Значение ультразвукового исследования в ранней комплексной диагностике и контроле лечения дисплазии тазобедренных суставов у младенцев до двух лет

Կենսաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է պոդոֆիլոտոքսինի և էտոպոզիդի՝ ԴՆԹ-ի հետ փոխազդեցության ուսումնասիրությանը՝ մոլեկուլային մակարդակում դրանց ազդեցության մեխանիզմները բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում բջջի գենետիկական նյութի և կենսաբանական ակտիվ միացությունների փոխազդեցությունն է, որը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես բջջային գործընթացների կարգավորման, այնպես էլ հակաուռուցքային դեղանյութերի ազդեցության մեխանիզմների հասկացման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նշված միացությունների քիմիական կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ԴՆԹ-ի հետ դրանց կապվելու հնարավոր եղանակները և այդ փոխազդեցության արդյունքում առաջացող կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են տարբեր միացություններ ճանաչում և փոխազդում ԴՆԹ-ի մոլեկուլի հետ, ինչպիսի կապեր և ուժեր են մասնակցում այդ գործընթացին, և ինչպես են փոխազդեցության պայմանները ազդում դրա կայունության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել կենսաֆիզիկական, սպեկտրոսկոպիկ և կենսաքիմիական մեթոդներ՝ ԴՆԹ-ի հետ կապման բնույթը, կապման ուժը, ստոյխիոմետրիան և մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները գնահատելու համար։ Կարևոր ուղղություն է նաև տարբեր փորձարարական պայմաններում ստացված տվյալների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե ինչպիսի գործոններ են որոշում միացությունների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Էտոպոզիդի ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է դրա հակաուռուցքային ազդեցության մեխանիզմների տեսանկյունից, քանի որ դրա բջջային ազդեցությունը կապված է ԴՆԹ-ի վնասման և ԴՆԹ-ի հետ կապված ֆերմենտային գործընթացների խանգարման հետ։ Պոդոֆիլոտոքսինի և դրա ածանցյալների համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ հասկանալու, թե ինչպես են քիմիական կառուցվածքի փոփոխությունները փոխում կենսաբանական ակտիվությունը և մոլեկուլային թիրախների հետ փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել դեղանյութերի ազդեցության մոլեկուլային մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը, ինչպես նաև նոր կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ուսումնասիրության համար տեսական հիմքի ձևավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել հակաուռուցքային դեղամիջոցների գործողության մեխանիզմների, ԴՆԹ-ի կառուցվածք-ֆունկցիա փոխհարաբերությունների և դեղանյութերի մոլեկուլային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության ոլորտներում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, դեղագետներին, կենսաֆիզիկոսներին, դեղաբաններին, բժշկական հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Հայրենասիրության, ազգային նվիրվածության և ազգօգուտ գործունեության գաղափարներին նվիրված պատմական ու դաստիարակչական բնույթի աշխատություն է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել ազգասիրական սխրագործությունների նշանակությունը և ընթերցողի մեջ ձևավորել հայրենիքի, ազգային համայնքի ու հասարակական բարօրության նկատմամբ պատասխանատվության գիտակցություն։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքը ազգասիրությունն է՝ որպես անհատի բարոյական նկարագրի, հասարակական գործունեության և ազգային կյանքի զարգացման կարևորագույն արժեք։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կապված է այնպիսի անձանց և արարքների գնահատման հետ, որոնք իրենց գործունեությամբ, անձնազոհությամբ, խիզախությամբ, գիտելիքներով կամ հասարակական ծառայությամբ նպաստել են ազգային կյանքի պահպանմանն ու առաջընթացին։ Ազգասիրական սխրագործությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ռազմական քաջության կամ արտակարգ անձնազոհության դրսևորում, այլև որպես հայրենիքին և սեփական ժողովրդին ծառայելու ավելի լայն բարոյական սկզբունք։ Այդ սկզբունքը կարող է արտահայտվել ազգային կրթության զարգացման, մշակույթի պահպանման, հասարակական համերաշխության ամրապնդման, բարեգործության, լուսավորության տարածման և հայրենակիցների բարօրությանն ուղղված գործունեության միջոցով։ Աշխատության գաղափարական բովանդակության կարևոր բաղադրիչներից է անհատական արժանիքների և հասարակական պատասխանատվության փոխկապակցվածությունը։ Ազգասիրությունը ներկայացվում է որպես գործնական առաքինություն, որի իրական արժեքը բացահայտվում է ոչ թե միայն հայրենասիրական զգացմունքների արտահայտությամբ, այլև օգտակար արարքներով, հետևողական աշխատանքով և ընդհանուր բարօրության համար անձնական ջանքեր ներդնելու պատրաստակամությամբ։ Այս մոտեցումը կարևորում է այն համոզմունքը, որ ազգային առաջընթացը պայմանավորված է հասարակության անդամների գիտակցված մասնակցությամբ, փոխօգնությամբ և հանրային շահի նկատմամբ նվիրվածությամբ։ Աշխատության դաստիարակչական ուղղվածությունը ենթադրում է նաև պատմական հիշողության և օրինակելի վարքի կարևորում։ Ազգասիրական սխրագործությունների ներկայացումը կարող է ծառայել որպես բարոյական օրինակ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով անձնազոհության, քաջության, հավատարմության, առաքինության և հասարակական ծառայության արժեքներին։ Նման ստեղծագործությունների միջոցով անցյալի նշանակալի գործերը վերածվում են դաստիարակչական միջոցի, իսկ ազգային պատմական հիշողությունը՝ սերունդների միջև արժեքների փոխանցման կարևոր հիմքի։ Գրական և գաղափարական առումով աշխատությունը հարում է XIX դարի հայ լուսավորական ու բարոյախրատական գրականության ավանդույթին, որի հիմնական նպատակներից էր ընթերցողի հասարակական գիտակցության զարգացումը և ազգային ինքնության ամրապնդումը։ Համառոտ շարադրանքի ձևը ենթադրում է նյութի ընտրովի ներկայացում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով ազգասիրական գործունեության առավել կարևոր դրսևորումների և դրանց բարոյական նշանակության վրա։ Այսպիսի գրականությունը միավորում է պատմական ճանաչողականությունն ու դաստիարակչական նպատակադրումը՝ ընթերցողին առաջարկելով ոչ միայն անցյալի մասին գիտելիքներ, այլև հասարակական կյանքի վերաբերյալ արժեքային կողմնորոշումներ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է XIX դարի հայ ազգային զարթոնքի և լուսավորական շարժման համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ հասարակական միտքը մեծապես կարևորում էր ազգային համախմբումը, կրթության տարածումը, լեզվի ու մշակույթի պահպանումը և հասարակական բարեփոխումների իրականացումը։ Զմյուռնիան հայ մշակութային, կրթական և տպագրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ձևավորվել էին ազգային լուսավորության և հասարակական գործունեության աշխույժ միջավայրեր։ Արագածունյաց ընկերության տպագրական գործունեության հետ կապված այս հրատարակությունը ներկայացնում է նաև հասարակական կազմակերպությունների և ազգային կրթամշակութային նախաձեռնությունների դերը հայերեն գրքի տարածման գործում։ Նման հրատարակությունները նպաստել են հայրենասիրական գաղափարների տարածմանը, ազգային արժեհամակարգի ամրապնդմանը և հանրային ծառայության գաղափարի տարածմանը։ Դրանք արտահայտում էին այն ժամանակաշրջանի հայ մտավորականության համոզմունքը, որ ժողովրդի առաջընթացը հնարավոր է ազգային ինքնագիտակցության, կրթության, համերաշխության և անհատական պատասխանատվության համատեղ զարգացման միջոցով։ Գիրքը կարևոր արժեք ունի հայ հայրենասիրական և բարոյախրատական գրականության, XIX դարի ազգային գաղափարախոսության, հասարակական դաստիարակության և Զմյուռնիայի հայ տպագրական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագետների, պատմաբանների, գրականագետների, մանկավարժների և ազգային գաղափարների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես ազգասիրության, հասարակական նվիրվածության և ազգային արժեքների պահպանման գաղափարները տարածող պատմամշակութային հրատարակություն։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում մաթեմատիկայի արտադասարանային աշխատանքների կազմակերպման և անցկացման ժամանակակից մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ մաթեմատիկայի նկատմամբ սովորողների հետաքրքրության զարգացումը, տրամաբանական և քննադատական մտածողության ձևավորումը և նրանց անհատական կարողությունների բացահայտումը չեն սահմանափակվում միայն դասաժամերի շրջանակով։ Աշխատության հիմնական նպատակն է մշակել մաթեմատիկայի արտադասարանային գործունեության կազմակերպման և իրականացման արդյունավետ հայեցակարգ ու մեթոդական համակարգ, որը կարող է նպաստել սովորողների ճանաչողական հետաքրքրության, մաթեմատիկական մտածողության և մաթեմատիկական մշակույթի զարգացմանը։ Հետազոտության հեղինակը Հայկազն Սարիբեկի Նավասարդյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում՝ մանկավարժական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար։ Ազգային գրադարանի մատենագիտական տվյալներով՝ աշխատանքը հրատարակվել է 2017 թվականին և ունի 21 էջ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ արտադասարանային աշխատանքը դիտարկվում է որպես մաթեմատիկական գիտելիքների խորացման և սովորողների կարողությունների զարգացման ինքնուրույն կրթական միջավայր։ Հեղինակը առանձնացնում է այն հակասությունը, որ ժամանակակից կրթության պահանջները սովորողից ակնկալում են ավելի զարգացած բովանդակային, հաղորդակցական և անձնային կարողություններ, մինչդեռ դրանց ձևավորման համար անհրաժեշտ արտադասարանային աշխատանքի մեթոդական համակարգը միշտ չէ, որ բավարար չափով մշակված է։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև հանրապետական և միջազգային մաթեմատիկական օլիմպիադաների պահանջների և դպրոցական սովորական ուսուցման ընթացքում ձեռք բերվող գիտելիքների միջև հնարավոր անհամապատասխանությանը։ Աշխատությունը կարևորում է արտադասարանային գործունեության բազմազան ձևերի կիրառումը։ Դրանց շարքում կարող են լինել մաթեմատիկական խմբակները, օլիմպիադաները, մրցույթները, մաթեմատիկական երեկոները, թեմատիկ միջոցառումները, տրամաբանական խնդիրների լուծման պարապմունքները, նախագծային աշխատանքները և տարբեր տեսակի ինտելեկտուալ խաղերը։ Նման գործունեությունը հնարավորություն է տալիս սովորողներին հանդիպել այնպիսի խնդիրների և գաղափարների, որոնք կարող են դուրս լինել հանրակրթական ծրագրի պարտադիր շրջանակից, սակայն կարևոր են մաթեմատիկական մտածողության զարգացման համար։ Հատկապես կարևոր է տրամաբանությունը զարգացնող և մրցութային բնույթի խնդիրների ընդգրկումը, քանի որ դրանք սովորողից պահանջում են ոչ միայն արդեն հայտնի ալգորիթմի կիրառում, այլև ինքնուրույն վերլուծություն, ենթադրությունների առաջադրում, օրինաչափությունների բացահայտում և ոչ ստանդարտ լուծումների որոնում։ Հետազոտության մեջ էական տեղ է հատկացվում նաև տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ ՏՀՏ-ի ներգրավումը հնարավորություն է տալիս մաթեմատիկական նյութը ներկայացնել ավելի ինտերակտիվ ձևով, ապահովել լրացուցիչ ուսումնական ռեսուրսների հասանելիություն և ընդլայնել արտադասարանային աշխատանքի տարածքն ու ժամանակային հնարավորությունները։ Հեղինակը նաև կարևորում է այնպիսի համակարգի ստեղծումը, որը հասանելի կլինի ոչ միայն բարձր առաջադիմություն ունեցող սովորողներին, այլև ավելի լայն շրջանակի՝ աստիճանաբար ձևավորելով մաթեմատիկայի նկատմամբ հետաքրքրություն և ներգրավվածություն։ Հետազոտության խնդիրների շարքում նշվում է արտադասարանային աշխատանքների կազմակերպման վիճակի գիտական վերլուծությունը, դրանց արդյունավետության համար անհրաժեշտ մանկավարժական և մեթոդական պայմանների բացահայտումը, տարբեր ձևերի կիրառման հիմնավորումը, ՏՀՏ-ի ներառումը, օժտված սովորողների հայտնաբերումը և նրանց համար հատուկ խմբակների կազմակերպումը։ Աշխատության մեջ արտադասարանային գործունեությունը ներկայացվում է նաև որպես սովորողների անհատական տարբերությունները հաշվի առնելու արդյունավետ միջոց։ Դասաժամի սահմանափակ ժամանակի պայմաններում ուսուցիչը միշտ չէ, որ կարող է բավարար չափով աշխատել յուրաքանչյուր սովորողի հետաքրքրությունների, նախասիրությունների և կարողությունների զարգացման ուղղությամբ։ Արտադասարանային միջավայրը, հակառակը, թույլ է տալիս ձևավորել ավելի փոքր խմբեր, ընտրել տարբեր բարդության խնդիրներ և կիրառել համագործակցային կամ անհատական աշխատանքի ձևեր։ Այդ կերպ հնարավոր է միաժամանակ աջակցել դժվարություններ ունեցող սովորողներին և լրացուցիչ մարտահրավերներ առաջարկել բարձր առաջադիմություն ցուցաբերողներին։ Աշխատության ընդհանուր նշանակությունն այն է, որ մաթեմատիկայի արտադասարանային գործունեությունը ներկայացվում է ոչ թե որպես դասապրոցեսի երկրորդական հավելում, այլ որպես սովորողների մաթեմատիկական կրթության կարևոր բաղադրիչ։ Դրա ճիշտ կազմակերպումը կարող է նպաստել առարկայի նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորմանը, տրամաբանական և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը, ինքնուրույն աշխատանքի հմտությունների կատարելագործմանը և մրցութային ու օլիմպիական խնդիրների լուծման պատրաստվածության բարձրացմանը։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար կարող է լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների, մեթոդիստների և կրթական ծրագրեր մշակողների համար, քանի որ համադրում է տեսական հիմնավորումները, մեթոդական մոտեցումները և դպրոցական պրակտիկայում արտադասարանային մաթեմատիկական աշխատանքի կազմակերպման գործնական խնդիրները։

Կրոն

«Ուղղության հայտարար»-ը կրոնական և գաղափարական բնույթի աշխատություն է, որի վերնագիրը մատնանշում է որոշակի ուղղության, սկզբունքների, համոզմունքների և դավանաբանական դիրքորոշումների ներկայացման ու հիմնավորման նպատակ։ Նման բնույթի հրատարակությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել 19-րդ դարի հայ հասարակական, հոգևոր և մտավոր կյանքում՝ ծառայելով տարբեր կրոնական, եկեղեցական ու գաղափարական տեսակետների արտահայտման, տարածման և պաշտպանման գործին։ Աշխատության հիմնական նշանակությունը կարելի է դիտարկել որպես որոշակի ուղղության էության, նպատակների և սկզբունքային դրույթների հանրային ներկայացում՝ ընթերցողին ծանոթացնելով տվյալ գաղափարական դիրքորոշման առանձնահատկություններին և դրա հիմնավորման համար առաջադրվող փաստարկներին։ Այսպիսի գրականությունը սովորաբար առնչվում է համոզմունքների համակարգված շարադրմանը, սկզբունքների բացատրությանը, գաղափարական տարբերությունների լուսաբանմանը և սեփական դիրքորոշման պաշտպանությանը՝ միաժամանակ նպաստելով հասարակական ու մտավոր բանավեճերի ձևավորմանը։ 19-րդ դարը հայ իրականության մեջ առանձնանում էր լուսավորական շարժումների ակտիվացմամբ, ազգային ինքնագիտակցության զարգացմամբ, կրթական ու մշակութային նախաձեռնությունների ընդլայնմամբ և կրոնական ու հասարակական տարբեր հարցերի շուրջ աշխույժ քննարկումներով։ Այս պայմաններում գաղափարական ուղղվածություն ունեցող հրատարակությունները դառնում էին մտքերի տարածման, հասարակական դիրքորոշումների ձևավորման և ընթերցող հանրության ներգրավման կարևոր միջոցներ։ Զմյուռնիան՝ որպես Օսմանյան կայսրության հայաբնակ և բազմամշակութային կարևոր կենտրոններից մեկը, նշանակալի դեր ուներ հայկական տպագրության, կրթության, մտավոր կյանքի և հասարակական նախաձեռնությունների զարգացման գործում։ Արագածունյաց ընկերության տպագրական գործունեության հետ կապված այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ հասարակական կազմակերպությունների և տպագրական նախաձեռնությունների պատմության տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ գրքի պատմության, 19-րդ դարի գաղափարական հոսանքների, կրոնական ու հասարակական մտքի զարգացման և Զմյուռնիայի հայ համայնքի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության նշանակությունը պայմանավորված է ոչ միայն ներկայացվող գաղափարական ուղղության հանրայնացմամբ, այլև այն պատմական միջավայրի արտացոլմամբ, որտեղ հայերեն տպագիր խոսքը կարևոր դեր էր կատարում հասարակական կարծիքի ձևավորման, գիտելիքի տարածման և մտավոր բանավեճերի խթանման գործում։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, աստվածաբանությամբ, եկեղեցու և հասարակության պատմությամբ, գաղափարական շարժումների ուսումնասիրությամբ ու հայկական տպագրական ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև հայ մտավոր և մշակութային պատմության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։

Բժշկություն

Բժշկագիտական և սրտաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սրտամկանի ինֆարկտի սուր շրջանում կլինիկական, էլեկտրասրտագրական և կենսաքիմիական որոշ ցուցանիշների դինամիկ փոփոխությունների բազմագործոն համադրական վերլուծությանը և դրանց ախտորոշիչ ու կանխատեսական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սրտամկանի ինֆարկտի առաջացման ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, սրտամկանի իշեմիկ վնասման առանձնահատկությունները և հիվանդության սուր փուլի կլինիկական ընթացքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների կլինիկական վիճակի, էլեկտրասրտագրական փոփոխությունների և արյան կենսաքիմիական ցուցանիշների փոխկապակցվածությանը՝ հիվանդության զարգացման տարբեր փուլերում։ Վերլուծվում են սրտի էլեկտրական ակտիվության խանգարումները, սրտամկանի վնասման հետ կապված կենսաքիմիական փոփոխությունները և դրանց դինամիկայի գնահատման հնարավորությունները։ Քննարկվում են կլինիկական ախտանշանների, էլեկտրասրտագրական տվյալների և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների համադրման մեթոդները՝ սրտամկանի ինֆարկտի ծանրության աստիճանի, հնարավոր բարդությունների և հիվանդության ընթացքի գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բազմագործոն վիճակագրական վերլուծության կիրառման, տարբեր ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտման և ախտորոշիչ ու կանխատեսական չափանիշների որոշման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հիվանդների վիճակի շարունակական հսկողության, սուր շրջանում առաջացող փոփոխությունների ժամանակին հայտնաբերման և կլինիկական որոշումների հիմնավորման գործում համադրական հետազոտությունների նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սրտաբանության, կլինիկական կենսաքիմիայի, ֆունկցիոնալ ախտորոշման, անհետաձգելի բժշկության և սրտանոթային հիվանդությունների կլինիկական հետազոտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։