Աշխարհը թվերով ու փաստերով, տեղեկատու

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Սուրբ Երուսաղեմի պատմության ժամանակագրական շարադրանքին՝ ներկայացնելով քաղաքի պատմական զարգացումը, քրիստոնեական սրբավայրերի ձևավորումը և դրանց հետ կապված կրոնական ու հասարակական իրադարձությունները։ Երուսաղեմը քրիստոնեության կարևորագույն հոգևոր կենտրոններից է, որտեղ պահպանվել են Հիսուս Քրիստոսի կյանքի վերջին իրադարձությունների հետ կապված սրբավայրեր, ուխտագնացության ավանդույթներ և դարերի ընթացքում ձևավորված եկեղեցական հաստատություններ։ Քաղաքի պատմությունը սերտորեն կապված է քրիստոնեական աշխարհի տարբեր եկեղեցիների գործունեության, սրբավայրերի պահպանության, ուխտավորների հոսքի և տարածաշրջանի քաղաքական փոփոխությունների հետ։ Ժամանակագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պատմական իրադարձությունները դիտարկել հաջորդականության մեջ՝ ուշադրություն դարձնելով եկեղեցական կառույցների, հոգևոր առաջնորդների, կրոնական համայնքների և սրբավայրերի ճակատագրերին։ Հայերի համար Երուսաղեմը առանձնահատուկ նշանակություն ունի՝ կապված Հայոց պատրիարքության, հայկական վանական հաստատությունների և Սուրբ քաղաքի քրիստոնեական ժառանգության պահպանման գործում հայ համայնքի բազմադարյա ներկայության հետ։ Հայկական եկեղեցական ավանդույթը քաղաքի պատմության մեջ ունի կարևոր տեղ, իսկ Երուսաղեմի հայկական թաղամասն ու վանքային համալիրները հայ հոգևոր և մշակութային ինքնության նշանակալի կենտրոններ են։ Այս հատորը շարունակում է պատմական նյութի ժամանակագրական ներկայացումը՝ նպաստելով քաղաքի անցյալի և նրա հոգևոր ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել Երուսաղեմի պատմությամբ, քրիստոնեական սրբավայրերով, Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմությամբ և հայ ուխտագնացության ավանդույթներով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է նաև հայ մատենագրության և եկեղեցական պատմագրության ուսումնասիրության համար՝ որպես Սուրբ քաղաքի պատմական հիշողությունը գրավոր ձևով պահպանելու և սերունդներին փոխանցելու փորձ։

Լեզվաբանություն

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայերենում լեզուների անվանումների ձևավորման, գործածության և կանոնակարգման հարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լեզվանունների բառակազմական ու ձևաբանական առանձնահատկությունները, դրանց ծագման և հայերենում հարմարվելու սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր աղբյուրներում հանդիպող զուգաձևությունների և տարբերակային անվանումների խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օտար լեզուների անվանումների հայերեն փոխանցման, ուղղագրական ձևերի ընտրության և միասնական գրական նորմերի հաստատման հարցերին։ Վերլուծվում են ավանդական ու նոր ձևավորված լեզվանունների գործածության միտումները, դրանց համապատասխանությունը ժամանակակից հայերենի բառակազմական և ուղղագրական օրինաչափություններին։ Քննարկվում են լեզվանունների ստանդարտացման անհրաժեշտությունը, տերմինաբանական միօրինակության ապահովումը և տարբերակների ընտրության լեզվաբանական չափանիշները։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է ժամանակակից հայերենի բառապաշարի կանոնակարգման սկզբունքների հստակեցմանը և լեզվաբանական ու բառարանագրական աշխատանքներում լեզվանունների միասնական կիրառությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայերենագիտության, բառարանագրության, տերմինաբանության և լեզվի նորմավորման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է Եվրոպական միության դատարանի (ԵՄ դատարան) կազմակերպչական կառուցվածքի և իրավազորության առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրա փոխգործակցությանը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ԵՄ դատական համակարգի ինստիտուցիոնալ հիմքերը, դատարանի իրավազորության սահմանները, իրավական ակտերի մեկնաբանման և կիրառման մեխանիզմները, ինչպես նաև անդամ պետությունների նկատմամբ դատական վերահսկողության գործառույթները։ Հեղինակը վերլուծում է երկու եվրոպական դատական համակարգերի միջև հարաբերությունների բարդությունները՝ ներառյալ իրավական նորմերի համադրման, իրավական հակասությունների լուծման և իրավական բազմակենտրոնության խնդիրները։ Գրքում քննարկվում են նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական համակարգի զարգացման միտումները, դատարանների միջև իրավասության հնարավոր բախումները և համագործակցության ինստիտուցիոնալ ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԵՄ իրավունքի գերակայության սկզբունքին, մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի կիրառման առանձնահատկություններին և դատական պրակտիկայի համեմատական վերլուծությանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և գործնական մոտեցումները՝ ներկայացնելով խորքային պատկերացում եվրոպական դատական համակարգերի փոխազդեցության վերաբերյալ։ Գիրքը նախատեսված է միջազգային իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, դատավորների, գիտահետազոտողների, ուսանողների և եվրոպական իրավունքի հարցերով հետաքրքրվողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ազատ առևտրի գոտիների՝ զարգացող երկրների տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական օրինակ դիտարկելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության փորձը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ազատ առևտրի գոտիների դերի բացահայտումը միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգում և դրանց հնարավոր ազդեցության գնահատումը տնտեսական աճի, արտաքին առևտրի ընդլայնման, ներդրումների ներգրավման, արտադրության զարգացման և զբաղվածության վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են ազատ առևտրի գոտիների ստեղծման տնտեսական նախադրյալները, գործունեության հիմնական սկզբունքները և այն արտոնությունների համակարգը, որի միջոցով պետությունները փորձում են խթանել տնտեսական ակտիվությունը որոշակի տարածքներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային և հարկային արտոնություններին, օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման հնարավորություններին, արտահանման խթանմանը և միջազգային շուկաներին ավելի հեշտ հասանելիություն ապահովելուն։ Իրանի օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե նման գոտիներն ինչ դեր կարող են ունենալ զարգացող տնտեսության կառուցվածքային վերափոխման, արդյունաբերականացման և արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման գործընթացներում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ազատ առևտրի գոտիների ազդեցությունը ներդրումային միջավայրի վրա, քանի որ դրանց միջոցով պետությունը կարող է ստեղծել ավելի բարենպաստ պայմաններ տեղական և օտարերկրյա ներդրողների համար, խթանել նոր արտադրությունների ձևավորումը և նպաստել տեխնոլոգիաների ու կառավարչական փորձի ներգրավմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այդ գոտիների հնարավոր սահմանափակումներն ու ռիսկերը, քանի որ արտոնությունների տրամադրումը ինքնին չի երաշխավորում երկարաժամկետ տնտեսական արդյունք և արդյունավետությունը կախված է իրավական, ենթակառուցվածքային, ֆինանսական և կառավարչական պայմաններից։ Իրանի փորձի միջոցով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև ազատ առևտրի գոտիների կապը երկրի արտաքին առևտրային քաղաքականության և միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են համադրվել ազատ առևտրի գոտիների գործունեության տեսական մոտեցումները և Իրանում դրանց գործնական կիրառման արդյունքները՝ բացահայտելով ինչպես դրական ազդեցությունները, այնպես էլ առկա խնդիրները։ Այս համատեքստում աշխատանքը կարևոր է նաև այլ զարգացող երկրների համար, քանի որ Իրանի փորձը կարող է դիտարկվել որպես համեմատական օրինակ՝ գնահատելու ազատ առևտրի գոտիների կիրառելիությունը ազգային տնտեսական զարգացման ռազմավարություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետներին, արտաքին առևտրի և ներդրումային քաղաքականության ուսումնասիրողներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև տնտեսական ուղղվածությամբ բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Սեյեդ Մորթեզա Մեհդիի Սաֆավիի 2013 թվականի ատենախոսությունն է, որը պաշտպանվել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է բաղադրյալ և ճաքեր պարունակող մարմինների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանցում ալիքների տարածման մեխանիկական առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր նյութերից կազմված կոմպոզիտային կառուցվածքների մեխանիկական վարքագիծը՝ հաշվի առնելով միջֆազային փոխազդեցությունները, անհամասեռությունները և կառուցվածքային անընդհատության խախտումները։ Հեղինակը վերլուծում է ճաքերի ազդեցությունը լարվածությունների կենտրոնացման, դեֆորմացիոն դաշտերի բաշխման և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության վրա՝ կիրառելով ժամանակակից մաթեմատիկական մեթոդներ և մեխանիկական մոդելներ։ Առանձին բաժիններ նվիրված են առաձգական և ալիքային գործընթացների ուսումնասիրությանը, մասնավորապես՝ մեխանիկական ալիքների տարածմանը ճաքեր ունեցող միջավայրերում, անդրադարձման և բեկման երևույթներին, ինչպես նաև դիսպերսիայի և էներգիայի կորստի մեխանիզմներին։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են նաև թվային մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել կառուցվածքային վնասվածքների զարգացումը և գնահատել ինժեներական համակարգերի հուսալիությունը։ Գիրքը նախատեսված է մեխանիկայի, ինժեներական գիտությունների, կիրառական մաթեմատիկայի և նյութագիտության ոլորտների հետազոտողների, ասպիրանտների և մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտատնտեսագիտական հետազոտությունը նվիրված է էքզոգեն գործոններով պայմանավորված գնաճի գնահատման և կանխատեսման հիմնախնդիրների վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են արտաքին տնտեսական ազդեցությունները՝ միջազգային հումքային շուկաների տատանումները, ներմուծվող ապրանքների գների փոփոխությունները, փոխարժեքային շոկերը, գլոբալ ֆինանսական գործընթացները և դրանց ազդեցությունը ներքին գնային մակարդակի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է գնաճի ձևավորման տեսական մոտեցումները՝ առանձնացնելով ներսից և դրսից պայմանավորված գործոնների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև քննարկում է գնաճի չափման և մոդելավորման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխատեսման մոդելներին՝ ժամանակային շարքերի վերլուծությանը, էկոնոմետրիկ մոտեցումներին և սցենարային կանխատեսման գործիքներին։ Աշխատության մեջ գնահատվում են նաև դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետությունը և կենտրոնական բանկի գործիքների դերը արտաքին շոկերի մեղմման գործընթացում՝ տնտեսական կայունության ապահովման համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ բաց տնտեսության պայմաններում էքզոգեն գործոնները ունեն զգալի ազդեցություն գնաճային դինամիկայի վրա, ինչը պահանջում է կանխատեսման և քաղաքականության մշակման ավելի ճկուն ու համալիր մոտեցումներ։