Разработка программных сетевых средств автоматизации обработки биомедицинских сигналов

Գրականություն

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Ղազարոս Աղայանի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության մատենագիտական ամբողջական պատկերը՝ ընդգրկելով նրա գրական ժառանգությունը, մանկավարժական գործունեությունը և հասարակական-մշակութային ներդրումը 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի հայ իրականության մեջ։ Նյութում համակարգված կերպով ներկայացվում են նրա ստեղծագործությունները՝ հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, արձակ գործեր, մանկավարժական և հրապարակախոսական հոդվածներ, ինչպես նաև դրանց հրատարակությունների ժամանակագրական և թեմատիկ դասակարգումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Աղայանի դերին հայ մանկական գրականության ձևավորման և զարգացման գործընթացում, որտեղ նա կարևորեց ժողովրդական բանահյուսության հիման վրա ստեղծված դաստիարակչական և բարոյական արժեքներով հարուստ ստեղծագործությունները։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև նրա գործունեությունը որպես ուսուցիչ և հասարակական գործիչ, որը նպաստել է կրթության տարածմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Մատենագիտական նյութը օգնում է ամբողջական պատկերացում կազմել Աղայանի գրական ավանդի մասին՝ ցույց տալով նրա ստեղծագործությունների բազմաժանր բնույթը և դրանց նշանակությունը հայ գրականության պատմության մեջ։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է տերահերցային ճառագայթման իմպուլսների ժամանակային բնութագրերի որոշման և դրանց հետազոտման ոչ գծային օպտիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տերահերցային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների ֆիզիկական հատկությունները, կարճատև իմպուլսների ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց ժամանակային կառուցվածքի ճշգրիտ չափման նշանակությունը ժամանակակից օպտիկայում ու ֆոտոնիկայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային օպտիկական խաչաձև կորելյացիայի մեթոդին, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տերահերցային իմպուլսի և հղումային օպտիկական իմպուլսի փոխազդեցության ժամանակային կախվածությունը։ Դիտարկվում են ոչ գծային օպտիկական միջավայրերում հաճախությունների փոխակերպման գործընթացները, իմպուլսների ժամանակային համընկնման պայմանները և գրանցվող ազդանշանի ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրվում են չափման համակարգի զգայունության, ժամանակային լուծաչափի, օպտիկական իմպուլսների տևողության և ոչ գծային միջավայրի հատկությունների ազդեցությունները փորձարարական արդյունքների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում խաչաձև կորելյացիոն ազդանշանի մշակմանը, ժամանակային պրոֆիլի վերականգնման սկզբունքներին և չափումների հնարավոր անորոշությունների գնահատմանը։ Կարևորվում են փորձարարական սարքավորումների օպտիմալացման, ազդանշանի և աղմուկի հարաբերակցության բարելավման ու կարճատև ճառագայթային գործընթացների ճշգրիտ բնութագրման հարցերը։ Դիտարկվում են մեթոդի կիրառման հնարավորությունները տերահերցային սպեկտրոսկոպիայում, գերարագ օպտիկական չափումներում, նյութերի հետազոտություններում և ֆոտոնային սարքերի մշակման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, ոչ գծային օպտիկայի մասնագետների, ֆոտոնիկայի հետազոտողների, լազերային տեխնոլոգիաների մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Արևմտյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայկական բնակավայրերի պատմական, քաղաքական, սոցիալական և ազգային խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանի իրադարձություններին ու գործընթացներին, երբ հայաբնակ նահանգների բնակչությունը գտնվում էր Օսմանյան իշխանության ներքո, իսկ հայկական հարցը աստիճանաբար վերածվում էր միջազգային քաղաքականության կարևոր խնդրի։ Ուսումնասիրության առանցքում Արևմտյան Հայաստանի վարչական, ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն է, հայ բնակչության իրավական ու հասարակական դրությունը, տեղական իշխանությունների քաղաքականությունը, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի վերաբերմունքը հայկական հարցին։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն պայմաններին, որոնցում ապրում էր հայ բնակչությունը, այդ թվում՝ հարկային ծանրաբեռնվածությանը, վարչական կամայականություններին, հողային հարաբերություններին, անվտանգության խնդիրներին և քրդական ու այլ տեղական ուժերի հետ փոխհարաբերություններին։ Այս հարցերի ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես էին 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին կուտակվում այն սոցիալ-քաղաքական հակասությունները, որոնք հետագայում հանգեցրին ավելի լայն ճգնաժամերի։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նաև հայկական ազգային-ազատագրական շարժումների ձևավորման և զարգացման համատեքստը։ Հայ մտավորականության, հասարակական կազմակերպությունների և քաղաքական շրջանակների գործունեությունը կապված էր ոչ միայն ազգային իրավունքների պաշտպանության, այլև կրթության, մշակույթի, ինքնակազմակերպման և բարեփոխումների պահանջների հետ։ Այդ պահանջները հատկապես սրվեցին այն պայմաններում, երբ Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում հայ բնակչությունը բախվում էր անապահովության և վարչական անարդարության խնդիրներին։ Հայկական հարցի միջազգայինացման գործընթացը նույնպես առանցքային տեղ է զբաղեցնում թեմայի շրջանակում։ 1878 թվականի Բեռլինի պայմանագրից հետո Օսմանյան կայսրության հայկական նահանգներում բարեփոխումների իրականացման հարցը դարձավ եվրոպական դիվանագիտության օրակարգի մաս, սակայն նախատեսված բարեփոխումների իրականացումը մնաց սահմանափակ և անկատար։ Այս հանգամանքը հետագայում խորացրեց հայկական հասարակության հիասթափությունը և նպաստեց ազգային հարցի ավելի սուր քաղաքականացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև 1890-ականների զանգվածային բռնությունների և հայ բնակչության դեմ իրականացված հալածանքների պատմական համատեքստը հասկանալու համար։ Այդ իրադարձությունները հանգեցրին մարդկային մեծ կորուստների, բնակչության տեղահանությունների և հայկական համայնքների սոցիալ-տնտեսական կյանքի ծանր խաթարման։ 20-րդ դարի սկզբի քաղաքական փոփոխությունները, հատկապես 1908 թվականի Երիտթուրքական հեղափոխությունը, որոշ ժամանակ ստեղծեցին բարեփոխումների և հավասարության ակնկալիքներ, սակայն հետագա զարգացումները ցույց տվեցին, որ հայերի անվտանգության և քաղաքական իրավունքների հարցը շարունակում էր մնալ չլուծված։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին իրավիճակը կտրուկ փոխվեց, և Օսմանյան կայսրության հայ բնակչությունը ենթարկվեց զանգվածային տեղահանությունների և կոտորածների, որոնք պատմագիտության մեջ բնորոշվում են որպես Հայոց ցեղասպանություն։ Արևմտյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրությունը, հետևաբար, անմիջականորեն կապված է նաև այդ աղետի պատճառների, ընթացքի և հետևանքների հետ։ Թեմայի կարևորությունը չի սահմանափակվում միայն քաղաքական պատմությամբ․ այն ներառում է նաև հայկական բնակչության մշակութային կյանքը, եկեղեցական և կրթական հաստատությունները, քաղաքային ու գյուղական համայնքների կառուցվածքը, տնտեսական գործունեությունը և ազգային ինքնության պահպանման ձևերը։ Այս տեսանկյունից Արևմտյան Հայաստանը ներկայացվում է որպես բազմաշերտ պատմական տարածք, որտեղ հայերի երկարատև ներկայությունը արտահայտվել է բնակավայրերի, եկեղեցիների, վանքերի, դպրոցների, արհեստների և մշակութային ավանդույթների միջոցով։ Աշխատանքը կարող է կարևոր լինել նաև հայկական հարցի և մեծ տերությունների քաղաքականության փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և եվրոպական այլ պետությունների քաղաքական շահերը հաճախ խաչվում էին Օսմանյան կայսրության տարածքային ամբողջականության պահպանման, տարածաշրջանում ազդեցության ընդլայնման և հայերի բարենորոգումների պահանջների հետ։ Այդ պատճառով հայկական հարցը միաժամանակ ազգային, ներքին քաղաքական և միջազգային դիվանագիտական խնդիր էր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է Արևմտյան Հայաստանի պատմական իրավիճակի, հայ բնակչության սոցիալական և քաղաքական դրության, հայկական հարցի միջազգայինացման և 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի ողբերգական իրադարձությունների նախադրյալների ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, հայկական հարցով, միջազգային հարաբերություններով և Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ զբաղվող պատմաբաններին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։

Պատմություն

1920–1930-ական թվականներին Թուրքիայի քաղաքական համակարգը ձևավորվում և արմատական կերպով վերափոխվում էր Օսմանյան կայսրության անկումից հետո ստեղծված նոր պետականության՝ Թուրքիայի Հանրապետության շրջանակներում։ Այս շրջանը կապված է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի ղեկավարությամբ իրականացված պետականաշինության գործընթացի հետ, որի հիմքում դրված էր կենտրոնացված, աշխարհիկ և ազգայնական պետության ստեղծումը։ 1920 թվականին ձևավորվեց Թուրքիայի Ազգային Մեծ Ժողովը Անկարայում, որը դարձավ նոր քաղաքական իշխանության հիմնական կենտրոնը և աստիճանաբար փոխարինեց սուլթանական համակարգին։ 1922 թվականին վերացվեց սուլթանությունը, իսկ 1923 թվականին հռչակվեց Թուրքիայի Հանրապետությունը, ինչը նշանավորեց նոր պետական կարգի իրավական հաստատումը։ Քաղաքական համակարգը փաստացի դարձավ միակուսակցական՝ հիմնված Հանրապետական Ժողովրդական կուսակցության վրա, որը ղեկավարում էր պետական կառավարման բոլոր հիմնական ուղղությունները։ Պետությունը որդեգրեց խիստ կենտրոնացված կառավարման մոդել, որտեղ գործադիր իշխանությունը գերակշռում էր օրենսդիրի նկատմամբ, իսկ կուսակցությունը և պետական ինստիտուտները գործնականում միաձուլված էին։ 1920–1930-ականներին իրականացվեցին լայնածավալ բարեփոխումներ՝ իրավական համակարգի աշխարհիկացում, կրոնական ինստիտուտների ազդեցության սահմանափակում, կրթական համակարգի միավորում և արևմտյան իրավական մոդելների ընդունում։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է պատմական ճարտարապետական կառույցների պահպանման և վերականգնման համար նախատեսված ջրակայուն կրային շաղախների մշակման խնդիրներին՝ առաջնահերթ դիտարկելով տեղական հումքային նյութերի օգտագործման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են կրային կապակցանյութերի, բնական և արհեստական հավելանյութերի, լցանյութերի ու տեղական հանքային հումքի ֆիզիկաքիմիական և տեխնոլոգիական հատկությունները՝ դրանց հիման վրա վերականգնողական աշխատանքների պահանջներին համապատասխան բաղադրությունների ձևավորման նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շաղախների ջրակայունությանը, քանի որ պատմական կառույցներում խոնավության ներթափանցումը և ջրի երկարատև ազդեցությունը կարող են նպաստել քարային շարվածքի, կապակցող նյութերի և հարդարման շերտերի աստիճանական քայքայմանը։ Քննվում են տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցության ազդեցությունը շաղախի ամրության, ծակոտկենության, ջրակլանման, գոլորշաթափանցելիության, կպչունության և երկարաժամկետ կայունության վրա։ Կարևորվում է այնպիսի նյութերի մշակումը, որոնք բավարար մեխանիկական հատկությունների հետ մեկտեղ համատեղելի են պատմական շարվածքի և սկզբնական շինանյութերի հետ։ Վերականգնողական շաղախի ընտրության ժամանակ հաշվի են առնվում ոչ միայն բարձր ամրության ցուցանիշները, այլև նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկական համապատասխանությունը հին քարերին և շաղախներին, որպեսզի նոր նյութը շահագործման ընթացքում չառաջացնի լրացուցիչ լարվածություններ կամ անհամատեղելի փոփոխություններ։ Ուսումնասիրվում է նաև տեղական հումքի մշակման և համապատասխան հավելանյութերի կիրառման միջոցով կրային համակարգերի հատկությունների բարելավման հնարավորությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի փոփոխությունների, խոնավացման և չորացման պարբերական ազդեցությունների ու արտաքին միջավայրի այլ գործոնների նկատմամբ նյութի կայունությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մշակված բաղադրությունների փորձարարական համեմատությունը և այն ցուցանիշների որոշումը, որոնց հիման վրա հնարավոր է գնահատել դրանց կիրառելիությունը տարբեր տեսակի պատմական կառույցներում։ Տեղական հումքի օգտագործումը դիտարկվում է նաև տնտեսական և բնապահպանական տեսանկյունից, քանի որ այն կարող է նվազեցնել ներմուծվող նյութերից կախվածությունը և նպաստել տարածաշրջանի ավանդական շինարարական նյութերի ուսումնասիրությանն ու ժամանակակից վերականգնողական տեխնոլոգիաներում դրանց կիրառմանը։ Կարևորվում է նաև պատմական հուշարձանների իսկության պահպանումը՝ նոր շաղախների արտաքին տեսքը, կառուցվածքը և շահագործական վարքագիծը հնարավորինս համապատասխանեցնելով վերականգնվող կառույցի նյութական առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ պատմական շենքերի, եկեղեցիների, ամրոցների և այլ քարաշեն հուշարձանների պահպանման ու վերականգնման աշխատանքների համար՝ նպաստելով գիտականորեն հիմնավորված և երկարաժամկետ կայուն նյութերի ընտրությանը։

Ինֆորմատիկա

Այս գիրքը նվիրված է գծային միապարամետրական հավասարումների համակարգերի ավտոմատացված լուծման միջոցների մշակմանը՝ ներկայացնելով մաթեմատիկական հաշվարկների ավտոմատացման և ալգորիթմական մեթոդների զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են գծային հավասարումների համակարգերի լուծման տեսական հիմքերը, պարամետր պարունակող մաթեմատիկական մոդելների մշակման առանձնահատկությունները և դրանց արդյունավետ լուծման համար նախատեսված ծրագրային ու հաշվարկային մոտեցումները։ Գրքում ներկայացվում են ալգորիթմներ, ավտոմատացված համակարգերի կառուցման սկզբունքներ և հաշվարկների օպտիմալացման մեթոդներ, որոնք նպաստում են բարդ մաթեմատիկական խնդիրների արագ և ճշգրիտ լուծմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, ծրագրավորողների, համակարգչային գիտության մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և կիրառական մաթեմատիկայով հետաքրքրվող ուսանողների համար։