Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդիրը 1918-1920թթ. և Մեծ Բրիտանիան

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է պոլիմերային մատրիցներում դիսպերսված հեղուկ բյուրեղային կոմպոզիտային միջավայրերում ֆոտոպոլիմերացման գործընթացների և դրանց արդյունքում ձևավորվող դիֆրակցիոն կառուցվածքների դինամիկայի ուսումնասիրությանը՝ լազերային ճառագայթման ազդեցության պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է լույսի և նյութի փոխազդեցության մեխանիզմները, որոնք հանգեցնում են մոլեկուլային կառուցվածքի վերակազմավորմանը, փուլային անցումներին և տարածական պարբերականության ձևավորմանը կոմպոզիտային համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում են ֆոտոպոլիմերացման կինետիկ գործընթացները, հեղուկ բյուրեղների կողմնորոշման փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը օպտիկական հատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լազերային դաշտի ինտենսիվության, ալիքի երկարության և ժամանակային մոդուլացիայի դերին ինքնակազմակերպվող դիֆրակցիոն ցանցերի առաջացման գործընթացում։ Հեղինակը օգտագործում է տեսական մոդելավորում և փորձարարական տվյալներ՝ նկարագրելու համար ոչ գծային օպտիկական երևույթները, տարածական անկայունությունները և կառուցվածքային կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ոչ գծային օպտիկայի, ֆոտոնիկայի և նոր սերնդի ֆունկցիոնալ նյութերի մշակման ոլորտներում՝ բացելով հնարավորություններ օպտիկական սարքերի, սենսորների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման համար։

Պատմություն

Գրքում ուսումնասիրվում է Աբխազիայի կարգավիճակի հիմնահարցը 1917–1921 թվականներին՝ ընդգրկելով Ռուսաստանի կայսրության փլուզման, հեղափոխական գործընթացների և Կովկասում նոր պետական կազմավորումների ձևավորման պատմական համատեքստը, վերլուծվում են Աբխազիայի քաղաքական ինքնորոշման փորձերը, տարածաշրջանային իշխանությունների փոփոխությունները և տարբեր քաղաքական ուժերի ազդեցությունը կարգավիճակի ձևավորման վրա, ներկայացվում են Աբխազիայի հարաբերությունները Վրաստանի, Ռուսաստանի և այլ տարածաշրջանային դերակատարների հետ, դիտարկվում են ռազմական և վարչական վերահսկողության փոփոխությունները քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, ինչպես նաև միջազգային և ներքին քաղաքական գործոնները, որոնք ազդել են տարածքի իրավական և պետական կարգավիճակի չկայունացման վրա, աշխատանքը հիմնված է պատմական աղբյուրների և փաստաթղթերի վերլուծության վրա՝ փորձելով բացահայտել այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական գործընթացների տրամաբանությունը և երկարաժամկետ հետևանքները Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային հարաբերությունների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Լոռու մարզում կարտոֆիլի շուկայի ձևավորման և զարգացման, կարտոֆիլի արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և ոլորտի հետագա զարգացման հիմնական ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն իրողությունն է, որ կարտոֆիլագործությունը Լոռու մարզի գյուղատնտեսության ավանդական և մասնագիտացման կարևոր ուղղություններից է, որի զարգացումը կապված է ոչ միայն պարենային ապահովության, այլև գյուղական բնակավայրերի զբաղվածության, բնակչության եկամուտների և մարզի գյուղատնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հետ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են կարտոֆիլի արտադրության և իրացման առանձնահատկությունները, շուկայի ձևավորման մեխանիզմները, առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությունը, գնագոյացման գործընթացները և արտադրողների ու սպառողների միջև տնտեսական փոխհարաբերությունները։ Լոռու մարզի պայմաններում կարտոֆիլի արտադրությունը պայմանավորված է բնական, կլիմայական, հողային և սոցիալ-տնտեսական մի շարք գործոններով, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողնում բերքատվության, արտադրության ծախսերի և վերջնական արտադրանքի ինքնարժեքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Այդ նպատակով դիտարկվում են այնպիսի ցուցանիշներ, ինչպիսիք են մեկ հեկտարի բերքատվությունը, արտադրության ծախսերը, աշխատանքի արտադրողականությունը, արտադրանքի ինքնարժեքը, իրացման գինը, շահույթը և շահութաբերության մակարդակը։ Այս ցուցանիշների համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն գործոնները, որոնք առավել մեծ ազդեցություն ունեն կարտոֆիլագործ տնտեսությունների ֆինանսական արդյունքների վրա։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ծախսերի կառուցվածքին։ Կարտոֆիլի արտադրության դեպքում նշանակալի են սերմացուի, պարարտանյութերի, բուսասանիտարական միջոցների, վառելիքի, ջրի, աշխատուժի, տեխնիկայի օգտագործման և բերքահավաքի հետ կապված ծախսերը։ Այդ ծախսերի բարձր մակարդակը կարող է հանգեցնել արտադրանքի ինքնարժեքի աճի և նվազեցնել տեղական արտադրողների մրցունակությունը, հատկապես այն պայմաններում, երբ շուկայական գները տատանվում են կամ արտադրողները ստիպված են իրենց բերքը վաճառել միջնորդների միջոցով։ Լոռու կարտոֆիլագործության ոլորտում իրացման խնդիրը կարևոր տեղ է զբաղեցնում։ Արտադրանքի շուկայական իրացման դժվարությունները, գների սեզոնային տատանումները, միջնորդների ազդեցությունը և պահեստավորման սահմանափակ հնարավորությունները կարող են նվազեցնել գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտները։ Հետևաբար աշխատանքում կարևորվում է արտադրողից սպառող արդյունավետ արժեշղթայի ձևավորումը, որը կարող է նվազեցնել ավելորդ միջնորդական օղակները և ապահովել արտադրողների համար ավելի կանխատեսելի ու շահավետ իրացման պայմաններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է նաև կարտոֆիլի պահպանման և պահեստավորման համակարգի զարգացումը։ Պատշաճ պահեստային պայմանների բացակայությունը կարող է հանգեցնել բերքի զգալի կորուստների և ստիպել արտադրողներին բերքահավաքի շրջանում շտապ իրացնել արտադրանքը՝ հաճախ ավելի ցածր գնով։ Ժամանակակից պահեստարանների, տեսակավորման և փաթեթավորման համակարգերի ներդրումը կարող է հնարավորություն տալ երկարացնել արտադրանքի իրացման ժամանակահատվածը, նվազեցնել կորուստները և ավելի արդյունավետ կառավարել շուկայական գների սեզոնային տատանումները։ Աշխատանքը կարևորում է նաև բարձրորակ սերմացուի կիրառման և սորտային թարմացման նշանակությունը։ Որակյալ տնկանյութի օգտագործումը կարող է նպաստել բերքատվության բարձրացմանը, արտադրանքի որակի բարելավմանը և հիվանդությունների ու վնասատուների նկատմամբ դիմադրողականության բարձրացմանը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է կատարելագործել մշակության ագրոտեխնիկական մեթոդները, ապահովել պարարտացման և բուսապաշտպանության գիտականորեն հիմնավորված համակարգ, բարելավել ոռոգումը և հնարավորության դեպքում ընդլայնել մեքենայացման կիրառումը։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրումը դիտարկվում է որպես արտադրության ինտենսիվացման և մեկ միավոր հողատարածքից ստացվող տնտեսական արդյունքի ավելացման կարևոր ուղղություն։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրության մասնագիտացման և կոոպերացիայի հնարավորություններին։ Առանձին փոքր տնտեսությունների համար տեխնիկայի, պահեստավորման, սերմացուի և իրացման հետ կապված ծախսերը կարող են չափազանց բարձր լինել, մինչդեռ արտադրողների համագործակցությունը կարող է մեծացնել նրանց շուկայական դիրքը, նվազեցնել որոշակի ծախսեր և հեշտացնել խոշոր գնորդների հետ ուղղակի կապերի հաստատումը։ Կոոպերատիվների և արտադրողների միավորումների զարգացումը կարող է նպաստել նաև միասնական որակի չափանիշների, տեսակավորման, փաթեթավորման և շուկայավարման կազմակերպմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի պահանջարկի ուսումնասիրությանը և մարքեթինգային քաղաքականության կատարելագործմանը։ Արտադրության ծավալները պետք է հնարավորինս համապատասխանեցվեն սպառողների պահանջարկին, որպեսզի կանխվեն ինչպես ավելցուկային առաջարկը և գների անկումը, այնպես էլ պակասուրդը և ներմուծման անհրաժեշտությունը։ Կարտոֆիլի տարբեր սորտերի, որակական հատկանիշների և օգտագործման ուղղությունների նկատմամբ պահանջարկի ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ արտադրողներին ավելի ճիշտ ընտրել արտադրության կառուցվածքը։ Բացի թարմ կարտոֆիլի շուկայից, հեռանկարային ուղղություն է նաև վերամշակման զարգացումը։ Կարտոֆիլի վերամշակումը կարող է ընդլայնել իրացման հնարավորությունները, բարձրացնել արտադրանքի ավելացված արժեքը և նվազեցնել այն բերքի կորուստները, որը թարմ վիճակում չի իրացվում։ Այս առումով կարող են զարգացվել տեսակավորման, փաթեթավորման և սննդարդյունաբերական վերամշակման ուղղությունները։ Աշխատանքը նաև անդրադառնում է պետական աջակցության և գյուղատնտեսական քաղաքականության դերին։ Կարտոֆիլագործության զարգացման համար կարևոր կարող են լինել մատչելի ֆինանսավորման, ապահովագրության, ոռոգման ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսական տեխնիկայի հասանելիության, խորհրդատվական ծառայությունների և որակյալ սերմացուի ապահովման մեխանիզմները։ Միաժամանակ պետական աջակցության արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն տրամադրվող միջոցների ծավալով, այլև դրանց ազդեցությամբ արտադրողականության, ինքնարժեքի, մրցունակության և գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտների վրա։

Քաղաքագիտություն

Գիրքը՝ «Քաղաքական ուսմունքների պատմություն», հեղինակը Միրումյան Կ., հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է քաղաքական մտքի զարգացման պատմական ընթացքը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից քաղաքական տեսությունների ձևավորումը։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գաղափարների էվոլյուցիան տարբեր քաղաքակրթություններում՝ հին արևելյան, հին հունական, միջնադարյան, վերածննդի և նոր ժամանակների փուլերում, ինչպես նաև լուսաբանում է հիմնական քաղաքական մտածողների գաղափարները և նրանց ազդեցությունը պետականության և հասարակական կառավարման ձևավորման վրա։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ազատականության, պահպանողականության, սոցիալիզմի, լիբերալիզմի և այլ քաղաքական ուսմունքների ձևավորման նախադրյալները, զարգացման փուլերը և գաղափարական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված քաղաքական տեսությունների պատմական համատեքստին, գաղափարական պայքարներին և դրանց ազդեցությանը պետական կառավարման համակարգերի վրա։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և քաղաքական գիտություններով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով քաղաքական մտքի պատմության համակարգված և խորացված ընկալմանը։

Քաղաքագիտություն

Այս նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված առաջին փախստականների ժամանմանը Հայաստանի Հանրապետություն՝ ընդգծելով հումանիտար իրավիճակի արագ սրացումը և բնակչության զանգվածային տեղաշարժի հետևանքները տարածաշրջանում։ Գործընթացը դիտարկվում է որպես երկարատև հակամարտության վերջին զարգացումների ուղղակի արդյունք, որտեղ անվտանգային պայմանների վատթարացումը հանգեցրել է քաղաքացիական բնակչության հարկադիր տեղահանման։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փախստականների սոցիալական և կենսապահովման առաջնային կարիքներին՝ ժամանակավոր կացարան, սնունդ, բժշկական օգնություն և հոգեբանական աջակցություն, ինչպես նաև պետական կառույցների և միջազգային մարդասիրական կազմակերպությունների արձագանքին։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի Հանրապետության վրա առաջացող սոցիալ-տնտեսական ծանրաբեռնվածությունը և ինտեգրման երկարաժամկետ մարտահրավերները։ Նշվում է, որ նման զանգվածային տեղաշարժերը խորացնում են տարածաշրջանային անկայունությունը և պահանջում են համակարգված միջազգային մարդասիրական միջամտություն՝ բնակչության պաշտպանության և նվազագույն կենսապայմանների ապահովման համար։

Պատմություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեի և Մերձավոր Արևելքի արաբական պետությունների հայ համայնքների համագործակցության պատմությանը 1964–1991 թթ., ընդգծելով կազմակերպչական, մշակութային և սոցիալական փոխհարաբերությունների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է համագործակցության նպատակներն ու ուղղությունները՝ մշակութային ծրագրերի, կրթական և համայնքային նախաձեռնությունների, հայկական լեզվի և ավանդույթների պահպանման գործընթացների շրջանակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ համայնքների ինտեգրացիային տեղական հասարակության մեջ, կոմիտեի կողմից իրականացված աջակցությանը, համայնքային կենտրոնների և կազմակերպությունների ստեղծմանը, ինչպես նաև փոխադարձ փորձի ու գիտելիքի փոխանցմանը։ Ուսումնասիրությունը ընդգրկում է քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային գործոնների ազդեցությունը համագործակցության արդյունավետության վրա, ինչպես նաև Սփյուռքի և հայապահպանության ռազմավարությունների ձևավորման դերը տվյալ տարածաշրջանում։ Աշխատությունը կարևոր է պատմաբանների, սփյուռքագետների, մշակութաբանների և հասարակական կազմակերպությունների համար՝ նպաստելով հայկական սփյուռքի և Մերձավոր Արևելքի հայ համայնքների փոխգործակցության ու մշակութային կապերի ուսումնասիրության խորացմանը։