Региональные иммунно-эндокринные и медиаторные сдвиги в механизме отмены ACAID при сенильной и осложненных катарактах

Literature

Աշխատանքը նվիրված է Վ. Ա. Բլոկի և Ա. Բելի վաղ շրջանի քնարերգության մեջ առասպելաստեղծման երևույթի, դրա գեղարվեստական գործառույթների և ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ռուսական սիմվոլիզմի երկու կարևոր ներկայացուցիչների ստեղծագործական վաղ շրջանն է, երբ նրանց պոեզիայում ձևավորվում են այն հիմնական պատկերային, խորհրդանշական և փիլիսոփայական համակարգերը, որոնք հետագայում դառնում են նրանց անհատական գեղարվեստական աշխարհների բնորոշ հատկանիշները։ Աշխատանքը դիտարկում է առասպելաստեղծումը ոչ միայն որպես հին առասպելների, կրոնական պատկերների կամ մշակութային սյուժեների օգտագործում, այլև որպես բանաստեղծական իրականության ինքնուրույն կառուցման եղանակ։ Այս մոտեցման շրջանակում բանաստեղծը վերափոխում է իրականության առանձին երևույթները, կերպարներն ու ապրումները՝ դրանք ներառելով խորհրդանշական և համամարդկային իմաստների ավելի լայն համակարգում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Բլոկի և Բելի ստեղծագործական աշխարհների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Երկու հեղինակների պոեզիայում առասպելական մտածողությունը կապված է իրականության սովորական սահմանների հաղթահարման, հոգևոր որոնումների և խորհրդավոր աշխարհի զգացողության հետ, սակայն յուրաքանչյուր հեղինակ ձևավորում է դրա արտահայտման սեփական համակարգը։ Բլոկի վաղ քնարերգության մեջ կարևոր դեր են ստանում իդեալական, խորհրդավոր և կանացի կերպարները, որոնք հաճախ վերածվում են բարձրագույն հոգևոր իրականության նշանների։ Կերպարի կոնկրետ կենսագրական կամ իրավիճակային հատկանիշները աստիճանաբար ենթարկվում են խորհրդանշական վերաիմաստավորման՝ ստեղծելով բանաստեղծական առասպելի զգացողություն։ Բելի ստեղծագործական համակարգում ևս էական նշանակություն ունեն խորհրդանշական կերպարները, հոգևոր որոնումը և իրականության երկակի ընկալումը, սակայն նրա գեղարվեստական աշխարհում առավել ընդգծված են գաղափարների, փիլիսոփայական պատկերացումների և մշակութային տարբեր շերտերի փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ այն աղբյուրներին, որոնք մասնակցել են հեղինակների առասպելական մտածողության ձևավորմանը։ Դրանց թվում կարող են լինել քրիստոնեական և հին դիցաբանական ավանդույթները, ռուսական մշակութային ժառանգությունը, եվրոպական սիմվոլիզմը, փիլիսոփայական ուսմունքները և ժամանակաշրջանի ինտելեկտուալ միջավայրում տարածված էզոթերիկ գաղափարները։ Սակայն այդ աղբյուրները հեղինակների ստեղծագործություններում չեն պահպանվում անփոփոխ․ դրանք վերամշակվում են և ստանում անհատական բանաստեղծական նշանակություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդանիշի և առասպելի հարաբերակցությանը։ Սիմվոլիստական պոեզիայում խորհրդանիշը հաճախ հանդես է գալիս որպես բազմիմաստ նշան, որը չի սահմանափակվում մեկ հստակ մեկնաբանությամբ։ Երբ բազմաթիվ խորհրդանիշներ, կերպարներ և մոտիվներ միավորվում են կայուն համակարգի մեջ, ձևավորվում է յուրօրինակ առասպելական աշխարհ, որտեղ իրականության տարբեր երևույթներ ձեռք են բերում փոխկապակցված և վերաիմաստավորված նշանակություն։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև ժամանակի և տարածության կազմակերպումը։ Վաղ շրջանի բանաստեղծություններում իրական աշխարհը հաճախ ներկայացվում է որպես առօրյա և խորհրդավոր իրականությունների սահմանագիծ, որտեղ սովորական իրադարձությունները կարող են ընկալվել որպես ավելի բարձր կամ գաղտնի նշանակություն ունեցող նշաններ։ Այսպիսի երկշերտ կառուցվածքը նպաստում է առասպելաստեղծ մտածողության ձևավորմանը և ընթերցողին ներգրավում է բանաստեղծական մեկնաբանության գործընթացում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև քնարական հերոսի կերպարի ուսումնասիրությունը։ Հերոսը հաճախ հանդես է գալիս որպես որոնող, սպասող կամ խորհրդավոր աշխարհի հետ հաղորդակցության ձգտող սուբյեկտ, իսկ նրա անձնական ապրումները վերածվում են ավելի ընդհանրական հոգևոր փորձառության։ Այդպիսով անձնական քնարական խոսքը ձեռք է բերում առասպելական ընդհանրացման մակարդակ։ Բլոկի և Բելի ստեղծագործությունների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես ընդհանուր սիմվոլիստական սկզբունքները, այնպես էլ նրանց գեղարվեստական մտածողության տարբերությունները։ Նրանց մոտ առասպելաստեղծումը կարող է ունենալ տարբեր կառուցվածքային և իմաստային շեշտադրումներ՝ կապված հեղինակային աշխարհընկալման, փիլիսոփայական հետաքրքրությունների և գեղարվեստական լեզվի առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև վաղ շրջանի ստեղծագործություններից հետագա պոետիկայի ձևավորման գործընթացը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են այդ ժամանակաշրջանում ձևավորված առասպելական մոտիվները և խորհրդանշական պատկերները հետագայում զարգանում ու վերափոխվում։ Այս տեսանկյունից վաղ քնարերգությունը դիտարկվում է որպես հեղինակների գեղարվեստական համակարգերի ձևավորման կարևոր փուլ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը բացահայտում է, թե ինչպես են Բլոկն ու Բելին իրականության բանաստեղծական վերափոխման միջոցով ստեղծում սեփական խորհրդանշական աշխարհները և ինչ դեր է այդ գործընթացում կատարում առասպելական մտածողությունը։ Թեման կարևոր է ռուսական սիմվոլիզմի գեղագիտության, 20-րդ դարասկզբի ռուս գրականության, առասպելի և գրականության փոխհարաբերության, ինչպես նաև բանաստեղծական խորհրդանիշի և հեղինակային առասպելի ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է պատահական ազդեցությունների պայմաններում ոչ գծային բազմաչափ կառավարման համակարգերի հետազոտությանը՝ բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների մեթոդի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է վերլուծել այնպիսի կառավարման համակարգերի վարքագիծը, որոնցում միաժամանակ առկա են ոչ գծայնություն, բազմաթիվ փոխկապակցված մուտքային և ելքային ազդանշաններ, ինչպես նաև պատահական բնույթ ունեցող արտաքին ազդեցություններ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են բազմաչափ կառավարման համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, կայունության, դինամիկ հատկությունների և որակի ցուցանիշների գնահատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատահական ազդանշանների ազդեցությանը համակարգի աշխատանքի վրա և այդ ազդեցությունների պայմաններում կառավարման գործընթացների վիճակագրական բնութագրերի ուսումնասիրմանը։ Բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների մեթոդը ներկայացվում է որպես բարդ ոչ գծային համակարգերի վերլուծության գործիք, որը հնարավորություն է տալիս նկարագրել համակարգի մուտքային և ելքային մեծությունների միջև փոխկապակցվածությունը և գնահատել համակարգի արձագանքը տարբեր պատահական ազդեցությունների նկատմամբ։ Քննարկվում են ոչ գծային տարրերի և համակարգի առանձին բաղադրիչների փոխազդեցությունը, բազմաչափության հետևանքով առաջացող փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև համակարգի պարամետրերի և արտաքին խանգարումների ազդեցությունը կառավարման արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության տեսական դրույթները կարող են համակցվել հաշվարկային և մոդելավորման մեթոդների հետ՝ հնարավորություն տալով գնահատել առաջարկվող մոտեցման կիրառելիությունը տարբեր տեխնիկական համակարգերի համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ավտոմատ կառավարման, ռադիոտեխնիկայի, համակարգերի տեսության, կիրառական մաթեմատիկայի և ինժեներական կիբեռնետիկայի ոլորտների մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի զարգացնել պատահական ազդեցությունների պայմաններում գործող ոչ գծային բազմաչափ համակարգերի վերլուծության մեթոդական հիմքերը և բացահայտել բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների կիրառման հնարավորությունները նման բարդ կառավարման համակարգերի վարքի գնահատման ու նախագծման գործընթացներում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրային ռեսուրսների կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման տնտեսական, ինստիտուցիոնալ, բնապահպանական և կազմակերպական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ջրի սահմանափակ պաշարների կայուն և նպատակային օգտագործման, տարբեր սպառողների միջև դրանց բաշխման, ջրային համակարգերի պահպանության և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման խնդիրներն են։ Ջրային ռեսուրսները դիտարկվում են որպես երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման, գյուղատնտեսության, բնակչության ջրամատակարարման, արդյունաբերության, էներգետիկայի և բնական էկոհամակարգերի պահպանության համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող բնական պաշար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի օգտագործման առանձնահատկություններին, դրանց քանակական ու որակական վիճակի գնահատմանը և ջրօգտագործման տարբեր ուղղությունների միջև հավասարակշռության ապահովմանը։ Քննվում են կառավարման ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, պատասխանատու մարմինների գործառույթների համակարգումը, ջրօգտագործման կարգավորման տնտեսական ու վարչական գործիքները և որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական ապահովումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջրային ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակի և արդյունավետության խնդիրը, քանի որ տեղափոխման ու բաշխման ընթացքում ջրի կորուստները կարող են նվազեցնել հասանելի պաշարների օգտագործման արդյունավետությունը։ Հետազոտվում են ոռոգման համակարգերի արդիականացման, ջրի հաշվառման բարելավման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների տարածման և սպառման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների որակի պահպանմանը, աղտոտման կանխարգելմանը, կեղտաջրերի կառավարմանը և ջրային էկոհամակարգերի պահպանության պահանջներին։ Դիտարկվում է նաև կլիմայական փոփոխականության և երաշտային ժամանակաշրջանների հնարավոր ազդեցությունը ջրային պաշարների հասանելիության վրա, ինչը մեծացնում է երկարաժամկետ պլանավորման և ռիսկերի կառավարման նշանակությունը։ Կարևորվում է գետավազանային կառավարման մոտեցումը, որի շրջանակում ջրային համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված բնական և տնտեսական ամբողջություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջրի տնտեսական արժեքի, ծառայությունների ֆինանսավորման, սակագնային մեխանիզմների և ջրօգտագործողների պատասխանատվության հարցերին՝ միաժամանակ հաշվի առնելով ջրի սոցիալական ու բնապահպանական նշանակությունը։ Հետազոտությունը կարևորում է տվյալների հավաքագրման, մշտադիտարկման և թվային կառավարման գործիքների զարգացումը՝ որպես հիմնավորված որոշումների ընդունման նախապայման։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է ջրային տնտեսության, բնապահպանական կառավարման, բնական ռեսուրսների տնտեսագիտության և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ջրային պաշարների պահպանության, արդյունավետ բաշխման և երկարաժամկետ կայուն օգտագործման բարելավման հնարավորությունները։

Literature

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ամերիկացի գրող Թրումեն Կապոտեի փաստագրական ստեղծագործության ժանրային առանձնահատկությունների, գեղարվեստական սկզբունքների և պատմողական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փաստագրական գրականության և գեղարվեստական արձակի փոխհարաբերությունները, իրական իրադարձությունների գրական վերարտադրման եղանակները և փաստի ու գեղարվեստական մեկնաբանության համադրման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի ստեղծագործություններում լրագրողական հետազոտության, վավերագրական նյութի և գեղարվեստական պատմողական հնարների փոխներթափանցմանը։ Վերլուծվում են կերպարների ներկայացման, հոգեբանական բնութագրման, երկխոսությունների կառուցման, հեղինակային դիրքորոշման և պատմողական հեռանկարի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև փաստագրական վեպի ժանրային բնութագրերը, նոր լրագրության զարգացման համատեքստում Կապոտեի ստեղծագործական մոտեցումները և նրա «Սառնասրտորեն» երկի նշանակությունը փաստագրական արձակի գեղարվեստական հնարավորությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փաստական հավաստիության, հեղինակային մեկնաբանության և գրական պայմանականության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ընթերցողի ընկալման վրա։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ամերիկյան փաստագրական գրականության ժանրային զարգացման առանձնահատկությունների առավել խորքային ըմբռնմանը՝ օգտակար լինելով ամերիկյան գրականության, գրականության տեսության, ժանրագիտության և գրական լրագրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքի համակարգված ներկայացմանն ու լեզվական կանոնների ուսուցմանը։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, բացահայտել բառերի և նախադասությունների կազմության օրինաչափությունները և ձևավորել լեզուն ճիշտ կիրառելու հմտություններ։ Նման բնույթի քերականական ձեռնարկներում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հնչյունների ու վանկերի ուսումնասիրությունը, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերի դասակարգումը, հոլովման և խոնարհման ձևերը, ինչպես նաև շարահյուսական կապերն ու նախադասության կառուցման սկզբունքները։ Այս գիտելիքների յուրացումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու լեզվի ներքին համակարգը, տարբերակելու քերականական ձևերը և գրագետ արտահայտելու մտքերը։ Աշխատության նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև հայերեն կրթական գրականության զարգացման համատեքստում․ քերականական ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել ուսուցման միասնական սկզբունքների ձևավորման, գրավոր խոսքի կանոնակարգման և դասական հայերենի ավանդույթի պահպանման գործում։ Դրանք նպաստել են հայագիտական կրթության խորացմանը և լեզվի գիտական ուսումնասիրության տարածմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց լեզվի պատմական քերականության, լեզվաբանական մտքի, հայերեն ուսումնական գրականության և Մխիթարյանների գիտակրթական ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Linguistics

Academic English: Theory & Practice (A guide for students in higher education) աշխատությունը բարձրագույն կրթության ուսանողների համար նախատեսված ակադեմիական անգլերենի ուսումնական ձեռնարկ է, որը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական վարժությունները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ակադեմիական գրավոր և բանավոր հաղորդակցման հմտությունները, այն բացատրում է ակադեմիական ոճի հիմնական առանձնահատկությունները՝ ձևական լեզու, օբյեկտիվություն, հստակ կառուցվածք և գիտական փաստարկման տրամաբանություն, գիրքը ներառում է ակադեմիական էսսեների, հետազոտական աշխատանքների, ամփոփումների և ներկայացումների պատրաստման ուղեցույցներ, ինչպես նաև անդրադառնում է մեջբերումների ճիշտ կիրառմանը և ակադեմիական ազնվության կանոններին, միաժամանակ տրամադրելով գործնական վարժություններ բառապաշարի ընդլայնման և գրավոր խոսքի կատարելագործման համար, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համալսարանական ուսանողների և գիտական գրավոր խոսք սովորողների համար։