Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловИстория
Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ 1
Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի առաջին նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովական գործունեության սկզբնական ընթացքը, քննարկումների գրանցման ձևը և նիստի ընթացքում արձանագրված տեղեկությունները։ Այն փաստաթղթային նշանակություն ունի 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի և ազգային ներկայացուցչական կառույցների պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ժողովի աշխատանքի կազմակերպման, օրակարգային հարցերի ներկայացման, մասնակիցների ելույթների և քննարկումների պաշտոնական ամրագրման եղանակների մասին։ Նման նյութերը կարևոր են հայոց ազգային ինքնակառավարման պատմությունը, համայնքային վարչական հարաբերությունները և հասարակական որոշումների ընդունման մեխանիզմները հետազոտելու տեսանկյունից։ Դրանք նաև արժեքավոր տեղեկություններ են փոխանցում ժամանակաշրջանի պաշտոնական գրագրության, վարչական լեզվի և ժողովական ընթացակարգերի վերաբերյալ։ Առանձին նիստի արձանագրությունը, համադրվելով նույն ժողովի մյուս փաստաթղթերի հետ, հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու կառույցի գործունեության զարգացումը, քննարկումների շարունակականությունն ու համայնքային կառավարման կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Այն օգտակար սկզբնաղբյուր է հայ հասարակական-քաղաքական պատմությամբ, ազգային հաստատությունների գործունեությամբ և 19-րդ դարի հայ համայնքի վարչական կյանքով հետաքրքրվողների համար։
Обновлено. 2026-11-03
Культура
Некоторые аспекты философии и эстетики дзэн-буддизма музыке ХХ века
Այս աշխատությունը նվիրված է ձեն-բուդդիզմի փիլիսոփայական և գեղագիտական գաղափարների ազդեցությանը 20-րդ դարի երաժշտության զարգացման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արևելյան մտածողության հիմնական սկզբունքները, դրանց արտացոլումը երաժշտական ստեղծագործության, ընկալման և կատարողական արվեստի մեջ, ինչպես նաև ձեն-բուդդիզմի գաղափարների փոխազդեցությունը ժամանակակից երաժշտական ուղղությունների հետ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են լռության, պարզության, ինքնաբուխ արտահայտման, ներքին կենտրոնացման և գեղագիտական նվազապաշտության գաղափարները՝ բացահայտելով դրանց դերը նոր երաժշտական լեզվի և ստեղծագործական մտածողության ձևավորման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 20-րդ դարի երաժշտության գեղագիտական վերափոխումներին, արևելյան և արևմտյան մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությանը կոմպոզիտորական ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը համադրում է փիլիսոփայական, մշակութաբանական և երաժշտագիտական մոտեցումները՝ արժեքավոր նյութ առաջարկելով երաժշտության տեսությամբ, գեղագիտությամբ, փիլիսոփայությամբ և մշակութային փոխազդեցություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-08-21
Сельское хозяйство
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги . Сельское хозяйство. Информационный указатель (1973)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գյուղատնտեսության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոնոմիային, հողագիտությանը, գյուղատնտեսական տեխնիկային, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը և գյուղատնտեսության այլ ուղղություններին վերաբերող նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի գիտական նվաճումները, տեխնոլոգիական նորարարությունները և արդի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր մասնագիտական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություններ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական փորձի կատարելագործմանը և ոլորտի զարգացմանն ուղղված ժամանակակից տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Обновлено. 2026-11-02Религия
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք, երկրորդ հատոր
Սույն աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ժառանգությանը և շարունակում է նրա հոգևոր ու աստվածաբանական մտածողության ներկայացումը։ Գրիգոր Նարեկացին հայ եկեղեցական գրականության, բանաստեղծական արվեստի և քրիստոնեական խորհրդապաշտության բացառիկ դեմքերից է, որի ստեղծագործությունները դարեր շարունակ ուղեկցել են հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքը՝ դառնալով աղոթքի, ապաշխարության, ինքնաքննության և Աստծո հետ ներքին հաղորդակցության կարևորագույն արտահայտություններից։ Նրա աղոթական ստեղծագործությունների հիմքում ընկած է մարդու հոգևոր աշխարհի խորքային քննությունը, մեղքի գիտակցումը, աստվածային ողորմության որոնումը, փրկության հույսը և Արարչի անսահման սիրո նկատմամբ հավատը։ Աշխատության բովանդակային և գաղափարական առանցքը մարդու և Աստծո հարաբերության քրիստոնեական ընկալումն է՝ ներկայացված աղոթքի, զղջման, խոնարհության և հոգևոր վերափոխման միջոցով։ Նարեկացու հոգևոր մտածողության մեջ մարդը հանդես է գալիս որպես սեփական թուլությունների և մեղավորության գիտակցում ունեցող էակ, որը, սակայն, չի կորցնում աստվածային գթությանն ապավինելու և փրկության հասնելու հույսը։ Նրա աղոթական խոսքը կառուցվում է ներքին պայքարի, ինքնադատաստանի և աստվածային ողորմության ակնկալիքի շուրջ՝ արտահայտելով մարդկային հոգու բարդ ու բազմաշերտ ապրումները։ Այս մոտեցումը աղոթքը վերածում է ոչ միայն կրոնական պարտականության, այլև հոգևոր ինքնաճանաչման, ինքնամաքրման և ներքին վերածննդի միջոցի։ Նարեկացու գրական աշխարհին բնորոշ են խորապես անձնական խոստովանական երանգը, հուզական արտահայտչականությունը, պատկերավոր լեզուն, աստվածաշնչյան խորհրդապատկերների առատությունը և հակադրությունների գեղարվեստական կիրառությունը։ Նրա ստեղծագործական մտածողության մեջ հաճախ միահյուսվում են մարդկային տկարության և աստվածային կատարելության, մեղքի և սրբության, հուսահատության և հույսի, երկրային սահմանափակության և երկնային անսահմանության գաղափարները։ Աղոթական խոսքը առանձնանում է իր հռետորական հարստությամբ, դիմումների բազմազանությամբ, կրկնությունների արտահայտչական ուժով և հոգևոր ապրումների աստիճանական խորացմամբ։ Այս առանձնահատկությունները նրա երկերին հաղորդում են ոչ միայն աստվածաբանական, այլև բարձր գեղարվեստական արժեք։ Գրիգոր Նարեկացու հոգևոր ժառանգությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ քրիստոնեական ինքնագիտակցության ձևավորման և զարգացման պատմության մեջ։ Նրա ստեղծագործությունները դարեր շարունակ ընթերցվել, արտասանվել և կիրառվել են անհատական ու համայնքային աղոթքի ընթացքում՝ պահպանելով իրենց կենդանի ներկայությունը հայ եկեղեցական ավանդության մեջ։ Նարեկացու խոսքը միավորում է աստվածաբանական խորությունը, փիլիսոփայական խորհրդածությունը և բանաստեղծական ներշնչանքը՝ ստեղծելով հոգևոր գրականության մի բացառիկ ամբողջություն, որտեղ հավատքը ներկայացվում է որպես մարդու ամբողջ էությունը ներառող փորձառություն։ Նրա աղոթքները վերաբերում են ոչ միայն անհատի մեղավորությանը և փրկության անձնական որոնմանը, այլև մարդկության ընդհանուր հոգևոր վիճակին, քանի որ աղոթող անհատը հաճախ խոսում է ամբողջ մարդկության անունից՝ իր մեջ ներառելով ուրիշների ցավը, տառապանքը, թուլությունն ու փրկության ակնկալիքը։ Այս հանգամանքը Նարեկացու ստեղծագործություններին հաղորդում է համամարդկային հնչողություն և դրանք դարձնում հասկանալի տարբեր ժամանակների ու հասարակությունների ընթերցողների համար։ Երկրորդ հատորի առկայությունը կարևոր է նաև Նարեկացու աղոթական ժառանգության բազմահատոր ներկայացման և ընթերցողին նրա հոգևոր խոսքի առավել ամբողջական ծանոթացման տեսանկյունից։ Այն շարունակում է սրբի աղոթական և հռետորական արվեստի տարածման ավանդույթը՝ նպաստելով նրա ստեղծագործությունների պահպանմանը և հետագա սերունդներին փոխանցմանը։ Հատորի նշանակությունը պետք է դիտարկել նաև հայ հոգևոր գրքի պատմության համատեքստում, որտեղ աղոթագրքերը ոչ միայն պաշտամունքային նշանակություն ունեցող հրատարակություններ էին, այլև լեզվի, գրականության և ազգային մշակութային հիշողության պահպանման կարևոր միջոցներ։ Դրանք նպաստում էին գրաբարի ավանդույթի շարունակականությանը, եկեղեցական լեզվի ամրապնդմանը և հայ ընթերցողի հաղորդակցությանը միջնադարյան հոգևոր մտքի հետ։ Գրիգոր Նարեկացու ստեղծագործական ժառանգությունը առանձնահատուկ արժեք ունի նաև հայ գրական լեզվի պատմության համար։ Նրա լեզուն հարուստ է փոխաբերություններով, խորհրդանշական պատկերներով, իմաստային նրբերանգներով և արտահայտչական բարդ կառուցվածքներով։ Աղոթական հռետորության միջոցով նա ստեղծել է գրական խոսքի մի բարձրարվեստ ձև, որտեղ յուրաքանչյուր դիմում, պատկեր և արտահայտություն ծառայում է հոգևոր ապրումի խորացմանը։ Նրա գրականությունը միաժամանակ արտացոլում է հայ միջնադարյան մտավոր մշակույթի զարգացած մակարդակը և քրիստոնեական գրականության համամարդկային ավանդույթների յուրահատուկ հայերեն մեկնաբանությունը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է հայ տպագրական և հոգևոր կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Պողոս Հովհաննիսյանի՝ Արապյանի տպարանում լույս տեսած այս հատորը վկայում է Կոստանդնուպոլսի հայկական տպագրական միջավայրում դասական հոգևոր ժառանգության պահպանման և տարածման կարևորության մասին։ Կոստանդնուպոլիսը հայ գրքի պատմության կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ հրատարակչական գործունեությունը նպաստում էր ինչպես եկեղեցական գրականության վերահրատարակությանը, այնպես էլ հայ ընթերցողական միջավայրի հոգևոր և մշակութային զարգացմանը։ Նարեկացու աղոթքների բազմահատոր հրատարակությունը ցույց է տալիս, որ հայ տպագրական մշակույթում առանձնահատուկ տեղ էր հատկացվում միջնադարյան հեղինակների երկերի պահպանմանը և դրանց հասանելի դարձնելուն։ Ընթերցողական առումով աշխատությունը արժեքավոր է հոգևոր ինքնակրթությամբ, աղոթական կյանքով, քրիստոնեական աստվածաբանությամբ և հայ միջնադարյան գրականությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս հաղորդակցվելու Նարեկացու հոգևոր մտածողությանը, խորանալու մարդու ներաշխարհի, խղճի, ապաշխարության, հավատի և աստվածային ողորմության վերաբերյալ նրա պատկերացումներում։ Միաժամանակ գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի հայագիտության, գրականագիտության, աստվածաբանության, ձեռագրագիտության և հին հայ տպագիր գրքի պատմության ուսումնասիրողների համար։ Այն ներկայացնում է հայ ժողովրդի հոգևոր հիշողության ամենաարժեքավոր շերտերից մեկը՝ պահպանելով Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական խոսքի շարունակականությունը և նրա ստեղծագործական ժառանգության բացառիկ տեղը հայ և համաշխարհային քրիստոնեական մշակույթում։
Обновлено. 2026-11-13
Экономика
Մարդկային կապիտալի ձևավորման և օգտագործման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդկային կապիտալի ձևավորման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով կրթության, առողջապահության, զբաղվածության և միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է մարդկային կապիտալի էությունը որպես գիտելիքների, հմտությունների, փորձի և առողջության համախումբ, որը ձևավորում է աշխատուժի արտադրողականությունը և մրցունակությունը։ Գրքում դիտարկվում են մարդկային կապիտալի ձևավորման հիմնական փուլերը՝ կրթական համակարգ, մասնագիտական պատրաստվածություն, վերապատրաստում և աշխատանքային փորձի կուտակում, ինչպես նաև դրանց միջև փոխկապակցվածությունը ՀՀ սոցիալ-տնտեսական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատաշուկայի կառուցվածքային խնդիրներին, երիտասարդության զբաղվածության մակարդակին, արտագաղթի ազդեցությանը և բարձր որակավորում ունեցող կադրերի արտահոսքին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ ուղղված կրթության որակի բարձրացմանը, աշխատուժի վերապատրաստման համակարգի զարգացմանը և ներդրումային միջավայրի բարելավմանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ներառյալ նորարարական տնտեսության զարգացումը, արտադրողականության բարձրացումը և սոցիալ-տնտեսական աճի կայուն ապահովումը։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության մշակողների և կրթական ոլորտի հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-09-21
Литература
Ալեքսանդր Շիրվանզադե Իշխանուհի
Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Իշխանուհի» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է բարձր խավի կնոջ կյանքը, նրա ներքին հակասությունները և հասարակական դիրքի պայմաններում ապրող մարդու հոգեբանական աշխարհը։ Իշխանուհու կերպարի միջոցով Շիրվանզադեն բացահայտում է այն միջավայրը, որտեղ արտաքին փայլը, կարգավիճակը և հասարակական հեղինակությունը հաճախ չեն համապատասխանում ներքին դատարկությանը, միայնությանը և իրական զգացմունքների բացակայությանը։ Ստեղծագործությունում ընդգծվում է նաև այն գաղափարը, որ բարձր հասարակության կանոնները և արտաքին պահանջները կարող են սահմանափակել մարդու ազատությունը՝ ստիպելով նրան ապրել ձևական կյանքով և ճնշել իր իրական զգացումները։ Շիրվանզադեն այս գործով քննադատում է սոցիալական անհավասարությունն ու կեղծ բարոյականությունը՝ ցույց տալով մարդու ներքին աշխարհի և հասարակական դիմակի հակադրությունը։
Обновлено. 2026-10-13