Новый неинвазивный метод определения внутричерепного давления нейрохирургической практике

Սոցիոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի արևմտյան սոցիոլոգիական մտքում քաղաքացիական հասարակության վերաբերյալ տեսական պատկերացումների ձևավորման, վերաիմաստավորման և զարգացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քաղաքացիական հասարակությունը դիտարկվում է որպես պետության, անհատի, սոցիալական խմբերի և հասարակական կազմակերպությունների փոխհարաբերությունները մեկնաբանելու կարևոր տեսական հասկացություն։ Ուշադրություն է հատկացվում այն սոցիալական ու մտավոր պայմաններին, որոնց ազդեցությամբ քաղաքացիական հասարակության գաղափարը նոր նշանակություն ձեռք բերեց հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի արևմտյան հասարակագիտական քննարկումներում։ Քննվում են տարբեր սոցիոլոգիական մոտեցումներ, որոնցում քաղաքացիական հասարակությունը կարող է ներկայացվել որպես պետական կառույցներից հարաբերականորեն ինքնուրույն հասարակական հարաբերությունների, միավորումների, նախաձեռնությունների և հաղորդակցական տարածքների ամբողջություն։ Կարևորվում են անհատի ինքնավարության, հասարակական մասնակցության, կամավոր միավորումների, հանրային ոլորտի, սոցիալական վստահության, համերաշխության և հասարակական ինքնակազմակերպման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետության և քաղաքացիական հասարակության հարաբերակցության տարբեր մեկնաբանություններին՝ բացահայտելով դրանց տեսական հիմքերը և հասարակության կառուցվածքի վերաբերյալ տարբեր պատկերացումները։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել կառուցվածքային-գործառութային, կոնֆլիկտաբանական, նեոմարքսիստական, հաղորդակցական և այլ տեսական ուղղություններ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են տարբեր դպրոցներ մեկնաբանել հասարակական կազմակերպությունների, սոցիալական շարժումների և հանրային հաղորդակցության դերը։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա են XX դարի երկրորդ կեսին տարածում ստացած նոր սոցիալական շարժումները, որոնց գործունեությունը նպաստեց հասարակական մասնակցության և ինքնակազմակերպման վերաբերյալ տեսությունների վերանայմանը։ Քննվում է նաև հանրային ոլորտի գաղափարը՝ որպես քաղաքացիների միջև հաղորդակցության, հասարակական խնդիրների քննարկման և ընդհանուր հետաքրքրությունների ձևակերպման միջավայր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալական կապիտալի, վստահության, հասարակական ցանցերի և կամավոր մասնակցության վերաբերյալ տեսական մոտեցումներին, որոնց միջոցով փորձ է արվում բացատրել հասարակական համագործակցության կայունությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գլոբալացման, տեղեկատվական հասարակության ձևավորման և պետական կառավարման փոփոխությունների ազդեցությանը քաղաքացիական հասարակության տեսական ընկալումների վրա։ Տարբեր հեղինակների ու դպրոցների հայեցակարգերի համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանրությունները, տարբերությունները և պատմական զարգացումը՝ առանց որևէ մոտեցման գերակայությունը կանխադրելու։ Աշխատությունը նպաստում է ժամանակակից սոցիոլոգիական տեսության մեջ քաղաքացիական հասարակության հասկացության բազմաշերտ բովանդակության ըմբռնմանը և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել սոցիոլոգիայի, սոցիալական տեսության, քաղաքական սոցիոլոգիայի և հասարակագիտական մտքի պատմության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտի կազմակերպությունների ներդրումային գործունեության պետական աջակցության մեխանիզմների վերլուծությանը և դրանց կատարելագործման ուղիների բացահայտմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են գյուղատնտեսության ներդրումային միջավայրի ձևավորման տեսական հիմքերը, պետական աջակցության գործիքների կառուցվածքը և դրանց ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է պետական սուբսիդիաների, վարկային երաշխավորումների, հարկային արտոնությունների և զարգացման ծրագրերի արդյունավետությունը՝ որպես ներդրումների խթանման հիմնական միջոցներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների ֆինանսական հասանելիության, ռիսկերի նվազեցման և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև ներդրումային ակտիվության վրա ազդող գործոնները՝ շուկայի անկայունություն, կլիմայական ռիսկեր, ենթակառուցվածքային սահմանափակումներ և կառավարման ինստիտուցիոնալ խնդիրներ։ Հեղինակը առաջարկում է պետական աջակցության համակարգի կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված նպատակային ֆինանսավորման ընդլայնմանը, աջակցող ծրագրերի արդյունավետության բարձրացմանը և մասնավոր ներդրումների ներգրավման խթանմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկական համակարգի կայունացված ռեժիմի վերահաշվարկի խնդրի ուսումնասիրությանը՝ տրոհման եղանակի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի հաշվարկային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի հաստատված ռեժիմների վերլուծությունն իրականացնել ավելի արդյունավետ և կառավարելի եղանակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են էլեկտրական ցանցի հանգույցներում լարումների, հոսանքների, ակտիվ և ռեակտիվ հզորությունների բաշխման, ինչպես նաև համակարգի առանձին տարրերի փոխկապակցվածության խնդիրները։ Տրոհման եղանակի կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարդ համակարգը բաժանել փոխկապակցված ենթահամակարգերի կամ ավելի փոքր հաշվարկային խնդիրների, որոնց հաջորդական կամ զուգահեռ լուծմամբ հնարավոր է ստանալ ամբողջական համակարգի ռեժիմի գնահատականը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրոհման սկզբունքների ընտրությանը, ենթահամակարգերի միջև փոխազդեցության հաշվառմանը, հաշվարկային սխալների նվազեցմանը և լուծման թվային կայունության ապահովմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկի և ոչ գծային հավասարումների լուծման մեթոդներ՝ համակարգի ռեժիմային պարամետրերը որոշելու համար։ Մեթոդի արդյունավետությունը կարող է գնահատվել տարբեր բարդության և կառուցվածքի էլեկտրական ցանցերի օրինակներով՝ համեմատելով ստացված արդյունքները այլ հաշվարկային մոտեցումների հետ։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ժամանակակից էլեկտրաէներգետիկական համակարգերը կարող են ունենալ մեծ չափեր և բարդ կառուցվածք, ինչի պատճառով դրանց ռեժիմների հաշվարկը պահանջում է արդյունավետ և հուսալի ալգորիթմներ։ Տրոհման մոտեցումը կարող է նպաստել հաշվարկների արագացմանը, համակարգչային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և բարդ ցանցերի ռեժիմների վերլուծության պարզեցմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էլեկտրաէներգետիկայի, էլեկտրական ցանցերի, համակարգերի վերլուծության, կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգչային մոդելավորման ոլորտների մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են երկրորդ կարգի գծային դիֆերենցիալ հավասարություններ և դրանց համապատասխան եզրային պայմանները։ Քննարկվում է սեփական արժեքների (eigenvalues) և սեփական ֆունկցիաների (eigenfunctions) տեսությունը, ինչպես նաև դրանց հիմնական հատկությունները՝ օրթոգոնալություն, լրիվություն և սպեկտրային վերլուծություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այս տեսության կիրառություններին՝ մասնավորապես ֆիզիկայում հանդիպող ալիքային երևույթների, ջերմահաղորդման խնդիրների և քվանտային մեխանիկայի մաթեմատիկական մոդելավորման մեջ։ Նյութը կարևոր է ինչպես տեսական հիմքերի խորացման, այնպես էլ կիրառական խնդիրների լուծման համար։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգի ներդրման և GPS արբանյակային ընդունիչների դիտարկումների միջոցով նոր ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծման գիտական ու գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ բարձր ճշտության միասնական գեոդեզիական հիմքի ձևավորման սկզբունքները և գնահատել դրա նշանակությունը Հայաստանի տարածքում գեոդեզիական, քարտեզագրական, տեղագրական և կադաստրային աշխատանքների իրականացման համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են WGS-84 համակարգի առանձնահատկությունները, դրա ներդրման անհրաժեշտությունը և ավանդական գեոդեզիական համակարգից ժամանակակից արբանյակային համակարգի անցման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ընդունիչներով իրականացվող դիտարկումների կազմակերպմանը, չափումների տևողությանը, դիտարկվող կետերի ընտրությանը, բազային գծերի ձևավորմանը, ստացված տվյալների մշակմանը և կոորդինատների հաշվարկման ու հավասարակշռման մեթոդներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է Հայաստանի տարածքում ազգային գեոդեզիական ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ տարբեր դասերի գեոդեզիական կետերի փոխկապակցման և միասնական կոորդինատային հիմքի ստեղծման տեսանկյունից։ Պաշտոնական ծրագրային փաստաթղթերում նախատեսված էր WGS-84 համակարգում ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծում, իսկ GPS դիտարկումները պետք է օգտագործվեին ցանցի կետերի բարձր ճշտությամբ կոորդինատների որոշման համար։ Հետագայում ստեղծված ազգային գեոդեզիական ցանցը ներառեց 0-ական դասի 5, 1-ին դասի 41 և 2-րդ դասի 1069 կետեր։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների առավելությունների վերլուծությունը, քանի որ դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել կոորդինատների որոշման ճշտությունը, նվազեցնել ավանդական չափումների նկատմամբ կախվածությունը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել մեծ տարածքների գեոդեզիական ապահովումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները նշանակալի են տեղագրական քարտեզների և հատակագծերի կազմման, կադաստրային քարտեզագրման, շինարարական և նախագծային աշխատանքների, նավիգացիոն համակարգերի, օդագնացության, պետական սահմանների ու վարչատարածքային սահմանների որոշման, ինչպես նաև երկրակեղևի շարժումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է գեոդեզիական ցանցի հետագա պահպանման, թարմացման և մշտական գործող արբանյակային ռեֆերենց կայանների միջոցով դրա արդիական վիճակի ապահովման անհրաժեշտությանը։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գեոդեզիական համակարգի արդիականացման կարևոր փուլը՝ ավանդական ցանցերից դեպի ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված միասնական ազգային գեոդեզիական հիմք անցնելու գործընթացը։ Այն կարող է հետաքրքրել գեոդեզիստներին, քարտեզագիրներին, կադաստրի մասնագետներին, տեղագրագետներին, շինարարության և հողաշինության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալներով՝ աշխատանքը 2010 թվականին ներկայացված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն է՝ «Գեոդեզիա, ներառյալ քարտեզագրություն և կադաստր» մասնագիտությամբ։