Տնտեսական աշխարհագրություն. Մաս 1

Մշակույթ

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության (ՀՍՍՀ) կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական տեղեկատվական համակարգված հավաքածու՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու աղբյուր տվյալ ոլորտի հետազոտողների, գրադարանավարների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար։ Այն ընդգրկում է համապատասխան ժամանակահատվածում հրապարակված գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ գիտական ու տեղեկատվական նյութեր՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ ուղղությունների և ոլորտների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տվյալների ճշգրիտ համակարգմանը, աղբյուրների մատչելիության ապահովմանը և գիտական շրջանառության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևել ՀՍՍՀ մշակութային և գեղարվեստական կյանքի վերաբերյալ գիտական հրապարակումների ընթացիկ զարգացումներին՝ նպաստելով հետազոտական աշխատանքի համակարգված կազմակերպմանը և տեղեկատվական ապահովման բարձրացմանը։

Այլ առարկաներ

Հողային կադաստր նյութը հողագիտության, հողաշինարարության և հողային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հողային կադաստրի համակարգի ձևավորման, վարման և կիրառման հիմնական սկզբունքները։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, հողաշինարարության, տնտեսագիտության և պետական կառավարման ոլորտների ուսանողների ու մասնագետների համար։ Նյութում մանրամասն բացատրվում են հողային կադաստրի էությունը և նշանակությունը՝ որպես հողային ռեսուրսների հաշվառման, գնահատման և կառավարման պետական համակարգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողատեսքերի դասակարգման, քարտեզագրման և հաշվառման մեթոդներին, ինչպես նաև հողի որակական և քանակական գնահատման չափանիշներին։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև կադաստրային տվյալների տնտեսական գնահատման սկզբունքները՝ հողի արժեքի որոշում, եկամտաբերության հաշվարկ և հողօգտագործման արդյունավետության վերլուծություն։ Բացի այդ, քննարկվում են հողային կադաստրի տվյալների կիրառությունը հողային քաղաքականության, գյուղատնտեսական պլանավորման և տարածքային կառավարման համակարգերում։ Նյութը անդրադառնում է նաև հողերի պահպանության և ռացիոնալ օգտագործման խնդիրներին՝ ընդգծելով դրանց դերը կայուն գյուղատնտեսական զարգացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական մոտեցումները՝ ապահովելով հողային կադաստրի համակարգի ամբողջական և կիրառական պատկերացում։

Կրոն

Գիրքը նվիրված է Հայ եկեղեցու ծիսական արարողությունների և ժամերգությունների կարգին՝ պահքի վերջին շրջանից մինչև Սուրբ Զատկին հաջորդող շաբաթն ընդգրկող ժամանակահատվածում։ Այն նախատեսված է եկեղեցական պաշտամունքի ընթացքում կիրառելու համար և ներառում է տվյալ օրերի ու տոների հետ կապված աղոթքներ, սաղմոսներ, շարականներ, ընթերցումներ և ժամերգության այլ բաղադրիչներ՝ ըստ հայ եկեղեցական ավանդության։ Նյութը կապված է Մեծ պահքի ավարտի, Ղազարոսի հարության հիշատակի, Ավագ շաբաթվա արարողությունների, Քրիստոսի Հարության տոնի և Զատկին հաջորդող օրերի ծիսական հաջորդականության հետ։ Ժամակարգության մեջ կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցական օրերի հերթականության պահպանումը, համապատասխան աղոթքների ու հոգևոր երգերի կիրառումը և պաշտամունքի միասնական կարգի ապահովումը։ Նման գրքերը ծառայել են հոգևորականներին և եկեղեցական երգեցողության մասնակիցներին՝ արարողությունները սահմանված ավանդույթին համապատասխան կատարելու համար։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է նաև հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի, ժամերգությունների կառուցվածքի և XIX դարի հայ կրոնական գրատպության ուսումնասիրության համար։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Երևանյան խզվածքի ժամանակակից սեյսմոտեկտոնիկ ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ երկրակեղևի շարժումների, տեկտոնական գործընթացների և դրանց հետ կապված սեյսմիկ դրսևորումների վերլուծության միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են խզվածքի երկրաբանական կառուցվածքը, տարածական դիրքը, տեկտոնական առանձնահատկությունները և ժամանակակից շարժումների բնույթը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տվյալ գոտում ընթացող երկրադինամիկ գործընթացների օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկության տարածական և ժամանակային բաշխմանը, երկրաշարժերի առաջացման հնարավոր մեխանիզմներին, երկրակեղևում լարվածության կուտակմանն ու դրա արտազատման գործընթացներին։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել սեյսմոլոգիական դիտարկումների, երկրաբանական և գեոդեզիական տվյալների համադրության արդյունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու խզվածքի ներկայիս ակտիվության աստիճանը և դրա դերը տարածաշրջանի ընդհանուր տեկտոնական կառուցվածքում։ Քննության են առնվում նաև սեյսմոտեկտոնական ակտիվության և երկրաշարժային վտանգի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև Երևան քաղաքի և հարակից տարածքների համար հնարավոր սեյսմիկ ռիսկերի գնահատման գիտական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել տարածաշրջանի երկրաշարժածին կառուցվածքների ավելի խորքային ընկալմանը, սեյսմիկ վտանգի գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և երկրաշարժերի մշտադիտարկման համակարգերի զարգացմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում սեյսմոլոգների, երկրաբանների, երկրաֆիզիկոսների, սեյսմոտեկտոնիկայի մասնագետների, քաղաքաշինության և տարածքային պլանավորման ոլորտի հետազոտողների, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի երկրադինամիկ և սեյսմիկ գործընթացներով հետաքրքրվող գիտական հանրության համար։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հեշտոցի միկրոբիոտայի խանգարումների համաճարակաբանական առանձնահատկությունների և տեղային ազդեցության դեղամիջոցներով դրանց բուժման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կանանց սեռական ուղիների բնական միկրոֆլորայի հավասարակշռության նշանակությունը և այդ հավասարակշռության խախտման դեպքում առաջացող կլինիկական ու մանրէաբանական փոփոխությունների գնահատումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է հեշտոցային դիսբիոտիկ վիճակների տարածվածությունը, դրանց առաջացմանը նպաստող հնարավոր գործոնները, տարբեր տարիքային կամ կլինիկական խմբերում հանդիպման առանձնահատկությունները և հիվանդության դրսևորումների բազմազանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեշտոցային միկրոֆլորայի կազմի փոփոխություններին, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների հարաբերակցության խախտմանը և այդ փոփոխությունների հնարավոր կապին կլինիկական ախտանիշների հետ։ Համաճարակաբանական տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել խնդրի տարածվածության, ռիսկի գործոնների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների մասին։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը տեղային ազդեցության դեղամիջոցների կիրառմամբ բուժման արդյունավետության գնահատումն է։ Տեղային թերապիան դիտարկվում է որպես այնպիսի մոտեցում, որի դեպքում դեղաբանական ազդեցությունը ուղղվում է անմիջապես ախտահարված հատվածին՝ նպատակ ունենալով վերականգնել միկրոբիոլոգիական հավասարակշռությունը, նվազեցնել ախտաբանական միկրոօրգանիզմների ակտիվությունը և վերացնել հիվանդությանը բնորոշ կլինիկական դրսևորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել բուժումից առաջ և հետո միկրոֆլորայի կազմի փոփոխությունները, կլինիկական ախտանիշների դինամիկան, բուժման արդյունավետությունը և հնարավոր անցանկալի երևույթները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բուժման արդյունքների համադրումը հիվանդության սկզբնական մանրէաբանական պատկերի և կլինիկական ծանրության հետ, ինչը թույլ է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել տարբեր բուժական մոտեցումների կիրառելիությունը։ Աշխատանքը համադրում է գինեկոլոգիայի, կլինիկական մանրէաբանության, համաճարակաբանության և դեղաբուժության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով ինչպես խնդրի տարածվածությունն ու պատճառաբանական գործոնները, այնպես էլ դրա բուժման գործնական կողմերը։ Նման հետազոտությունների արդյունքները կարող են նպաստել հեշտոցային միկրոֆլորայի խանգարումների ժամանակին հայտնաբերմանը, ախտորոշման կատարելագործմանը և բուժման առավել նպատակային մեթոդների ընտրությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գինեկոլոգներին, մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, մանրէաբաններին, համաճարակաբաններին, կլինիկական դեղագետներին և կանանց առողջության ոլորտում աշխատող այլ մասնագետներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին, ասպիրանտներին և հետազոտողներին։ Թեման կարևոր է նաև կանխարգելիչ բժշկության տեսանկյունից, քանի որ միկրոբիոտայի խանգարումների տարածվածության և դրանց առաջացման պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ռիսկի խմբերը և մշակել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանն ու կրկնությունների նվազեցմանն ուղղված մոտեցումներ։

Գրականություն

«Աննա Սարոյան»-ը հայերեն գեղարվեստական հրատարակություն է, որի վերնագիրը ներկայացնում է անձնանուն և ազգանուն՝ հուշելով անհատական կերպարի շուրջ կառուցված ստեղծագործության հնարավորությունը։ Անվան միջոցով ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնանում է անձնական պատմության, մարդկային ճակատագրի և անհատի՝ իր շրջապատի հետ ունեցած հարաբերությունների վրա։ 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական գրականության մեջ անձնանուններով վերնագրված գործերը հաճախ օգտագործվել են կերպարի միջոցով հասարակական միջավայրը, բարոյական հարցերը, ընտանեկան հարաբերություններն ու ժամանակի կենսական խնդիրները ներկայացնելու համար։ Այս հրատարակությունը կարելի է դիտարկել այդ գրական ավանդույթի շրջանակում՝ որպես հայալեզու պատմողական գրականության օրինակ։ Դրա ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ժամանակաշրջանի գեղարվեստական թեմաների, կերպարաստեղծման մոտեցումների և ընթերցողական հետաքրքրությունների բացահայտմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Թիֆլիսի հայ մշակութային միջավայրի և 19-րդ դարի վերջում այնտեղ ծավալված հայերեն հրատարակչական գործունեության տեսանկյունից։ Այն գրական ու պատմամշակութային արժեք ունի հայ գեղարվեստական գրականության տարածման և հայալեզու ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրման համար։