Փիլիսոփայություն. Գիրք I

Գրականություն

Այս գիրքը ներկայացնում է Սերգեյ Փարաջանովի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին՝ ընդգծելով նրա բացառիկ տեղը համաշխարհային կինոարվեստում։ Այն անդրադառնում է նրա ֆիլմերի գեղարվեստական լեզվին, խորհրդանշական պատկերներին, ազգային մշակույթի ազդեցությանը և յուրահատուկ ռեժիսորական մտածողությանը։ Գրքում վերլուծվում են Փարաջանովի ամենահայտնի աշխատանքները, դրանց թեմատիկ և տեսողական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա ստեղծագործությունների կապը հայկական, վրացական և ուկրաինական մշակութային ավանդույթների հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև արվեստագետի բարդ կենսագրությունը, ստեղծագործական պայքարը և խորհրդային ժամանակաշրջանի քաղաքական սահմանափակումների ազդեցությունը նրա կյանքի ու արվեստի վրա։

Բժշկություն

Монография посвящена методам количественной оценки мозгового кровообращения у пациентов с нейрохирургической патологией и анализу изменений церебральной гемодинамики при различных заболеваниях центральной нервной системы; рассматриваются современные инструментальные подходы, включая перфузионные методики, допплерографию, ангиографические и радионуклидные исследования, а также математическое моделирование кровотока; подробно обсуждаются показатели церебрального кровотока, их диагностическая и прогностическая значимость при опухолях мозга, сосудистых мальформациях, черепно-мозговых травмах и ишемических состояниях, а также влияние внутричерепного давления и компенсаторных механизмов; приводятся критерии оценки эффективности лечения и мониторинга состояния пациентов в динамике.

Աշխարհագրություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում բնօգտագործման գործընթացների գեոէկոլոգիական առանձնահատկությունների, դրանց տարածական դրսևորումների և շրջակա միջավայրի վրա ունեցած ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում դիտարկվում են բնական ռեսուրսների օգտագործման ձևերը, դրանց կառավարման առանձնահատկությունները և մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող էկոլոգիական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարբեր տարածաշրջանների բնաշխարհագրական պայմանները, ռեսուրսային ներուժը, բնօգտագործման մակարդակները և դրանց հետ կապված բնապահպանական խնդիրները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հողային, ջրային, հանքային և կենսաբանական ռեսուրսների շահագործման հետևանքները, լանդշաֆտների փոփոխությունները, էկոհամակարգերի խախտումները և շրջակա միջավայրի վրա մարդածին ճնշումների ազդեցությունը։ Ներկայացվում են նաև տարածքային կառավարման, բնապահպանական վերահսկողության և կայուն բնօգտագործման կազմակերպման հնարավոր ուղիները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի աշխարհագրական առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության, բնապահպանության, երկրագիտության և տարածքային կառավարման ոլորտների ուսանողների, մասնագետների, հետազոտողների, ինչպես նաև բնության պահպանության և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում իրական փոխարժեքի և տնտեսական աճի փոխկապակցվածության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մակրոտնտեսական կայունության և արտաքին մրցունակության միջև առկա փոխազդեցությունները։ Վերլուծվում են իրական փոխարժեքի տատանումների ազդեցությունը արտահանման և ներմուծման կառուցվածքի, արտադրողականության, ներդրումային հոսքերի և տնտեսական աճի տեմպերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխարժեքի ձևավորման գործոններին՝ ներառյալ գնաճը, դրամավարկային քաղաքականությունը, արտաքին առևտրի հաշվեկշիռը և կապիտալի շարժերը։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է «հոլանդական հիվանդության» ռիսկերը, մրցունակության երկարաժամկետ դինամիկան և իրական փոխարժեքի հավասարակշռված մակարդակի նշանակությունը տնտեսական զարգացման համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է էմպիրիկ և տեսական մոտեցումների համադրություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ՀՀ տնտեսության առանձնահատկությունները և առաջարկել մակրոտնտեսական քաղաքականության բարելավման ուղղություններ։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Սովետական Հայաստանի 50-ամյա պատմական ուղու ուսումնասիրման և ուսուցման մեթոդական ու մատենագիտական նյութերի համակարգմանը՝ ընդգծելով հանրապետության սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և մշակութային զարգացման հիմնական փուլերը։ Հեղինակը ներկայացնում է թեմայի ուսուցման կազմակերպման մեթոդական առաջարկություններ՝ դպրոցական և բարձրագույն կրթության համակարգերում կիրառման համար, ինչպես նաև առաջարկում է դասավանդման կառուցվածքային մոտեցումներ՝ թեմատիկ պլանավորում, քննարկումներ, աղբյուրների վերլուծություն և համեմատական պատմական ուսումնասիրություններ։ Գրքում ներառված է մատենագիտական հարուստ ցանկ, որը ընդգրկում է խորհրդային Հայաստանի պատմությանը վերաբերող հիմնական գիտական աշխատություններ, փաստաթղթեր, արխիվային նյութեր և ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սովետական Հայաստանի արդյունաբերականացման, գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման, կրթության և գիտության զարգացման, ինչպես նաև մշակութային կյանքի ձևավորման գործընթացներին։ Հեղինակը շեշտում է նաև պատմական նյութի գաղափարական մեկնաբանության և ուսուցման մեթոդաբանական խնդիրները՝ առաջարկելով հավասարակշռված և աղբյուրահեն մոտեցում։ Աշխատությունը կարևոր ուղեցույց է պատմության ուսուցիչների, մեթոդիստների և պատմագիտությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XVI–XVIII դարերի Արևելյան Վրաստանի սոցիալ-տնտեսական և իրավական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով եկեղեցական հաստատությունների հողային սեփականության, վանական տնտեսությունների կազմակերպման և հարկային արտոնությունների համակարգի վրա։ Հետազոտության առանցքում վանքերի՝ որպես ոչ միայն հոգևոր ու մշակութային, այլև տնտեսական կառույցների գործունեությունն է, նրանց տիրապետության տակ գտնվող հողերի ձևավորման աղբյուրները, կառավարման սկզբունքները և հարաբերությունները աշխարհիկ իշխանության ու տեղական բնակչության հետ։ Քննվում են վանական հողային տիրույթների առաջացման և ընդլայնման տարբեր ձևերը՝ իշխանական ու մասնավոր նվիրատվությունները, ժառանգությունները, ձեռքբերումները և սեփականության իրավունքը հաստատող իրավական փաստաթղթերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ապահարկության իրավունքին՝ որպես եկեղեցական հաստատություններին տրվող տնտեսական և իրավական արտոնության, որը որոշ դեպքերում կարող էր ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն ազատել վանական տնտեսությունները որոշ հարկերից ու պարտավորություններից։ Ուսումնասիրվում է այդ արտոնությունների տրամադրման իրավական հիմքը, դրանց հաստատման և պահպանման մեխանիզմները, ինչպես նաև քաղաքական իշխանության փոփոխությունների ազդեցությունը եկեղեցական սեփականության կարգավիճակի վրա։ Կարևորվում է աշխարհիկ և հոգևոր իշխանությունների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ վանքերի տնտեսական դիրքը սերտորեն կապված էր միապետական իշխանության, ազնվականության և տեղական կառավարման համակարգի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին հարկային արտոնությունները նպաստում վանական տնտեսությունների նյութական կայունությանը և ինչ դեր էին խաղում եկեղեցական հաստատությունները գյուղատնտեսական արտադրության, հողօգտագործման ու տեղական տնտեսական հարաբերությունների կազմակերպման մեջ։ Քննվում են նաև վանական տիրույթներում բնակվող գյուղացիական բնակչության իրավական ու տնտեսական պարտավորությունները, հողի օգտագործման ձևերը և եկեղեցական սեփականատերերի հետ ձևավորված հարաբերությունները։ Առանձին նշանակություն ունի ժամանակաշրջանի իրավական փաստաթղթերի, նվիրատվական ու արտոնագրային գրությունների և այլ պատմական աղբյուրների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել հողատիրության կառուցվածքն ու հարկային արտոնությունների կիրառման առանձնահատկությունները։ XVI–XVIII դարերի քաղաքական փոփոխությունների համատեքստում վանական սեփականության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի սոցիալական կառուցվածքի, եկեղեցու տնտեսական ազդեցության և պետական հարկային քաղաքականության մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև եկեղեցական հաստատությունների պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով հոգևոր, տնտեսական և իրավական գործառույթների փոխկապակցվածությունը վաղ նոր շրջանի Արևելյան Վրաստանի հասարակական կյանքում։