Радиоэкологические исследования системе "атмосферные выпадения - почвы - растения" на территории г. Еревана

Պատմություն

Այս հատորը ներկայացնում է Սովետական Հայաստանի գրադարանային գործի զարգացման, կառավարման և կազմակերպման պատմությունը 1941-1960 թվականներին՝ հիմնված փաստաթղթային և լուսաբանում նյութերի վրա։ Նյութում ընդգրկված են պետական, մասնավոր և հանրային գրադարանների գործունեության վերաբերյալ փաստաթղթեր, հաշվետվություններ, հրահանգներ և հոդվածներ, որոնք ցույց են տալիս գրադարանային համակարգի զարգացման ուղիները, կառավարման մեխանիզմները և տեխնիկական արդիականացման գործընթացները։ Աշխատությունը վերլուծում է պատերազմական և հետպատերազմյան տարիներին գրադարանային ծառայությունների պահպանման և ընդլայնման խնդիրները, աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման մեթոդները, գրադարանային ֆոնդերի համալրման և օգտագործման սկզբունքները, ինչպես նաև ընթերցողների հետ աշխատելու մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանային քաղաքականության ձևավորմանը, գրադարանների դերին հասարակության կրթական և մշակութային կյանքում, ինչպես նաև ժամանակակից տեխնիկական և սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությանը համակարգի արդյունավետության վրա։ Այս ժողովածուն թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է Սովետական Հայաստանում ձևավորվել գրադարանային գիտությունը, կառավարման համակարգերը և մասնագիտական ավանդույթները՝ ապահովելով պատմական փաստերի և սկզբունքների համապարփակ պատկերը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի մշակույթի կառավարման մարմինների գործունեության կազմակերպաիրավական հիմքերի համակողմանի ուսումնասիրությանը 1920–2000 թվականների ընթացքում։ Վերլուծվում են պետական կառավարման համակարգի ձևավորման և զարգացման փուլերը, մշակութային քաղաքականության իրականացման իրավական մեխանիզմները, ինչպես նաև մշակույթի ոլորտի կառավարման մարմինների լիազորությունները, կառուցվածքն ու գործառույթները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Քննարկվում են իրավական ակտերի, վարչական բարեփոխումների և պետական ինստիտուտների գործունեության ազդեցությունը մշակութային կյանքի կազմակերպման, մշակութային ժառանգության պահպանման և մշակութային հաստատությունների կառավարման վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև ոլորտի զարգացման պատմաիրավական առանձնահատկությունները, պետական և հասարակական կառույցների փոխգործակցության ձևերը և կառավարման համակարգի վերափոխման հիմնական միտումները։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, պատմաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, մշակույթի ոլորտի հետազոտողների, ինչպես նաև բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Անգլիայում քաղաքական պահպանողականության ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը XVIII դարի երկրորդ կեսից մինչև XIX դարի սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում։ Վերլուծվում են պահպանողական գաղափարների առաջացման պատմական նախադրյալները, դրանց կապը անգլիական քաղաքական ավանդույթների, միապետական կառույցների, հասարակական կարգի պահպանման և բարեփոխումների նկատմամբ զգուշավոր վերաբերմունքի հետ։ Ուսումնասիրությունում ներկայացվում է այն քաղաքական և սոցիալական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվեցին պահպանողական մտածողության հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև դրա արձագանքը հեղափոխական գաղափարների տարածմանը Եվրոպայում։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական գործիչների և մտածողների հայացքներին, խորհրդարանական համակարգի զարգացմանը և պահպանողականության՝ որպես ինքնուրույն քաղաքական ուղղության կայացման առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը բացահայտում է անգլիական պահպանողականության դերը նոր ժամանակների քաղաքական մշակույթի ձևավորման գործընթացում և դրա ազդեցությունը հետագա քաղաքական գաղափարական զարգացումների վրա։

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներառում է Մուրացանի փոքրածավալ արձակ գործերը, որոնք կառուցված են զրույցների, պատմությունների և բարոյախոսական պատկերների ձևով՝ նպատակ ունենալով պարզ, անմիջական լեզվով փոխանցել կյանքի, մարդու վարքի և հասարակական հարաբերությունների մասին դիտարկումներ։ «Անմեղ զրույցներ»-ում հեղինակը հաճախ ընտրում է առօրյա իրավիճակներ, որոնց միջոցով բացահայտում է մարդկային բնավորության նուրբ երանգները՝ ազնվություն, պարզամտություն, խաբեություն կամ բարոյական ընտրության դժվարություններ։ Թեև վերնագիրը հուշում է թեթև և անմեղ բնույթ, ստեղծագործությունների խորքում հաճախ առկա է քննադատական դիտարկում հասարակության թերությունների նկատմամբ և փորձ՝ ընթերցողին ուղղորդելու դեպի բարոյական ինքնավերլուծություն։ Մուրացանի ոճին բնորոշ է պարզ, հասկանալի շարադրանքը, որը միաժամանակ պահպանում է հոգեբանական խորություն և դաստիարակչական ենթատեքստ։ Այս գործերը կարևոր են նաև որպես ընթերցողական մշակույթ ձևավորող նյութ, քանի որ օգնում են ընթերցողին զարգացնել բարոյական զգայունություն և ուշադրություն մանրուքների նկատմամբ, որոնք հաճախ որոշիչ են մարդկային հարաբերություններում։

Պատմություն

Այս պատմատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում 1990-ական թվականներին տեղի ունեցած սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների վերլուծությանը՝ անցումային տնտեսության ձևավորման համատեքստում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են կենտրոնացված պլանային համակարգից շուկայական տնտեսության անցման հիմնական փուլերը, սեփականաշնորհման գործընթացները, արտադրական կառուցվածքի փոփոխությունները և պետական կառավարման ինստիտուցիոնալ վերափոխումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տնտեսական ճգնաժամի պատճառներն ու դրսևորումները՝ ներառյալ արդյունաբերական անկումը, գնաճը, գործազրկության աճը և սոցիալական անհավասարության խորացումը, ինչպես նաև դրանց երկարաժամկետ հետևանքները երկրի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ ճգնաժամին, արտաքին տնտեսական կապերի վերակառուցմանը և նոր ֆինանսատնտեսական համակարգի ձևավորմանը։ Աշխատությունը համադրում է պատմական վերլուծություն և մակրոտնտեսական գնահատումներ՝ փորձելով ամբողջական պատկեր տալ անցումային շրջանի սոցիալ-տնտեսական գործընթացների մասին։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, պատմաբանների, սոցիոլոգների և հանրային քաղաքականության հետազոտողների համար։

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներկայացնում է հայ արձակի ամենանուրբ ու խորքային հեղինակներից մեկի ստեղծագործական աշխարհը, որտեղ պատմվածքներն առանձնանում են բնության մանրակրկիտ և գունեղ նկարագրություններով, մարդու ներքին ապրումների հոգեբանական խորությամբ և գյուղական կյանքի իրական, երբեմն նաև խորհրդանշական պատկերմամբ։ Հեղինակի լեզուն չափազանց պատկերավոր է ու մաքուր, հաճախ համադրված է պարզության և փիլիսոփայական մտածողության հետ, ինչը ընթերցողին թույլ է տալիս զգալ ոչ միայն իրադարձությունները, այլ նաև դրանց ներքին իմաստը։ Պատմվածքներում հաճախ հանդիպում են մարդկային ճակատագրերի նուրբ հակադրություններ, բնության ու մարդու փոխհարաբերության յուրահատուկ ընկալում, ինչպես նաև ժամանակի սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը անհատի վրա։ Այս գործերը միաժամանակ և՛ գրական բարձր արժեք ունեն, և՛ մշակութային կարևորություն, քանի որ ներկայացնում են հայկական գյուղաշխարհի հոգեբանությունն ու կենցաղը՝ իր ամբողջությամբ ու իրականությամբ, ստեղծելով խոր զգայական և մտավոր ազդեցություն ընթերցողի վրա։