Ответ на замечания г. Патканова [на статью Эмина "Вахагн-Вишапаках"], помещенные в XVII т. Трудов Восточного отделения Р[усского] археологического общества

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ-ում շենքերի փայտե կոնստրուկցիաների վնասման և քայքայման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով տեղական կլիմայական, երկրաբանական, շինարարական և շահագործման պայմանները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել փայտե կառուցվածքային տարրերի վնասման հիմնական պատճառները, դրանց զարգացման օրինաչափությունները և շենքերի կրողունակության ու շահագործման հուսալիության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել փայտե ծածկերը, հեծանները, սյուները, տանիքի կառուցվածքները, միջհարկային տարրերը և այլ փայտյա մասեր, որոնք երկարատև շահագործման ընթացքում ենթարկվում են խոնավության, ջերմաստիճանի փոփոխությունների, կենսաբանական գործոնների և մեխանիկական ազդեցությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փայտանյութի խոնավացմանը, փտման գործընթացներին, սնկային և կենսաբանական վնասումներին, միջատների ազդեցությանը, ինչպես նաև փայտի չորացման կամ խոնավության փոփոխության հետևանքով առաջացող ճաքերին, ձևախախտումներին և ամրության նվազմանը։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է զբաղեցնում վնասվածքների կապը շենքերի կառուցվածքային և շահագործման պայմանների հետ։ Ուսումնասիրվում են ջրամեկուսացման և օդափոխության թերությունները, տանիքների և ջրահեռացման համակարգերի անսարքությունները, փայտե տարրերի՝ խոնավ միջավայրում գտնվելու տևողությունը, ինչպես նաև կառուցման ընթացքում թույլ տրված տեխնոլոգիական սխալները։ Հայաստանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն կարող են ունենալ կլիմայական գոտիների տարբերությունները, տեղումների քանակը, ջերմաստիճանային տատանումները և շենքերի տեղադրության առանձնահատկությունները, որոնք տարբեր կերպ են ազդում փայտե կոնստրուկցիաների պահպանվածության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են իրականացվել վնասված կառուցվածքների տեսողական և գործիքային զննություններ, նյութի ֆիզիկական ու մեխանիկական հատկությունների գնահատում և վնասման աստիճանի դասակարգում։ Կարևոր խնդիր է նաև տարբերել փայտի բնական ծերացման հետևանքները շահագործման կամ արտաքին միջավայրի ազդեցությամբ առաջացած վտանգավոր վնասվածքներից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ փայտե կոնստրուկցիաների տեխնիկական վիճակի գնահատման չափանիշներին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել դրանց հետագա շահագործման, վերականգնման, ամրացման կամ փոխարինման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ միջոցառումներին՝ փայտանյութի պաշտպանությանը խոնավությունից և կենսաբանական վնասումներից, կառուցվածքների ճիշտ օդափոխությանը, պաշտպանիչ նյութերի կիրառմանը և պարբերական տեխնիկական զննությունների կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունն այն է, որ վնասման պատճառների ժամանակին հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս կանխել փայտե կրող տարրերի հետագա քայքայումը, նվազեցնել վերանորոգման ծախսերը և բարձրացնել շենքերի շահագործման անվտանգությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, կոնստրուկտորներին, տեխնիկական վիճակի գնահատման մասնագետներին, վերականգնման ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև շինարարության և ճարտարապետության համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը փայտե կոնստրուկցիաների վնասումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված ֆիզիկական, կենսաբանական, կլիմայական և շահագործման գործոնների արդյունք՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի պայմաններում դրանց բնորոշ վնասման ձևերը, գնահատել դրանց վտանգավորության աստիճանը և հիմնավորել կանխարգելման, վերականգնման ու ամրացման առավել արդյունավետ մոտեցումները։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական զարգացումներին Լանկ-Թամուրի և թուրքմեն ցեղերի արշավանքների շրջանում (1386–1500)՝ ընդգրկելով քաղաքական, ռազմական և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները ուշ միջնադարում։ Գրքում ներկայացվում են Թամերլանի արշավանքների ընթացքը, դրանց ավերիչ հետևանքները հայկական բնակավայրերի, քաղաքների և տնտեսական համակարգի վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանում իշխանության փոփոխվող կառուցվածքը՝ թուրքմենական ցեղային միությունների՝ Կարա-Կոյունլուի և Աք-Կոյունլուի ազդեցությամբ։ Հեղինակը վերլուծում է հայկական իշխանությունների և բնակչության գոյատևման ռազմավարությունները, տեղական իշխանական կառույցների վերաձևավորումը, ինչպես նաև եկեղեցու և մշակութային կենտրոնների դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական գործողությունների աշխարհագրությանը, բնակչության տեղաշարժերին և տնտեսական անկման ու վերակազմավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմաբանների, միջնադարյան պատմության մասնագետների և տարածաշրջանային հետազոտողների համար՝ նպաստելով ուշ միջնադարյան Հայաստանի պատմության համապարփակ և խորքային ըմբռնմանը։

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում երկրորդային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է արտադրության և սպառման ընթացքում առաջացող թափոնների ու օգտագործված նյութերի առավել արդյունավետ ներգրավումը տնտեսական շրջանառության մեջ՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես բնապահպանական խնդիր, այլև որպես լրացուցիչ տնտեսական արժեք ստեղծելու հնարավորություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են երկրորդային ռեսուրսների ձևավորման աղբյուրները, դրանց օգտագործման ներկայիս մակարդակը, վերամշակման և կրկնակի օգտագործման հնարավորությունները, ինչպես նաև այդ գործընթացների տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրորդային հումքի հավաքման, տեսակավորման, վերամշակման և արտադրության մեջ վերադարձի կազմակերպմանը, ինչպես նաև այդ գործընթացների ֆինանսատնտեսական խթանների ձևավորմանը։ Քննարկվում են տնտեսական մեխանիզմի այն գործիքները, որոնք կարող են նպաստել ռեսուրսների ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը՝ ներառյալ հարկային և ֆինանսական խթանները, ներդրումային աջակցությունը, գնագոյացման մեխանիզմները, պետական կարգավորումը և ձեռնարկությունների տնտեսական շահագրգռվածության բարձրացումը։ ՀՀ պայմաններում ուսումնասիրվում են երկրորդային ռեսուրսների շուկայի ձևավորման առանձնահատկությունները, ենթակառուցվածքային և կազմակերպական խնդիրները, տեխնոլոգիական սահմանափակումները և համապատասխան ոլորտներում ներդրումների անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև ռեսուրսախնայողության և շրջակա միջավայրի պահպանության տնտեսական արդյունքների համադրումը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես կարող է երկրորդային հումքի առավել լայն օգտագործումը նպաստել բնական ռեսուրսների սպառման նվազեցմանը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը և նոր տնտեսական գործունեության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպանական տնտեսագիտության մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, բնապահպաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ՀՀ-ում երկրորդային ռեսուրսների օգտագործման առկա տնտեսական մեխանիզմների, դրանց սահմանափակումների և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների վերաբերյալ։

History

Գիրքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացներին 1918-1920 թվականներին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական դիրքորոշմանն ու դերակատարությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված քաղաքական իրավիճակը, տարածաշրջանային հակասությունները, ազգային-տարածքային խնդիրները և միջազգային ուժերի ազդեցությունը դրանց կարգավորման գործընթացում։ Ներկայացվում են բրիտանական քաղաքականության նպատակները, տարածաշրջանում նրա ռազմաքաղաքական ներկայության առանձնահատկությունները և հարաբերությունները Հայաստանի ու հարևան պետությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է ժամանակաշրջանի դիվանագիտական փաստաթղթերը, պատմական իրադարձությունները և այն գործոնները, որոնք ազդել են Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ընթացքի վրա։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է XX դարի սկզբի հայոց պատմության, միջազգային հարաբերությունների և Կովկասի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, քաղաքագետների, դիվանագիտության պատմությամբ հետաքրքրվողների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում նորամուծությունների կառավարչական հաշվառման հիմնախնդիրներին՝ այն դիտարկելով որպես նորարարական գործունեության պլանավորման, վերահսկման և արդյունավետության գնահատման կարևոր գործիք։ Նյութում վերլուծվում են կառավարչական հաշվառման համակարգի հիմնական գործառույթները՝ ծախսերի հաշվառում, ներդրումային նախագծերի գնահատում, արտադրական արդյունավետության չափում և նորարարական գործընթացների ֆինանսական մոնիթորինգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծությունների հաշվառման առանձնահատկություններին՝ բարձր անորոշություն, երկարաժամկետ արդյունքներ, ոչ նյութական ակտիվների գնահատման դժվարություններ և ռիսկերի բարձր մակարդակ, որոնք բարդացնում են ավանդական հաշվառման մեթոդների կիրառումը։ Քննարկվում են նաև ծախս-օգուտ վերլուծության, ABC/ABM համակարգերի և բյուջետավորման ճկուն մոդելների կիրառման հնարավորությունները նորարարական նախագծերի կառավարման մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ արտադրական կազմակերպություններում նորամուծությունների արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ է հաշվառման համակարգերի արդիականացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինտեգրում և ռազմավարական կառավարման հաշվառման մոտեցումների զարգացում՝ ապահովելու համար մրցունակության բարձրացում և նորարարական ներուժի լիարժեք իրացում Հայաստանի Հանրապետությունում։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։