատական նյութեր, որոնք վերաբերում են գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և մշակութային կյանքի զարգացման տարբեր ուղղություններին, աշխատանքը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր գիտնականների, գրադարանավարների, ուսուցիչների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով տվյալ ժամանակահատվածի հրատարակությունների արագ որոնում և մատչելի համակարգում, միաժամանակ նպաստելով մշակութային գործընթացների փաստագրմանը և գիտական շրջանառության կազմակերպմանը՝ որպես ՀՍՍՀ արվեստի և գրականության ուսումնասիրության կարևոր հենք։

Математика

Ֆիզիկատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դանդաղ ընթացող ալիքով միամոդ ռեզոնանսային արագացնող կառուցվածքի ֆիզիկական և էլեկտրադինամիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում էլեկտրամագնիսական դաշտի ձևավորման օրինաչափությունները, ռեզոնանսային ռեժիմների առաջացման պայմանները և արագացնող համակարգի հիմնական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ալիքի տարածման արագությանը, դաշտի տարածական բաշխմանը, ռեզոնանսային հաճախականությանը և լիցքավորված մասնիկների ու էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցության պայմաններին։ Վերլուծվում են կառուցվածքի երկրաչափական և էլեկտրադինամիկական պարամետրերի ազդեցությունը արագացման գործընթացի արդյունավետության ու կայունության վրա։ Քննարկվում են նաև էներգիայի փոխանցման, հնարավոր կորուստների նվազեցման, աշխատանքային ռեժիմների ընտրության և արագացնող կառուցվածքի պարամետրերի օպտիմալացման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները ռեզոնանսային արագացնող համակարգերում դանդաղ ալիքների կիրառման սկզբունքների վերաբերյալ և առանձնացնելու դրանց տեխնիկական կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արագացուցիչների ֆիզիկայի, ռադիոֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի և բարձր հաճախականության տեխնիկայի ոլորտների մասնագետների համար։

Педагогика

Թարգմանչական ուսումնասիրություններ-ի շրջանակում «մեթոդական համակարգը՝ անգլերեն լեզվի մասնագիտական դասընթացում բանավոր թարգմանության ուսուցման համար» վերաբերում է ուսուցման կազմակերպված մոտեցմանը, որի նպատակն է ձևավորել ուսանողների համաժամանակյա և հաջորդական բանավոր թարգմանության հմտությունները՝ հիմնված լեզվական, հաղորդակցական և մասնագիտական կարողությունների համադրության վրա։ Այս համակարգը սովորաբար ներառում է փուլային ուսուցում՝ սկսած լսողական ընկալման զարգացումից, բառապաշարի և մասնագիտական տերմինաբանության յուրացումից մինչև բարդ խոսքային կառուցվածքների արագ վերարտադրում և իրավիճակային թարգմանություն իրական ժամանակում։ Ուշադրություն է դարձվում նաև հիշողության զարգացմանը, արագ մտածողությանը, խոսքի սեղմմանը և մշակութային միջնորդության կարողություններին, քանի որ բանավոր թարգմանությունը չի սահմանափակվում միայն լեզվական փոխակերպմամբ, այլ նաև հաղորդագրության իմաստային ճշգրիտ փոխանցմամբ տարբեր մշակութային համատեքստերում։ Մեթոդական համակարգը կարող է ներառել դերային խաղեր, սիմուլյացիոն իրավիճակներ, աուդիո-վիդեո նյութերի վերլուծություն և իրական թարգմանչական պրակտիկա, ինչը նպաստում է մասնագիտական պատրաստվածության բարձր մակարդակին։ Այս մոտեցումը նպատակ ունի ապահովել ապագա թարգմանիչների գործնական պատրաստվածություն միջազգային հաղորդակցության ոլորտում։