Новый неинвазивный метод определения внутричерепного давления нейрохирургической практике

Other Subjects

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1827 թվականի օրացուցային համակարգը՝ համադրելով Քրիստոսի ծննդյան թվականով ընդունված ժամանակագրությունը և հայկական թվականությունը։ «Ըստ հին տոմարի» նշումը կարևոր է, քանի որ մատնանշում է ժամանակի հաշվարկման այն ավանդական համակարգը, որը կիրառվում էր եկեղեցական և համայնքային կյանքում՝ ի տարբերություն նոր տոմարական հաշվարկի։ Օրացույցը նախատեսված էր տարվա օրերի, ամիսների և շաբաթական հաջորդականության կազմակերպման, ինչպես նաև կրոնական ու հասարակական կյանքի ժամանակացույցը պահպանելու համար։ Նման հրատարակություններում սովորաբար նշվում էին եկեղեցական տոները, սրբերի հիշատակության օրերը, պահքի շրջանները և այլ ծիսական նշանակության ամսաթվեր, որոնք օգնում էին ընթերցողներին կողմնորոշվել տարվա հոգևոր ու առօրյա ընթացքի մեջ։ Հայկական թվականության և քրիստոնեական թվագրության զուգահեռ ներկայացումը վկայում է տարբեր ժամանակագրական համակարգերի համատեղ գործածության մասին և հնարավորություն է տալիս համեմատելու դրանց համապատասխանությունը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ օրացուցային ավանդույթի, եկեղեցական ժամանակագրության և 19-րդ դարի հայ տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է օրացույցի գործնական նշանակությունը՝ որպես ժամանակի հաշվառման, տոնական օրերի պահպանման և համայնքային կյանքի կազմակերպման անհրաժեշտ ուղեցույց։

History

Հրատարակությունը նվիրված է Հայոց կաթողիկոսի ընտրության գործընթացին և ներկայացնում է 1908 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, 31-ին և նոյեմբերի 1-ին տեղի ունեցած ընտրական իրադարձությունները։ Այն անդրադառնում է Հայ առաքելական եկեղեցու բարձրագույն հոգևոր իշխանության ձևավորման կարևոր փուլին՝ ընդգծելով կաթողիկոսական ընտրության նշանակությունը եկեղեցական կառավարման, ազգային կյանքի և հայ համայնքների համախմբման տեսանկյունից։ Նյութի առանցքում ընտրության ընթացքն է՝ որպես եկեղեցական և հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձություն, որի շուրջ արտահայտվել են հոգևորականության, ազգային գործիչների և հասարակության տարբեր շրջանակների դիրքորոշումները։ Նման հրապարակումները կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունեն տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու կաթողիկոսական իշխանության ընտրության ավանդույթներին, եկեղեցու ներքին կազմակերպմանը, որոշումների կայացման գործընթացներին և ազգային-եկեղեցական կյանքի փոխհարաբերություններին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 20-րդ դարասկզբի հայ հասարակական մտքի և քաղաքական-ազգային միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ Հայոց եկեղեցու ղեկավարության ընտրությունը սերտորեն առնչվում էր ոչ միայն հոգևոր, այլև համազգային հարցերին։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ եկեղեցու պատմությամբ, կաթողիկոսական ընտրությունների ավանդույթներով, ազգային հաստատությունների գործունեությամբ և ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Երանյակ անունով թագուհու պատմությունը՝ կենտրոնանալով թագավորական կերպարի և նրա շուրջ ծավալվող իրադարձությունների վրա։ Վերնագրից ելնելով՝ ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես պատմողական երկ, որի առանցքում թագուհու անձնավորությունն ու նրա պատմությունն են։ Թագուհիների մասին պատմությունները գրական ավանդույթում հաճախ առնչվում են իշխանության, հասարակական դիրքի, անձնական ճակատագրի և բարոյական ընտրության հարցերին՝ հնարավորություն տալով պատկերելու անհատի և իր ժամանակի միջավայրի փոխհարաբերությունները։ Ստեղծագործության պատմողական ձևը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել գլխավոր կերպարի հետ կապված դեպքերին և դրանց միջոցով ներկայացնել մարդկային հարաբերությունների ու հասարակական կյանքի տարբեր կողմեր։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն պատմողական գրականության և պատմությունների տպագրական տարածման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, հին տպագիր գրքերով և թագավորական կերպարների գեղարվեստական ներկայացմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Գիրքը նաև արժեքավոր է որպես պատմական մատենագիտական նյութ՝ ուսումնասիրելու համար, թե ինչպիսի պատմողական երկեր էին հասանելի հայ ընթերցողին և ինչպես էին անձնավորված պատմությունների միջոցով փոխանցվում գեղարվեստական ու մշակութային պատկերացումները։

Philosophy

Մարդու բարոյական նկարագրի, հոգևոր զգոնության և գիտակցված կենսակերպի ձևավորման հարցերին նվիրված այս աշխատությունը ներկայացնում է առաքինի, խոհեմ, ինքնատիրապետող և իր արարքների նկատմամբ պատասխանատու անհատի վարքագծի սկզբունքները։ Ստեղծագործության հիմնական գաղափարական առանցքը մարդու ներքին աշխարհի կատարելագործումն է՝ բանականության, ինքնաճանաչման, բարոյական զգաստության և հոգևոր կարգապահության միջոցով։ Աշխատության մեջ զգաստությունն ու զգոնությունը դիտարկվում են որպես մարդու անձնական և հասարակական կյանքի կարևորագույն առաքինություններ, որոնք օգնում են տարբերակելու բարին ու չարը, ճիշտն ու սխալը, օգտակարը և վնասակարը՝ կանխելով անհեռատես որոշումները, անզուսպ ցանկությունները և բարոյական շեղումները։ Զգաստ մարդը ներկայացվում է որպես իր մտքերի, խոսքերի և գործողությունների նկատմամբ ուշադիր անհատ, որը չի առաջնորդվում միայն պահի զգացմունքներով կամ արտաքին ազդեցություններով, այլ իր վարքագիծը կառուցում է խոհեմության, բանական դատողության և բարոյական սկզբունքների հիման վրա։ Զգոնությունը ենթադրում է հոգևոր և մտավոր մշտական արթնություն, սեփական թերությունները ճանաչելու պատրաստակամություն և կյանքի տարբեր իրավիճակներում ճիշտ կողմնորոշվելու կարողություն։ Այս հատկանիշները կարևոր են ոչ միայն անհատական կատարելագործման, այլև հասարակության մեջ ներդաշնակ հարաբերությունների պահպանման համար։ Աշխատության բարոյախրատական ուղղվածության կարևոր բաղադրիչներից է ինքնաճանաչման գաղափարը։ Մարդը պետք է կարողանա քննել սեփական վարքը, գիտակցել իր թերությունները, վերահսկել ցանկությունները և ձգտել անձնական կատարելության։ Ինքնաքննությունը դիտարկվում է որպես բարոյական առաջընթացի անհրաժեշտ պայման, քանի որ առանց սեփական սխալների գիտակցման անհնար է հասնել իրական հոգևոր հասունության։ Այս մոտեցման շրջանակում կարևոր տեղ ունեն խոհեմությունը, համբերությունը, չափավորությունը, աշխատասիրությունը, ազնվությունը, ճշմարտախոսությունը և պարտքի գիտակցումը։ Դրանք ներկայացվում են որպես այնպիսի արժեքներ, որոնք ձևավորում են մարդու բնավորությունը և ապահովում նրա վարքագծի բարոյական ամբողջականությունը։ Աշխատության գաղափարական համակարգում առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև խոսքի և գործի համապատասխանության սկզբունքը։ Մարդու արժանիքները պետք է արտահայտվեն ոչ միայն նրա համոզմունքներում ու խոստումներում, այլև ամենօրյա գործողություններում։ Զգաստ և զգոն լինելը նշանակում է պատասխանատվություն կրել սեփական որոշումների հետևանքների համար, խուսափել անհարկի հակասություններից, հարգել ուրիշների արժանապատվությունը և գործել արդարության ու բարության սկզբունքներով։ Նման վարքագիծը նպաստում է վստահության ձևավորմանը, ընտանեկան ու հասարակական հարաբերությունների ամրապնդմանը և անհատի հեղինակության պահպանմանը։ Հոգևոր տեսանկյունից աշխատության բովանդակությունը համահունչ է քրիստոնեական բարոյագիտության այն սկզբունքներին, որոնց համաձայն մարդու ներքին կատարելագործումը պահանջում է մշտական ինքնաքննություն, մեղքից հեռացում, խղճի մաքրություն և Աստծո պատվիրաններին համապատասխան կյանք։ Հոգևոր զգոնությունը քրիստոնեական ավանդության մեջ կարևոր առաքինություն է, քանի որ հավատացյալից պահանջում է մշտապես արթուն պահել միտքն ու խիղճը, դիմակայել գայթակղություններին և պահպանել բարոյական հաստատունությունը։ Այս առումով ստեղծագործությունը կարող է դիտարկվել որպես անձնական վարքի և հոգևոր կյանքի ներդաշնակության կարևորության մասին ուսուցողական աշխատություն։ Վերնագրում ընդգծված «կենդանագիր» հասկացությունը կապված է մարդու կյանքի ու վարքագծի նկարագրության գաղափարի հետ՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով այն հատկանիշների վրա, որոնք բնորոշում են զգաստ և զգոն անհատին։ Գրական առանձնահատկությունների առումով աշխատությունը պատկանում է բարոյախոսական և խրատական արձակի ավանդույթին, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողի մեջ ձևավորել որոշակի արժեքային համակարգ և խրախուսել առաքինի վարքագիծը։ Այս ժանրին բնորոշ են դաստիարակչական նպատակադրումը, բարոյական դատողությունները, հոգևոր արժեքների ընդգծումը և կյանքի գործնական իրավիճակների նկատմամբ խոհեմ վերաբերմունքի քարոզումը։ Շարադրանքի գաղափարական ուղղվածությունը ենթադրում է, որ մարդու իրական արժանիքը որոշվում է ոչ միայն գիտելիքներով կամ արտաքին դիրքով, այլև նրա ներքին նկարագրով, ինքնատիրապետմամբ և ուրիշների նկատմամբ վերաբերմունքով։ Պատմական և մշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ հոգևոր-բարոյախոսական գրականության զարգացման պատմության մեջ։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ լուսավորական և եկեղեցական միջավայրերում մեծ ուշադրություն էր դարձվում անհատի բարոյական դաստիարակությանը, կրոնական գիտակցության ամրապնդմանը և հասարակական վարքագծի կատարելագործմանը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն խրատական, կրոնական, փիլիսոփայական և կրթական գրականության հրատարակման գործում։ Միաբանության գործունեության կարևոր ուղղություններից էր ընթերցողի մտավոր ու բարոյական զարգացմանը նպաստող աշխատությունների տարածումը, որոնց միջոցով քրիստոնեական արժեքները ներկայացվում էին որպես անհատական և հասարակական կյանքի կազմակերպման հիմնարար սկզբունքներ։ Այս հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ գրականության մեջ բարոյական ինքնակատարելագործման թեմայի և մարդու հոգևոր նկարագրի վերաբերյալ պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմաբաններին, բարոյագետներին, աստվածաբաններին, փիլիսոփայության և դաստիարակչական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև քրիստոնեական բարոյականության և անձնային զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Գրքի ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ բարձրացնում է ժամանակից անկախ նշանակություն ունեցող հարցեր՝ ինչպես պահպանել ներքին հավասարակշռությունը, կառավարել սեփական վարքը, գիտակցել պատասխանատվությունը և ձևավորել բարոյապես հասուն անհատականություն։ Այն ներկայացնում է հոգևոր զգոնությունն ու բարոյական կարգապահությունը որպես ոչ միայն կրոնական կյանքի, այլև մարդկային արժանապատիվ գոյության կարևոր նախապայմաններ։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լիճ թափվող հիմնական գետերի էկոլոգիական վիճակի համապարփակ գնահատմանը և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը լճի էկոհամակարգի վրա։ Գրքում վերլուծվում են գետային համակարգերի ջրաբանական, քիմիական և կենսաբանական առանձնահատկությունները, ջրի որակի փոփոխությունները, աղտոտման հիմնական աղբյուրները և շրջակա միջավայրի վրա դրանց ազդեցության հետևանքները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են ջրային ռեսուրսների օգտագործման, մարդածին ազդեցության, կենցաղային և գյուղատնտեսական արտահոսքերի հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև գետերի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման կարևորությունը։ Հեղինակը կիրառում է համալիր մոտեցում՝ գնահատելով ջրային համակարգերի ներկա վիճակը, բացահայտելով առկա էկոլոգիական վտանգները և առաջարկելով հնարավոր լուծումներ՝ ուղղված ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը և Սևանա լճի պահպանությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բնապահպանների, ջրային ռեսուրսների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերի ուսումնասիրմամբ և պահպանությամբ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և ֆունկցիոնալ անալիզի կարևոր ուղղություններից մեկին՝ սահմանային խնդիրների ուսումնասիրությանը կշռված տարածություններում սահմանված պ-անալիտիկ ֆունկցիաների համար։ Հետազոտության հիմքում ընկած են այնպիսի ֆունկցիաների և ֆունկցիոնալ տարածությունների ուսումնասիրությունը, որոնց հատկությունները թույլ են տալիս ընդհանրացնել դասական անալիտիկ ֆունկցիաների տեսությունը և կիրառել այն ավելի բարդ մաթեմատիկական խնդիրների լուծման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կշռված տարածություններին, որտեղ ֆունկցիաների վարքը գնահատվում է ոչ միայն դրանց սովորական նորմերով, այլև տարածության տարբեր հատվածների կամ սահմանային գոտիների կարևորությունը հաշվի առնող կշիռների միջոցով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այնպիսի խնդիրներ, որոնց դեպքում ֆունկցիաները կարող են ունենալ առանձնահատկություններ կամ ոչ ստանդարտ վարք սահմանին, և դասական ֆունկցիոնալ տարածությունները բավարար չեն խնդրի ամբողջական նկարագրման համար։ Աշխատության շրջանակում սահմանային խնդիրների ուսումնասիրությունը կապված է սահմանային պայմանների, լուծումների գոյության և միակության, դրանց կայունության, ինչպես նաև համապատասխան օպերատորների հատկությունների հետ։ Նման խնդիրների լուծման ընթացքում կարևոր դեր կարող են ունենալ ինտեգրալային և օպերատորային մեթոդները, կոմպլեքս անալիզի գործիքները, ֆունկցիոնալ տարածությունների տեսությունը և սահմանային արժեքների հետ կապված գնահատականները։ Ուսումնասիրվող մոտեցումները տեսական նշանակությունից բացի կարող են կիրառվել մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների, էլիպտիկ տիպի խնդիրների, կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների և մաթեմատիկական ֆիզիկայի տարբեր մոդելների հետազոտության ժամանակ։ Գրքի բովանդակությունը հիմնականում նախատեսված է բարձրագույն մաթեմատիկայով զբաղվող մասնագետների, մաթեմատիկոսների, ասպիրանտների և հետազոտողների համար, հատկապես նրանց, ովքեր աշխատում են կոմպլեքս անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և դիֆերենցիալ հավասարումների սահմանային խնդիրների ուղղություններով։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև որպես մասնագիտական գրականության աղբյուր՝ կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների և դրանցում սահմանային խնդիրների ավելի խոր ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է տեսական մաթեմատիկայի մասնագիտացված ուսումնասիրություն, որի հիմնական նպատակն է բացահայտել պ-անալիտիկ ֆունկցիաների և կշռված տարածությունների միջև կապերը և այդ հիմքի վրա կառուցել ու վերլուծել սահմանային խնդիրների լուծման մաթեմատիկական մեթոդներ։