Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1948 (1948, Հունիս)

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Կենսաբանություն

Բժշկակենսաբանական, նյարդաֆիզիոլոգիական և հոգեֆիզիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մարդու գլխուղեղի ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հոգեֆիզիոլոգիական և վեգետատիվ որոշ ցուցանիշների ժամանակային կառուցվածքի վերլուծության հիման վրա։ Քննության են առնվում կենտրոնական և վեգետատիվ նյարդային համակարգերի գործունեության փոխկապակցվածությունը, գլխուղեղի ֆունկցիոնալ վիճակների ձևավորման ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները և օրգանիզմի կարգավորիչ համակարգերի դերը արտաքին ու ներքին ազդակներին հարմարվելու գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուշադրության, զգոնության, հոգնածության, հուզական լարվածության և աշխատունակության փոփոխությունների հետ կապված հոգեֆիզիոլոգիական ցուցանիշներին, ինչպես նաև սրտի ռիթմի, շնչառության և վեգետատիվ կարգավորման այլ բնութագրերի գնահատմանը։ Վերլուծվում են ֆիզիոլոգիական ազդանշանների ժամանակային կազմակերպման առանձնահատկությունները, դրանց տատանումները, պարբերականությունը, փոփոխականությունը և տարբեր ցուցանիշների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են ժամանակային շարքերի մշակման, վիճակագրական վերլուծության, ռիթմային բաղադրիչների առանձնացման և ֆունկցիոնալ վիճակների համեմատական գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հոգեֆիզիոլոգիական ծանրաբեռնվածության, հանգստի և տարբեր գործունեությունների պայմաններում գրանցվող ցուցանիշների փոփոխությունները՝ գլխուղեղի կարգավորիչ գործընթացների առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված տվյալների կիրառական նշանակությանը մարդու ֆունկցիոնալ վիճակի օբյեկտիվ գնահատման, հոգնածության և լարվածության ուսումնասիրության, ինչպես նաև նյարդային համակարգի գործունեության հետազոտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգիայի, հոգեֆիզիոլոգիայի, բժշկական կենսաֆիզիկայի, ֆունկցիոնալ ախտորոշման և մարդու ֆիզիոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկական էնդոմետրիտի առկայության պայմաններում հղիության կրկնվող ընդհատումների պատճառների ուսումնասիրությանը, ախտորոշման մեթոդների կատարելագործմանը և հղիությանը նախապատրաստման բժշկական մոտեցումների օպտիմալացմանը։ Քննարկվում են էնդոմետրիումի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, բորբոքային գործընթացների ազդեցությունը վերարտադրողական համակարգի վրա, ինչպես նաև արգանդի լորձաթաղանթի փոփոխությունների նշանակությունը սաղմի իմպլանտացիայի և հղիության բնականոն զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրոնիկական էնդոմետրիտի առաջացման հնարավոր պատճառներին, կլինիկական դրսևորումներին, իմունաբանական և մանրէաբանական գործոններին, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությանը վերարտադրողական խանգարումների հետ։ Ուսումնասիրվում են գինեկոլոգիական հետազոտության, ուլտրաձայնային ախտորոշման, հիստերոսկոպիայի, հյուսվածաբանական և իմունահյուսվածաքիմիական հետազոտությունների հնարավորությունները՝ էնդոմետրիումի վիճակի համալիր գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հղիության կրկնվող կորստի ռիսկի գործոնների բացահայտմանը, տարբերակիչ ախտորոշման առանձնահատկություններին և անհատականացված բժշկական հսկողության կազմակերպմանը։ Կարևորվում են նախահղիային նախապատրաստման փուլում բորբոքային գործընթացների գնահատումը, անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան բուժական միջամտությունների ընտրությունը և դրանց արդյունավետության վերահսկումը։ Դիտարկվում են նաև էնդոմետրիումի ընկալունակության վերականգնման հնարավորությունները, վերարտադրողական առողջության ցուցանիշների բարելավման մոտեցումները և հետագա հղիության ընթացքի գնահատման չափանիշները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի հղիության կրկնվող ընդհատումների պատճառների առավել խորքային ըմբռնման, քրոնիկական էնդոմետրիտի ախտորոշման ճշգրտության բարձրացման և ապացուցողական բժշկության սկզբունքների վրա հիմնված նախահղիային խնամքի կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, ախտաբանների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Աշխատության վերնագրում հիշատակված Գրանադայի ջրբերը և Նյուրնբերգյան ձուն տարբեր մշակութային ու պատմական միջավայրերի հետ կապված պատկերներ են, որոնք ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրում են մարդկային հնարամտության, կենցաղային կյանքի և հասարակական երևույթների վրա։ Գրանադան՝ իր պատմական ժառանգությամբ, իսկ Նյուրնբերգը՝ իր արհեստագործական ու տեխնիկական ավանդույթներով, եվրոպական մշակույթի տարբեր կողմերն արտահայտող աշխարհագրական հղումներ են։ Վերնագրի համադրությունը կարող է մատնանշել երկու առանձին պատմությունների, դեպքերի կամ հետաքրքրաշարժ թեմաների ներկայացում, որոնց միջոցով բացահայտվում են տարբեր ժողովուրդների կենսակերպի, ստեղծագործական մտածողության և մշակութային առանձնահատկությունների դրսևորումներ։ 19-րդ դարի հայերեն հրատարակությունների շարքում նման փոքրածավալ գործերը հաճախ ընթերցողին ծանոթացնում էին օտար մշակույթների, պատմական հետաքրքրությունների և եվրոպական գրականության մեջ շրջանառվող թեմաների հետ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության, թարգմանական հրատարակությունների և հայ ընթերցողի մշակութային հետաքրքրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական ծրագրավորման համակարգերի ինտերպրետատորների տեսական և գործնական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ծրագրային մեխանիզմներն են, որոնք տրամաբանական ծրագրերը վերածում են կատարման ենթակա գործընթացների՝ մեկնաբանելով փաստերը, կանոնները և հարցումները և դրանց հիման վրա իրականացնելով տրամաբանական եզրահանգումներ։ Տրամաբանական ծրագրավորման հիմքում ընկած է ծրագրի նկարագրումը ոչ թե գործողությունների խիստ հաջորդականության, այլ փաստերի, հարաբերությունների և կանոնների միջոցով։ Այդ պատճառով նման համակարգերի ինտերպրետատորը կատարում է էապես այլ դեր, քան ավանդական հրամանային ծրագրավորման լեզուների ինտերպրետատորները․ այն պետք է կարողանա որոնել համապատասխան փաստեր և կանոններ, կառուցել ենթանպատակներ, ստուգել դրանց համատեղելիությունը և գտնել տրված հարցմանը բավարարող լուծումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տրամաբանական ծրագրերի կատարման ընդհանուր մեխանիզմի ուսումնասիրությունը։ Երբ համակարգին տրվում է որևէ հարցում, ինտերպրետատորը փորձում է այն համադրել ծրագրում առկա փաստերի կամ կանոնների եզրակացությունների հետ։ Համապատասխանության դեպքում ձևավորվում են նոր ենթանպատակներ, և գործընթացը շարունակվում է այնքան ժամանակ, մինչև հնարավոր լինի ստանալ ամբողջական լուծում կամ պարզել, որ տվյալ ճյուղով լուծում գոյություն չունի։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ունիվերսալիզացիան կամ միավորումը, որի միջոցով որոշվում է, թե արդյոք երկու տրամաբանական արտահայտություններ կարող են համապատասխանեցվել փոփոխականների համապատասխան արժեքների ընտրությամբ։ Միավորման ալգորիթմը տրամաբանական ծրագրավորման ինտերպրետատորի հիմնարար բաղադրիչներից է, քանի որ դրա միջոցով է իրականացվում փաստերի, կանոնների և հարցումների կառուցվածքային համապատասխանեցումը։ Հետազոտության մյուս կարևոր խնդիրը որոնման ռազմավարությունն է։ Տրամաբանական ծրագրում նույն հարցումը կարող է ունենալ մեկից ավելի լուծումներ, ուստի ինտերպրետատորը պետք է ունենա այնպիսի մեխանիզմ, որը հնարավորություն կտա համակարգված կերպով ուսումնասիրել հնարավոր լուծումների տարածքը։ Այս համատեքստում կարևոր են հետադարձ որոնումը, լուծումների այլընտրանքային ճյուղերի ուսումնասիրությունը և ձախողված ճյուղերից վերադարձը։ Որոնման ռազմավարության ընտրությունը կարող է էապես ազդել ծրագրի կատարման արագության և հիշողության օգտագործման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ռեկուրսիվ կանոնների և ցիկլային կախվածությունների մշակմանը, որոնք տրամաբանական ծրագրերում հաճախ օգտագործվող կառուցվածքներ են։ Նման դեպքերում ինտերպրետատորի ճիշտ նախագծումը կարևոր է անվերջ որոնումներից խուսափելու և հաշվարկային գործընթացի վերահսկելիությունը պահպանելու համար։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև ինտերպրետատորի ճարտարապետությանը՝ ծրագրի ներքին ներկայացմանը, փոփոխականների կառավարմանը, կանչերի կատարման հերթականությանը, հաշվարկների պահպանմանը և ստացված լուծումների վերադարձին։ Աշխատության տեսական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ տրամաբանական ծրագրավորման ինտերպրետատորը կարելի է դիտարկել որպես ծրագրավորման լեզվի իմաստաբանությունը գործնականում իրականացնող համակարգ։ Այս տեսանկյունից հետազոտությունը կապում է տրամաբանության, ալգորիթմների և ծրագրավորման լեզուների տեսության գաղափարները։ Տրամաբանական ծրագրավորման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է աշխատել գիտելիքի ներկայացման, կանոնների վրա հիմնված եզրահանգման և բարդ հարաբերությունների ավտոմատ վերլուծության հետ։ Այդ պատճառով նման համակարգերը պատմականորեն մեծ դեր են ունեցել արհեստական բանականության, փորձագիտական համակարգերի, բնական լեզվի մշակման և գիտելիքի ներկայացման խնդիրներում։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կայանում է նաև արդյունավետ ինտերպրետատորների ստեղծման հնարավորության մեջ։ Տրամաբանական ծրագրավորման համակարգի աշխատանքի արագությունը կախված է ոչ միայն օգտագործվող տրամաբանական կանոններից, այլև դրանց որոնման, միավորման և կատարման կազմակերպման եղանակներից։ Հետևաբար ինտերպրետատորի օպտիմալացումը կարող է ներառել որոնման տարածքի կրճատում, տվյալների արդյունավետ պահպանում, կանչերի մշակման բարելավում և կրկնվող հաշվարկների նվազեցում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տրամաբանական ծրագրավորման համակարգերի աշխատանքի ներքին մեխանիզմները՝ սկսած տրամաբանական արտահայտությունների մեկնաբանումից և միավորումից մինչև որոնման, հետադարձի և լուծումների ձևավորման գործընթացները։ Այն կարող է օգտակար լինել ծրագրավորման լեզուների տեսությամբ, տրամաբանական ծրագրավորմամբ, արհեստական բանականությամբ և հաշվողական տրամաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տնտեսական ճգնաժամերի վաղ ազդանշման մեխանիզմների հնարավորությունների և ինտեգրացիոն գործընթացներում դրանց նշանակության ուսումնասիրությանը՝ ԵԱՏՄ երկրների օրինակով։ Քննության են առնվում տնտեսական անկայունության նախանշանների բացահայտման, համակարգային ռիսկերի գնահատման և հնարավոր ճգնաժամային զարգացումների ժամանակին կանխատեսման տեսական ու մեթոդաբանական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական, ֆինանսական, արտաքին առևտրային և դրամավարկային ցուցանիշների փոփոխություններին, որոնք կարող են օգտագործվել որպես տնտեսական ռիսկերի վաղ ազդանշաններ։ Վերլուծվում են ինտեգրված տնտեսությունների փոխկախվածությունը, ճգնաժամային երևույթների փոխանցման հնարավոր ուղիները և անդամ երկրների տնտեսական զարգացումների փոխադարձ ազդեցությունները։ Քննարկվում են վաղ նախազգուշացման համակարգերի կիրառման հնարավորությունները տնտեսական քաղաքականության մշակման, ռիսկերի կառավարման և համատեղ հակաճգնաժամային միջոցառումների կազմակերպման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տնտեսական ինտեգրման պայմաններում տեղեկատվության փոխանակման, ցուցանիշների համադրման և համակարգված տնտեսական քաղաքականության նշանակությունը ճգնաժամային ռիսկերի նվազեցման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, տնտեսական ինտեգրման, ֆինանսական կայունության և ռիսկերի կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։