Разработка методов и средств исследования напряженного состояния легкожелезобетонных конструкций при стационарных и случайных воздействиях с оценкой риска их эксплуатации

Տնտեսագիտություն

Հավասարակշռության տեսություն աշխատությունը նվիրված է տնտեսական համակարգերում հավասարակշռության ձևավորման և պահպանման տեսական ու կիրառական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով շուկայական մեխանիզմների միջոցով ինքնակարգավորման գործընթացներին։ Հեղինակ Արշակյան Ա.-ն գրքում ներկայացնում է հավասարակշռության գաղափարը որպես տնտեսագիտության կենտրոնական հասկացություն, որը նկարագրում է այն վիճակը, երբ առաջարկը և պահանջարկը համադրվում են, և շուկան հասնում է կայուն վիճակի առանց արտաքին ուժերի միջամտության։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են մասնակի և ընդհանուր հավասարակշռության մոդելները, դրանց ձևավորման պայմանները և տնտեսական գործոնների ազդեցությունը հավասարակշռության փոփոխությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գների մեխանիզմի դերին՝ որպես հիմնական ազդակ, որը կարգավորում է ռեսուրսների բաշխումը և ուղղորդում տնտեսական սուբյեկտների վարքագիծը։ Գիրքը նաև ուսումնասիրում է շուկայական անհավասարակշռության իրավիճակները, դրանց առաջացման պատճառները և շտկման հնարավոր մեխանիզմները՝ ներառյալ պետական միջամտությունը և քաղաքական գործիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տնտեսական համակարգերի դինամիկ հավասարակշռությանը, որտեղ շուկան անընդհատ փոփոխվում է արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցության տակ, և այդ փոփոխությունների վերլուծությունը կարևոր է երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հասկացման համար։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոդելները և գործնական մեկնաբանությունները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին խորապես ընկալել տնտեսական հավասարակշռության տրամաբանությունը և դրա կիրառությունը իրական շուկաներում։ Այն հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, մաթեմատիկական տնտեսագիտության և պետական քաղաքականության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժութային կարգավորման համակարգի արդիականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արժութային հարաբերությունների պետական կարգավորման տնտեսական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, դրանց ազդեցությունը ֆինանսական շուկայի կայունության, ազգային արժույթի դիրքի, արտաքին տնտեսական կապերի և երկրի ներդրումային միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժութային շուկայի գործունեության մեխանիզմներին, փոխարժեքի ձևավորմանը, արտարժույթի առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև կարգավորող մարմինների կողմից իրականացվող դրամավարկային և արժութային քաղաքականության գործիքներին։ Աշխատանքում դիտարկվում են արժութային կարգավորման համակարգի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները Հայաստանի տնտեսական պայմաններում, ինչպես նաև այն խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ բաց տնտեսության, արտաքին առևտրի ծավալների փոփոխության, կապիտալի շարժի և միջազգային ֆինանսական շուկաների ազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրվում է նաև արժութային ռիսկերի կառավարման նշանակությունը տնտեսավարող սուբյեկտների և ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության համար, ինչպես նաև փոխարժեքային տատանումների ազդեցությունը ներմուծման, արտահանման, գնաճային գործընթացների և ֆինանսական կայունության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և այն մեխանիզմների բացահայտումը, որոնք կարող են կիրառելի լինել Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով ազգային ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունները։ Արդիականացման հնարավոր ուղղությունների շարքում կարող են դիտարկվել արժութային շուկայի կարգավորման գործիքների կատարելագործումը, շուկայի մասնակիցների գործունեության թափանցիկության բարձրացումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը, ֆինանսական շուկայի ենթակառուցվածքների բարելավումը և կարգավորող միջավայրի համապատասխանեցումը ժամանակակից տնտեսական պահանջներին։ Աշխատանքի արդյունքում բացահայտվում են գործող համակարգի հիմնական խնդիրներն ու սահմանափակումները, գնահատվում են դրանց տնտեսական հետևանքները և ներկայացվում են առաջարկություններ արժութային կարգավորման արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ համակարգի դիմակայունության բարձրացման ուղղությամբ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի արժութային և ֆինանսական քաղաքականության մշակման, ֆինանսական շուկայի զարգացման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է L-արգինինի ածանցյալների և դրանց աղերի հիման վրա օպտիկապես ոչ գծային բյուրեղների ստացման, աճեցման և ֆիզիկական հատկությունների հետազոտման խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում օրգանական և օրգանահանքային բյուրեղային նյութերի ստացման տեխնոլոգիական մոտեցումներն են, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ոչ գծային օպտիկական հատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են բյուրեղների աճի պայմանները, ելանյութերի և լուծույթների ընտրությունը, բյուրեղացման գործընթացի կառավարումը, ինչպես նաև ստացված նմուշների որակի և կառուցվածքային ամբողջականության գնահատումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել բյուրեղների ձևավորման, չափերի, թափանցիկության և ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է ստացված նյութերի օպտիկական արձագանքի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ լույսի հետ փոխազդեցության ընթացքում առաջացող ոչ գծային երևույթների բացահայտումն ու բնութագրումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են բյուրեղների կառուցվածքային, սպեկտրային, ջերմային և այլ հատկություններ, որոնք անհրաժեշտ են դրանց հնարավոր կիրառական արժեքը գնահատելու համար։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են մոլեկուլային կառուցվածքի, քիմիական բաղադրության և բյուրեղային դասավորվածության առանձնահատկությունները պայմանավորել նյութի օպտիկական վարքը։ Նման նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր է ժամանակակից ֆոտոնիկայի, լազերային տեխնիկայի, օպտիկական կապի և օպտիկական ազդանշանների մշակման համար կիրառելի նոր բյուրեղային համակարգերի որոնման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել բյուրեղագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի և ոչ գծային օպտիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում հետազոտություն իրականացնող ուսանողներին և գիտաշխատողներին։

Սոցիոլոգիա

Մահացությունը և կյանքի տևողությունը ժողովրդագրական կարևոր ցուցանիշներ են, որոնք բնութագրում են բնակչության առողջական վիճակը, կյանքի որակը և սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակը։ Մահացությունը ցույց է տալիս որոշակի ժամանակահատվածում բնակչության շրջանում մահերի քանակը, սովորաբար հաշվարկվում է տարվա ընթացքում և արտահայտվում է 1000 բնակչի հաշվով՝ որպես մահացության ընդհանուր ցուցանիշ։ Կյանքի տևողությունը կամ կյանքի միջին սպասվող տևողությունը ցույց է տալիս, թե որքան տարի միջինում կարող է ապրել նոր ծնված մարդը՝ եթե տվյալ ժամանակահատվածի մահացության պայմանները պահպանվեն։ Մահացության ցուցանիշները բաժանվում են ընդհանուր, մանկական, մայրական և տարիքային հատուկ ցուցանիշների, որոնք օգնում են ավելի մանրամասն գնահատել բնակչության առողջական վիճակը տարբեր խմբերում։ Մահացության ընդհանուր ցուցանիշը հաշվարկվում է՝ որոշակի տարվա մահերի ընդհանուր թիվը բաժանելով նույն տարվա միջին բնակչության վրա և բազմապատկելով 1000-ով։ Մանկական մահացության ցուցանիշը հաշվարկվում է մինչև մեկ տարեկան երեխաների մահերի թիվը բաժանելով նույն տարվա կենդանի ծնունդների ընդհանուր թվի վրա և բազմապատկելով 1000-ով։ Կյանքի տևողության հաշվարկը կատարվում է հատուկ ժողովրդագրական աղյուսակների՝ կյանքի տախտակների միջոցով, որտեղ հաշվի են առնվում տարբեր տարիքային խմբերում մահանալու հավանականությունները։ Այս ցուցանիշները կարևոր են պետության սոցիալական քաղաքականության մշակման, առողջապահական համակարգի գնահատման և բնակչության կենսամակարդակի վերլուծության համար, քանի որ դրանք ցույց են տալիս հասարակության ընդհանուր բարեկեցության և առողջապահական վիճակի մակարդակը։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ուսումնասիրում է ազգային տնտեսության ինտեգրման գործընթացները համաշխարհային տնտեսությանը՝ ներկայացնելով գլոբալացման պայմաններում երկրների տնտեսական փոխկապվածության ձևավորման, զարգացման և խորացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են միջազգային առևտրի, կապիտալի շարժի, ներդրումային համագործակցության, ֆինանսական ինտեգրման և տեխնոլոգիական փոխանակման դերը ազգային տնտեսությունների զարգացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական բացության առավելություններն ու մարտահրավերները, մրցունակության բարձրացման գործոնները, արտաքին տնտեսական քաղաքականության առանձնահատկությունները և միջազգային տնտեսական կազմակերպությունների ազդեցությունը համաշխարհային տնտեսական գործընթացների վրա։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև տարածաշրջանային և միջազգային տնտեսական միավորումներին, արտահանման խթանման, օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման, տնտեսական անվտանգության ապահովման և համաշխարհային շուկաներում արդյունավետ մասնակցության հարցերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումներին, միջազգային տնտեսական համագործակցության զարգացման հնարավորություններին և գլոբալ տնտեսական փոփոխությունների պայմաններում կայուն զարգացման ռազմավարություններին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտությամբ, միջազգային տնտեսական հարաբերություններով և զարգացման քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների և ոլորտի մասնագետների համար։

Սոցիոլոգիա

Աշխատությունը ներկայացնում է հասարակության շերտերի (ստրատաների) ձևավորման և սոցիալական տեղաշարժի (մոբիլության) հիմնարար սկզբունքները։ Գիրքը վերլուծում է սոցիալական անհավասարության, դասակարգման, իշխանության և ռեսուրսների բաշխման հարցերը, ինչպես նաև ուսումնասիրում է մարդկանց և խմբերի դիրքի փոփոխության հնարավորությունները հասարակական համակարգում։ Աշխատությունը կարևոր է հասարակագիտական կրթության համար, քանի որ օգնում է հասկանալու՝ ինչու են գոյանում սոցիալական տարբեր շերտեր, ինչ գործոններ են ազդում դրանց կայունության կամ փոփոխության վրա, և ինչ դեր ունի սոցիալական շարժը հասարակական փոփոխությունների մեջ։ Այն օգտակար է սոցիոլոգների, հասարակագիտական մասնագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և հասարակության տարբեր շերտերի համար, ովքեր հետաքրքրված են սոցիալական կառուցվածքի և արդարության խնդիրներով։