Разработка теоретических и технологических основ создания фрикционных безасбестовых композиционных материалов на полимерной основе

History

Գիրքը նվիրված է Աղվանից, կամ Գանձասարի կաթողիկոսության պատմությանը XVII-XIX դարերում՝ ներկայացնելով նրա հոգևոր, քաղաքական, վարչական և մշակութային գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է կաթողիկոսության դերը տարածաշրջանի հայկական համայնքների և հոգևոր կյանքի կազմակերպման գործում, ինչպես նաև նրա հարաբերությունները Հայոց եկեղեցու այլ նվիրապետական կենտրոնների, տեղական իշխանությունների և տարբեր քաղաքական ուժերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Գանձասարի վանքի՝ որպես հոգևոր և մշակութային կարևոր կենտրոնի նշանակությանը, կաթողիկոսական աթոռի իրավասության տարածքին և դրա պահպանման ու ընդլայնման հետ կապված խնդիրներին։ Քննարկվում են XVII-XVIII դարերի ընթացքում տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները, պարսկական և հետագայում ռուսական իշխանությունների ազդեցությունը, տեղական իշխանական տների ու հոգևոր առաջնորդների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կաթողիկոսության դիրքի փոփոխությունները։ Առանձին տեղ է հատկացվում կաթողիկոսների գործունեությանը, նրանց վարչական և եկեղեցական քաղաքականությանը, թեմերի կառավարմանը, հոգևորականության պատրաստմանը և եկեղեցական կառույցների պահպանմանը։ Գիրքը կարևոր տեղեկություններ է ներկայացնում նաև վանական համալիրների, եկեղեցաշինության, ձեռագրական ժառանգության, կրթության և մշակութային կյանքի մասին՝ ցույց տալով, թե ինչպես է կաթողիկոսությունը նպաստել հայկական ինքնության և հոգևոր ավանդույթների պահպանմանը տարածաշրջանում։ XIX դարի իրադարձությունների համատեքստում ուսումնասիրվում են կաթողիկոսության կարգավիճակի և գործունեության փոփոխությունները, նոր վարչաքաղաքական պայմանները և այն գործընթացները, որոնք հանգեցրին նրա պատմական դերակատարության վերափոխմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է ոչ միայն եկեղեցական պատմության, այլև Արցախի և Արևելյան Հայաստանի քաղաքական, սոցիալական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագիտության և կրոնագիտության մասնագետների, մշակութաբանների, ձեռագրագետների, ուսանողների և տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական խոցելիության հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունների, արտաքին շոկերի նկատմամբ զգայունության և ներքին անհավասարակշռությունների ազդեցությունը տնտեսական կայունության վրա։ Վերլուծվում են արտաքին առևտրային կախվածության բարձր մակարդակը, դրամական փոխանցումների դերը, պետական բյուջեի սահմանափակումները, պետական պարտքի դինամիկան և ֆինանսական համակարգի ռիսկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական քաղաքականության գործիքների՝ դրամավարկային, հարկաբյուջետային և փոխարժեքային քաղաքականությունների փոխկապակցվածությանը և դրանց արդյունավետությանը խոցելիությունների նվազեցման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է արտաքին տնտեսական ցնցումների ազդեցությունը՝ ներառյալ գլոբալ գների տատանումները և տարածաշրջանային ռիսկերը, ինչպես նաև առաջարկում է կառուցվածքային բարեփոխումներ՝ ուղղված տնտեսական դիվերսիֆիկացմանը և դիմադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է վերլուծական եզրակացություններ և քաղաքականության առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի մակրոտնտեսական կայունության ամրապնդմանը։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայոց գրավոր մշակույթի համապարփակ թվայնացման հիմնախնդրին՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես մշակութային ժառանգության պահպանման տեխնիկական միջոց, այլև որպես պետական զարգացման, գիտության, կրթության և ազգային ինքնության ամրապնդման ռազմավարական ուղղություն։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ձեռագրերը, հին ու նոր տպագիր գրքերը, արխիվային փաստաթղթերը, պարբերականները, քարտեզները և գրավոր մշակույթի այլ նմուշները կազմում են ազգային հիշողության կարևորագույն շերտերից մեկը, որի երկարաժամկետ պահպանման և հասանելիության ապահովումը պահանջում է ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների համակարգված կիրառում։ Աշխատության մեջ թվայնացումը ներկայացվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որը չի սահմանափակվում փաստաթղթերի սկանավորմամբ։ Այն ներառում է նյութերի ընտրություն և նախապատրաստում, բարձրորակ թվային պատճենների ստեղծում, մետատվյալների ձևավորում, էլեկտրոնային կատալոգավորում, տեքստերի ճանաչում, թվային պահպանման համակարգերի ստեղծում և օգտվողների համար հասանելի տեղեկատվական հարթակների զարգացում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական կրիչների վրա պահպանվող մշակութային արժեքները վերածել երկարաժամկետ օգտագործման ենթակա թվային ռեսուրսների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն գրավոր ժառանգության առանձնահատկություններին։ Հայկական ձեռագրերի և հին տպագիր նյութերի թվայնացումը պահանջում է ոչ միայն տեխնիկական բարձր որակ, այլև մասնագիտական նկարագրություն, քանի որ յուրաքանչյուր նյութ կարող է պարունակել պատմական, լեզվաբանական, գրական, արվեստաբանական և մատենագիտական մեծ արժեք ունեցող տեղեկություններ։ Թվային պատճենը լիարժեք գիտական ռեսուրս է դառնում այն դեպքում, երբ այն ուղեկցվում է հեղինակային, ժամանակագրական, տեղագրական, մատենագիտական և բովանդակային համապատասխան տվյալներով։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարևորվում է միասնական չափորոշիչների և փոխգործունակ տեղեկատվական համակարգերի ստեղծումը։ Թվայնացման կարևորագույն արդյունքներից մեկը մշակութային ժառանգության հասանելիության ընդլայնումն է։ Եթե ֆիզիկական ձեռագիրը կամ հազվագյուտ գիրքը հասանելի է միայն այն հաստատության այցելուներին, որտեղ այն պահվում է, ապա թվային տարբերակը կարող է հասանելի դառնալ հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար աշխարհի տարբեր երկրներից։ Սա հատկապես նշանակալի է հայկական սփյուռքի և հայագիտությամբ զբաղվող միջազգային գիտական համայնքի համար։ Թվային հասանելիությունը կարող է նպաստել նաև հայերեն լեզվով գիտական և կրթական նյութերի տարածմանը և նոր հետազոտությունների առաջացմանը։ Աշխատությունը թվայնացումը կապում է նաև պետական կառավարման և զարգացման գործընթացների հետ։ Համակարգված թվային մշակութային ենթակառուցվածքը կարող է նպաստել պետական և գիտակրթական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանակմանը, տվյալների միասնականացմանը և մշակութային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը։ Թվային շտեմարանները կարող են օգտագործվել կրթական ծրագրերում, գիտական հետազոտություններում, մշակութային զբոսաշրջության զարգացման և միջազգային գիտական համագործակցության շրջանակում։ Միաժամանակ աշխատանքը ենթադրում է, որ թվայնացումը պետք է իրականացվի երկարաժամկետ պահպանման սկզբունքներով։ Թվային ֆայլի ստեղծումը դեռևս չի երաշխավորում դրա պահպանումը․ անհրաժեշտ են տվյալների կրկնօրինակում, պահպանման անվտանգ ենթակառուցվածքներ, ֆայլային ձևաչափերի կառավարում, մետատվյալների պահպանում և տեխնոլոգիական փոփոխություններին համապատասխան պարբերական թարմացում։ Հակառակ դեպքում թվային հավաքածուները կարող են ժամանակի ընթացքում դառնալ անհասանելի կամ տեխնոլոգիապես հնացած։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը հայերեն գրավոր ժառանգության մշակման գործում։ Նիշերի օպտիկական ճանաչման, մեքենայական որոնման, արհեստական բանականության և լեզվական տեխնոլոգիաների զարգացումը կարող է հնարավորություն տալ ոչ միայն պահպանել գրավոր նյութերի պատկերները, այլև ստեղծել դրանց որոնելի և մեքենայական մշակման ենթակա տեքստային տարբերակներ։ Սա հատկապես կարևոր է մեծածավալ հավաքածուների գիտական ուսումնասիրության համար, քանի որ թվայնացված տեքստերի միջոցով հնարավոր է արագ որոնել բառեր, անուններ, տեղանուններ և թեմատիկ կապեր։ Միևնույն ժամանակ հին ուղղագրության, ձեռագրային գրերի և վնասված փաստաթղթերի ճանաչումը պահանջում է մասնագիտացված տեխնոլոգիական լուծումներ և փորձագիտական վերահսկողություն։ Աշխատության մեջ պետական զարգացման հետ կապը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ ազգային գրավոր ժառանգությունը կարող է դիտարկվել որպես գիտելիքի և նորարարության ռեսուրս։ Թվայնացված հավաքածուները կարող են հիմք դառնալ նոր գիտական նախագծերի, թվային հումանիտար գիտությունների, կրթական ծրագրերի և մշակութային տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Այդպիսով մշակութային ժառանգության թվայնացումը դառնում է ոչ միայն անցյալի պահպանման, այլև ապագայի համար գիտելիքի նոր ենթակառուցվածք ստեղծելու միջոց։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հայոց գրավոր մշակույթի թվայնացումը որպես բազմակողմանի պետական ծրագիր, որը միավորում է մշակութային ժառանգության պահպանությունը, գիտությունը, կրթությունը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները և հանրային հասանելիությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել մշակութաբաններին, հայագետներին, գրադարանագետներին, արխիվագետներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին և թվային հումանիտար գիտություններով զբաղվող հետազոտողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գործարարության ձևավորման և զարգացման կազմակերպատնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ տնտեսական, կառավարչական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են գործարար միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունները, տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև փոքր, միջին և խոշոր ձեռնարկությունների զարգացման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպման ձևերին, կառավարման համակարգերի արդյունավետությանը, ֆինանսական և նյութական ռեսուրսների օգտագործմանը, ներդրումային հնարավորություններին և արտադրական գործընթացների կազմակերպմանը։ Քննության են առնվում մրցակցային միջավայրի, հարկային և վարկային քաղաքականության, ֆինանսավորման հասանելիության, շուկայական ենթակառուցվածքների և պետական կարգավորման ազդեցությունները գործարարության զարգացման վրա։ Կարևորվում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը զբաղվածության ընդլայնման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, տնտեսական ակտիվության բարձրացման և տարածաշրջանային զարգացման գործում։ Վերլուծվում են նաև ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, արտադրողականության, նորարարությունների ներդրման, տեխնոլոգիական արդիականացման և ապրանքների ու ծառայությունների մրցունակության բարձրացման հետ կապված խնդիրները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գործարարության զարգացմանը խոչընդոտող կազմակերպատնտեսական գործոնների բացահայտումը և դրանց հաղթահարման հնարավոր մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը, բիզնես պլանավորման կատարելագործմանը, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, շուկայավարման համակարգերի զարգացմանը և ձեռնարկությունների միջև համագործակցության ընդլայնմանը։ Հայաստանի տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ դիտարկվում են նաև պետական աջակցության ծրագրերի, ներդրումային քաղաքականության և գործարար ենթակառուցվածքների զարգացման հնարավոր ազդեցությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման, տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության արդյունավետության բարձրացման և գործարարության կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ կազմակերպական ու տնտեսական մեխանիզմների կատարելագործման ուղղությունների ուսումնասիրության համար։

History

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1948 թվականի հիշարժան տարեթվերի օրացույց, որը ներառում է պատմական իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվերի, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող դեպքերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Այն կազմված է որպես տեղեկատու-մատենագիտական նյութ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ներկայացնել տարվա ընթացքում նշվող կարևոր տարեթվերը և դրանց հետ կապված համառոտ պատմական տեղեկությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել կրթական, մշակութային և գրադարանային աշխատանքներում՝ դասախոսությունների, միջոցառումների, ցուցահանդեսների և տեղեկատվական նյութերի պատրաստման համար։ Այն արժեքավոր աղբյուր է պատմությամբ, հայ մշակույթով, հասարակական կյանքով և օրացուցային մատենագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսուցիչների, ուսանողների և գրադարանային մասնագետների համար։

Finance

Ֆինանսական վիճակի գնահատումը կազմակերպության կամ անհատի տնտեսական կայունության, վճարունակության և արդյունավետության վերլուծության գործընթաց է, որի նպատակն է հասկանալ ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման մակարդակը, ինչպես նաև կանխատեսել հետագա զարգացման հնարավորությունները։ Դրա նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն թույլ է տալիս ղեկավարությանը, ներդրողներին և այլ շահառուներին կայացնել հիմնավորված որոշումներ՝ կապված ներդրումների, վարկավորման, բիզնեսի ընդլայնման կամ ռիսկերի նվազեցման հետ, քանի որ ճիշտ գնահատված ֆինանսական վիճակը ապահովում է կազմակերպության կայուն գործունեությունը և կանխում հնարավոր ֆինանսական ճգնաժամերը։ Հիմնական խնդիրներից են ֆինանսական տեղեկատվության ճշգրտության և ամբողջականության ապահովումը, հաշվապահական տվյալների ճիշտ մեկնաբանումը, արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցության գնահատումը, ինչպես նաև տարբեր ցուցանիշների համադրումը, որոնք երբեմն կարող են հակասական պատկեր տալ՝ դժվարացնելով իրական ֆինանսական վիճակի բացահայտումը։ Բացի այդ, խնդիր է հանդիսանում նաև ժամանակային գործոնը, քանի որ ֆինանսական տվյալները հաճախ արտացոլում են անցյալ իրավիճակը և կարող են լիովին չներկայացնել ապագա ռիսկերը։ Տեղեկատվական աղբյուրներն ընդգրկում են ֆինանսական հաշվետվությունները՝ հաշվեկշիռը, շահույթի և վնասի հաշվետվությունը, դրամական հոսքերի հաշվետվությունը, ինչպես նաև ներքին կառավարչական հաշվետվությունները, հարկային փաստաթղթերը, աուդիտորական եզրակացությունները և վիճակագրական տվյալները, որոնք միասին հնարավորություն են տալիս ձևավորել համապարփակ պատկեր կազմակերպության ֆինանսական առողջության վերաբերյալ։