Ավելին Տնտեսագիտություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Կենսաբանություն

    Կենսաբանություն 2 շտեմարան

    Կենսաբանություն ոլորտի «Կենսաբանություն 2 շտեմարան»-ը միջին մակարդակի ուսումնական և քննություններին պատրաստող առաջադրանքների հավաքածու է, որը նպատակ ունի խորացնել սովորողների գիտելիքները կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքի, կենսագործունեության և էկոլոգիական կապերի վերաբերյալ, այստեղ ընդգրկվում են թեմաներ՝ բջջաբանություն, հյուսվածքներ, բույսերի և կենդանիների օրգան համակարգեր, ժառանգականություն և փոփոխականություն, էվոլյուցիայի հիմունքներ, ինչպես նաև էկոլոգիայի հիմնական օրենքներ և կենսաբազմազանության պահպանություն, շտեմարանում ներկայացված առաջադրանքները սովորողին օգնում են ոչ միայն հիշել կենսաբանական փաստերը, այլև հասկանալ գործընթացների փոխկապակցվածությունը, բացատրել կենսաբանական երևույթները և կիրառել գիտելիքները խնդիրների լուծման մեջ, այն հաճախ օգտագործվում է որպես լրացուցիչ ուսումնական նյութ դպրոցներում և քննություններին նախապատրաստվելու համար՝ զարգացնելով վերլուծական մտածողությունը և գիտական մոտեցումը կենսաբանական երևույթների նկատմամբ։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-23
    Կենսաբանություն 2 շտեմարան
    Օնլայն

    Մշակույթ

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը նախատեսված է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ներկայացման համար։ Այն ընդգրկում է մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներին առնչվող գրքեր, հոդվածներ, գիտական ուսումնասիրություններ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ և այլ տպագիր նյութեր՝ նպաստելով համապատասխան տեղեկատվության որոնմանն ու օգտագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոարվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ հրապարակումների մատենագիտական հաշվառմանը։ Տեղեկատուում նյութերը կարող են ներկայացվել թեմատիկ բաժիններով՝ համապատասխան մատենագիտական նկարագրություններով, հեղինակների անուններով, հրատարակության տվյալներով և անհրաժեշտության դեպքում համառոտ տեղեկատվական նշումներով։ Կարևորվում է նոր հրատարակությունների մասին տեղեկությունների պարբերական հավաքագրումը, մշակումը և տարածումը՝ գրադարանների, գիտական հաստատությունների ու մշակութային կազմակերպությունների տեղեկատվական պահանջները բավարարելու նպատակով։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի ոլորտներում իրականացվող հետազոտությունների ուղղություններին, ծանոթանալու նոր հրապարակումներին և բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրման համար անհրաժեշտ աղբյուրները։ Անդրադարձ է կատարվում ինչպես հայկական ազգային մշակույթի պատմությանն ու զարգացմանը, այնպես էլ արվեստի տարբեր տեսակների տեսական, պատմական և գործնական խնդիրներին վերաբերող գրականությանը։ Առանձնացվում է մատենագիտական տեղեկատվության նշանակությունը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, գրադարանային հավաքածուների համալրման, թեմատիկ ցուցակների կազմման և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության գործում։ Տեղեկատուն նաև պատմական արժեք ունի, քանի որ արտացոլում է համապատասխան ժամանակաշրջանում Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործունեության որոշակի պատկերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Օնլայն

    Այլ առարկաներ

    Das Ende von Bergkarabach: Armenien bereitet sich auf Tausende Flüchtlinge vor

    Այս գերմաներեն հրապարակումը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ զարգացած ճգնաժամին և դրա հետևանքով Հայաստանի առջև ծառացած զանգվածային տեղահանության ու փախստականների ընդունման խնդրին։ Նյութի կենտրոնում Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի և տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունն է, ինչպես նաև այդ փոփոխությունների անմիջական մարդասիրական հետևանքները բնակչության համար։ Հեղինակը ներկայացնում է Հայաստանի պատրաստությունները՝ հնարավոր մեծ թվով տեղահանված անձանց ընդունելու, նրանց ժամանակավոր կացարանով, սննդով, բժշկական և սոցիալական աջակցությամբ ապահովելու ուղղությամբ։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում այն անորոշությանը, որն առաջանում է տարածաշրջանի բնակչության ապագայի, անվտանգության և սեփական բնակավայրերում ապրելու հնարավորության վերաբերյալ։ Հրապարակման մեջ քաղաքական իրադարձությունները դիտարկվում են նաև հումանիտար տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է ռազմական և քաղաքական ճգնաժամը վերածվել բնակչության լայնածավալ տեղահանության։ Քննարկվում են Հայաստանի պետական կառույցների և հասարակության առջև կանգնած կազմակերպչական խնդիրները, ինչպես նաև հնարավոր փախստականների ընդունման, տեղավորման և սոցիալական ինտեգրման անհրաժեշտությունը։ Նյութը կարևոր է նաև հայ-ադրբեջանական հակամարտության և Լեռնային Ղարաբաղի պատմաքաղաքական գործընթացների ավելի լայն համատեքստը հասկանալու համար, քանի որ ներկայացվող իրադարձությունները կապված են երկարատև հակամարտության, անվտանգության խնդիրների և բնակչության տեղաշարժերի հետ։ Հրապարակումը կարող է հետաքրքրել տարածաշրջանային քաղաքականությամբ, միջազգային հարաբերություններով, Հարավային Կովկասի անվտանգության խնդիրներով, հումանիտար ճգնաժամերով և փախստականների հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-21
    Das Ende von Bergkarabach: Armenien bereitet sich auf Tausende Flüchtlinge vor
    Օնլայն

    Քաղաքագիտություն

    Հայաստանի Հանրապետության առջև ծառացած մարտահրավերները գլոբալ զարգացման հարացույցի փոխակերպման համատեքստում

    Հայաստանի Հանրապետության առջև ծառացած մարտահրավերները գլոբալ զարգացման հարացույցի փոխակերպման համատեքստում-ը քաղաքագիտական և միջազգային հարաբերությունների ուղղվածությամբ հետազոտական աշխատություն է, որը վերլուծում է Հայաստանի Հանրապետության առջև կանգնած ռազմավարական, տնտեսական և անվտանգային մարտահրավերները՝ գլոբալ զարգացման փոփոխվող համատեքստում, աշխատությունում քննարկվում է միջազգային համակարգի վերափոխումը՝ բազմաբևեռ աշխարհակարգի ձևավորումը, տարածաշրջանային ուժային հարաբերակցությունների փոփոխությունը և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի արտաքին ու ներքին քաղաքականության վրա, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական գլոբալացման, էներգետիկ անվտանգության, տեխնոլոգիական զարգացման և ժողովրդագրական միտումների ազդեցությանը պետության կայուն զարգացման վրա, միաժամանակ վերլուծվում են արտաքին քաղաքական կողմնորոշման տարբեր սցենարներ և դրանց հնարավոր հետևանքները, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորելու համապարփակ պատկերացում Հայաստանի զարգացման ռազմավարական ընտրությունների մասին՝ գլոբալ գործընթացների փոխակերպման պայմաններում։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-12
    Հայաստանի Հանրապետության առջև ծառացած մարտահրավերները գլոբալ զարգացման հարացույցի փոխակերպման համատեքստում
    Օնլայն

    Գրականություն

    Միջնադարյան հայերեն թարգմանությունները արաբական գեղարվեստական արձակի նմուշներից (X–XIV դարեր)

    Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան հայ գրականության և արաբական գեղարվեստական արձակի միջև ձևավորված գրական, լեզվական ու մշակութային առնչություններին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով X–XIV դարերի ընթացքում արաբերենից հայերեն կատարված թարգմանություններին։ Այն ներկայացնում է արաբական գրական ժառանգության այն արձակ նմուշները, որոնք հայ թարգմանական գրականության միջոցով հասանելի են դարձել հայ ընթերցողին՝ նպաստելով երկու ժողովուրդների գրական ավանդույթների փոխճանաչմանն ու մշակութային երկխոսությանը։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է միջնադարյան թարգմանական գործունեության ուսումնասիրությունը՝ որպես ոչ միայն լեզվական փոխանցման, այլև տարբեր քաղաքակրթությունների գեղարվեստական մտածողության, աշխարհայացքի, բարոյական պատկերացումների և գրական ճաշակի փոխազդեցության կարևոր երևույթ։ Արաբական գեղարվեստական արձակը միջնադարում առանձնանում էր թեմատիկ բազմազանությամբ, պատմողական հարուստ հնարքներով, խրատական ու իմաստասիրական բովանդակությամբ, առակային մտածողությամբ և մարդկային հարաբերությունների, հասարակական կյանքի ու բարոյական արժեքների բազմակողմանի արտացոլմամբ։ Այդ գրական ժառանգության հայերեն թարգմանությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել հայ գրական միջավայրում նոր թեմաների, պատմողական ձևերի, գաղափարների և արտահայտչամիջոցների տարածման համար։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են արաբական գրականության գեղարվեստական առանձնահատկությունները փոխանցվել հայերեն, ինչպիսի լեզվական ու ոճական լուծումներ են կիրառվել թարգմանական գործընթացում, և ինչպես են օտարալեզու ստեղծագործությունները հարմարեցվել հայ միջնադարյան գրական ընկալումներին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում թարգմանական գրականության դերը հայ-արաբական մշակութային հարաբերությունների պատմության մեջ, քանի որ այն վկայում է երկու ժողովուրդների միջև գոյություն ունեցած մտավոր կապերի, գրական փոխանակումների և գիտելիքի տարածման ուղիների մասին։ Այս առնչությունները ձևավորվել են միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի բազմամշակութային միջավայրում, որտեղ լեզուների, կրոնների և գրական ավանդույթների փոխազդեցությունը նպաստել է գիտական ու գեղարվեստական ժառանգության պահպանմանն ու տարածմանը։ Աշխատանքի թեման կարևոր է նաև հայ թարգմանական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել միջնադարյան հայ գրականության արտաքին ազդեցությունների, զարգացման ուղիների և միջազգային մշակութային կապերի մասին։ Այն արժեքավոր է հայագիտության, արաբագիտության, համեմատական գրականագիտության և միջնադարյան մշակույթի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, որոնք հետաքրքրված են հայ և արաբ ժողովուրդների պատմական ու գրական փոխհարաբերություններով, թարգմանական ժառանգությամբ և տարբեր մշակույթների միջև գրական գաղափարների փոխանցման գործընթացներով։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-21
    Միջնադարյան հայերեն թարգմանությունները արաբական գեղարվեստական արձակի նմուշներից (X–XIV դարեր)
    Օնլայն

    Պատմություն

    Թուրք-իրանական հարաբերությունները XVI և XVII դարերի առաջին կեսին և Հայաստանը

    Աշխատությունը նվիրված է XVI դարում և XVII դարի առաջին կեսին Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Իրանի միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական ու դիվանագիտական հարաբերությունների պատմությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքին, պատմական ճակատագրին և տարածաշրջանային իրադարձությունների զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը։ Քննության առանցքում երկու հզոր արևելյան պետությունների միջև երկարատև մրցակցությունն է, որի հիմքում ընկած էին տարածքային ընդարձակման ձգտումները, քաղաքական գերիշխանության հաստատման նպատակները, տնտեսական շահերը, ռազմավարական նշանակություն ունեցող ճանապարհների ու սահմանային տարածքների վերահսկողությունը, ինչպես նաև կրոնական և գաղափարախոսական հակասությունները։ Օսմանյան և Սեֆյան պետությունների հակամարտությունը վճռորոշ նշանակություն ունեցավ Առաջավոր Ասիայի քաղաքական քարտեզի ձևավորման համար և անմիջականորեն անդրադարձավ Հայաստանի վրա, որը հայտնվել էր երկու կայսրությունների շահերի բախման գոտում։ Հայկական տարածքների նկատմամբ վերահսկողության համար մղվող պայքարը, ռազմական արշավանքները, սահմանների փոփոխությունները, քաղաքական պայմանավորվածություններն ու պատերազմների հետևանքները պայմանավորեցին Հայաստանի տարբեր հատվածների վարչաքաղաքական ենթակայության փոփոխությունները և խոր ազդեցություն ունեցան հայ ժողովրդի պատմական զարգացման վրա։ Աշխատության կարևոր պատմագիտական ուղղություններից մեկը Հայաստանի դերի բացահայտումն է թուրք-իրանական հակամարտության համատեքստում՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես երկու պետությունների միջև վիճարկվող տարածք, այլև որպես պատմականորեն, աշխարհագրորեն և տնտեսական առումով կարևոր տարածաշրջան, որի նկատմամբ վերահսկողությունը նշանակալի էր երկու կողմերի համար։ XVI դարում Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Իրանի միջև ծավալված պատերազմները, դրանց հաջորդած քաղաքական բանակցությունները և կնքված հաշտության պայմանագրերը նոր իրողություններ էին ստեղծում Հայաստանի համար՝ ազդելով նրա տարածքային ամբողջականության, բնակչության կենսապայմանների, տնտեսական գործունեության և արտաքին կապերի վրա։ Հատուկ պատմական նշանակություն ունի նաև XVII դարի առաջին կեսի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը, երբ երկու պետությունների միջև պայքարը շարունակվում էր, իսկ Հայաստանի տարածքները կրկին դառնում էին ռազմական գործողությունների և քաղաքական վերադասավորումների կարևոր թատերաբեմ։ Այս ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին կայսերական շահերը, ռազմական հաջողություններն ու պարտությունները և դիվանագիտական համաձայնությունները փոխկապակցվում Հայաստանի պատմական ընթացքի հետ։ Գրքի գիտական արժեքը պայմանավորված է հայոց պատմությունը տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական գործընթացների լայն շրջանակում դիտարկելու մոտեցմամբ։ Այն նպաստում է Օսմանյան և Սեֆյան պետությունների փոխհարաբերությունների, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակների, հակամարտությունների պատճառների և հետևանքների, ինչպես նաև Հայաստանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության պատմական գնահատմանը։ Միաժամանակ աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակության, հարևան տերությունների մրցակցության պայմաններում հայկական տարածքների ռազմավարական դերի և հայ ժողովրդի պատմական փորձառության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն բարդ պատմական ժամանակաշրջանի մասին, երբ Հայաստանի քաղաքական ճակատագիրը մեծապես պայմանավորվում էր տարածաշրջանային երկու հզոր ուժերի հարաբերակցությամբ, և բացահայտելու այդ գործընթացների երկարաժամկետ ազդեցությունը Հայաստանի հետագա պատմության վրա։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայոց միջնադարյան և վաղ նոր շրջանի պատմությամբ, հայ-իրանական ու հայ-թուրքական պատմական առնչություններով, Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Իրանի արտաքին քաղաքականությամբ, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, պատմաբանների, արևելագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-17
    Թուրք-իրանական հարաբերությունները XVI և XVII դարերի առաջին կեսին և Հայաստանը