Ռուսաց լեզվի շտեմարան 2

Բնապահպանություն

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է բնապահպանական կրթության առանձնահատկությունների և դրա կազմակերպման գործընթացի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ ընդգծելով էկոլոգիական գիտակցության ձևավորման և կայուն զարգացման գաղափարների տարածման կարևորությունը ժամանակակից հասարակության մեջ։ Աշխատանքում ներկայացվում է բնապահպանական կրթության էությունը որպես կրթական համակարգի բաղադրիչ, որի նպատակն է ձևավորել շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունք, զարգացնել բնապահպանական գիտելիքներ և խթանել էկոլոգիապես գիտակից վարքագիծ տարբեր տարիքային խմբերի շրջանում։ Քննարկվում են բնապահպանական կրթության առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորված են դրա միջառարկայական բնույթով, գործնական ուղղվածությամբ և հասարակական լայն ընդգրկմամբ՝ ներառելով ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն կրթության մակարդակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ-ում բնապահպանական կրթության կազմակերպման համակարգին՝ պետական քաղաքականության, կրթական ծրագրերի, ուսումնական պլանների և արտադասարանական միջոցառումների դերի վերլուծությամբ։ Աշխատանքում ներկայացվում են նաև այն հիմնական խնդիրները, որոնք խոչընդոտում են արդյունավետ բնապահպանական կրթության զարգացմանը, ներառյալ նյութատեխնիկական բազայի սահմանափակումները, մասնագիտական կադրերի պակասը և հասարակական իրազեկվածության ոչ բավարար մակարդակը։ Միաժամանակ դիտարկվում են զարգացման հնարավոր ուղղությունները՝ կրթական ծրագրերի արդիականացում, միջազգային համագործակցության ընդլայնում և նոր ուսուցողական մեթոդների կիրառություն։ Աշխատանքը նպատակ ունի ընդգծել բնապահպանական կրթության դերը որպես կայուն զարգացման և բնության պահպանության ապահովման կարևոր գործոն ՀՀ-ում։

Գրականություն

Բանաստեղծություններ ստեղծագործական ժողովածուն ներկայացնում է Հովհաննես Շիրազի քնարական աշխարհը, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում հայրենիքի, մայրենի լեզվի, մոր կերպարի, սիրո, ցավի և ազգային հիշողության թեմաները։ Շիրազի պոեզիան առանձնանում է խոր զգացմունքայնությամբ, պարզ, բայց հզոր պատկերներով և երաժշտական լեզվով, որի միջոցով նա կարողանում է արտահայտել թե՛ անհատական ապրումները, թե՛ ժողովրդի հավաքական ցավն ու հույսը։ Նրա բանաստեղծություններում հայրենիքը հաճախ ներկայացվում է որպես կենդանի էակ՝ մայրական կերպարով, որը միաժամանակ տալիս է ուժ և ցավ, հիշողություն և պատասխանատվություն։ Մոր թեման Շիրազի ստեղծագործության ամենախոր շերտերից է, որտեղ նա բարձրացնում է մայրական սիրո անսահմանության և զոհաբերության գաղափարը՝ այն դարձնելով համամարդկային արժեք։ Ժողովածուում կարևոր են նաև պատմական հիշողության, պատերազմի հետևանքների, կորուստների և ազգային ինքնության պահպանման գաղափարները, որոնք արտահայտվում են քնարական և երբեմն ողբերգական երանգներով։ Շիրազի լեզուն միաժամանակ ժողովրդական է և բարձրարվեստ, ինչը նրա պոեզիան դարձնում է հասանելի լայն ընթերցողին, բայց նաև խորքային վերլուծության ենթակա։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ունեն նաև բողոքի և արդարության որոնման երանգներ՝ արտացոլելով ժողովրդի ցավը և ազատության ձգտումը։ Այս ժողովածուն կարևոր է հայ դասական պոեզիայի սիրահարների համար, քանի որ այն ներկայացնում է 20-րդ դարի հայ բանաստեղծության ամենաուժեղ և հուզական ձայներից մեկը։

Գեղարվեստական հայ․

«Հայկական էսքիզներ» Վարդգես Պետրոսյանի մի կարևորագույն ստեղծագործությունն է, որը հայ գրականության մեջ առանձնանում է իր նուրբ ու խորքային կերպարներով և ազգային ինքնության հստակ արտահայտմամբ։ Այս ստեղծագործությունը մի շարք գրական տետրերից ու էսքիզներից կազմված է, որոնք պարունակում են հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի, ավանդույթների և առօրյայի վերաբերյալ հեղինակի ուշադիր դիտարկումները։ Պետրոսյանի «Հայկական էսքիզներ»-ը ներկայացնում է մի շարք նկարներ, պատկերներ և վերլուծություններ, որոնք բխում են հեղինակին ծանոթ համայնքների ու պատմական իրադարձությունների դիտարկումներից։ Գրքում հեղինակը խորը ներգործություն է կատարում գյուղի և քաղաքի առօրյաները, մարդկանց փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև բնության ու ավանդույթների դերը հայ ժողովրդի կյանքում։ Նա նկարագրում է հայկական կյանքի կարճ ու խորացած դրվագներ՝ դիտարկելով ավանդական կյանքը, ինչպես նաև նոր ժամանակների փոփոխություններն ու դրանց ազդեցությունը հասարակության վրա։ «Հայկական էսքիզներ»-ը, լինելով գրական «պատկերների» հավաքածու, ներկայացնում է հայկական ժողովրդի սրտի թրթիռներն ու հոգու նրբությունները՝ մեծապես անդրադառնալով ազգային արժեհամակարգին ու պատմության ընթացքում ձևավորված բարոյական տեսակետներին։ Պետրոսյանը մերձեցնում է ընթերցողին այնպիսի պատկերներով, որոնք վերաբերում են թե՛ գյուղական կյանքի հարուստ գունապնակին, թե՛ քաղաքի մութ ու լարված ժամանակներին։ Այս հմտորեն հյուսված էսքիզներն իրենց մեջ պարունակում են նաև ազգային համատեղ կյանքի բնութագրական դրվագներ՝ տարբերվելով մյուս գրական գործերից իրենց մեղմության, խորաթափանցության և էթիկական ուղեցույցի շնորհիվ։ Բացի այդ, «Հայկական էսքիզներ»-ը նաեւ շարադրական վարպետություն է, որտեղ Պետրոսյանի յուրաքանչյուր բառը համադրված է կյանքի ու գոյության փոքր, բայց արժեքավոր կետերով, որոնք ընդգծում են հայկական իրականությունը ու ազգային ինքնությունը։ Այն լույս է սփռում ինչպես դարավոր ավանդների, այնպես էլ ժամանակակից փոփոխությունների վրա՝ թույլ տալով կարդացողին հասկանալ և զգալ երկրի, գյուղի, քաղաքի ու նրա մարդկանց «հանդես»-ը։ Այս ստեղծագործությունը պոետիկորեն ստեղծված փոքր «անկյուններ» է հայկական աշխարհից՝ նվիրված ազգային ինքնությանը, բնությանը և նրա խաղաղ գոյությանը, որը գրքի մեջ՝ թափանցիկ ու խորիմաստ, այլ ոչ թե ուղղակիորեն ասված է։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-885-23-0

Տնտեսագիտություն

Փողի ծագումն ու էությունը կապված են հասարակության տնտեսական զարգացման երկարատև գործընթացի հետ, երբ պարզ ապրանքափոխանակությունը աստիճանաբար փոխարինվեց ավելի բարդ և կազմակերպված փոխանակման ձևերով։ Սկզբնական շրջանում մարդիկ փոխանակում էին ապրանքները անմիջականորեն՝ ապրանք առ ապրանք սկզբունքով, սակայն այս համակարգը ուներ սահմանափակումներ, քանի որ միշտ չէր լինում փոխադարձ կարիքների համընկնում։ Տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը հանգեցրեց համընդհանուր համարժեքի առաջացման անհրաժեշտությանը, որի միջոցով կարելի էր չափել և փոխանակել բոլոր ապրանքները։ Այդ համարժեքի դերը սկզբում կատարում էին տարբեր ապրանքներ՝ անասուններ, հացահատիկ, մորթիներ, սակայն ժամանակի ընթացքում առանձնացվեցին մետաղները՝ հատկապես ոսկին և արծաթը, որոնք իրենց հատկությունների՝ դիմացկունության, բաժանելիության և հազվադեպության շնորհիվ դարձան առավել հարմար փոխանակման միջոցներ։ Այսպիսով ձևավորվեց փողը՝ որպես համընդհանուր ապրանքային համարժեք։ Փողի էությունը կայանում է նրանում, որ այն հանդիսանում է ապրանքների և ծառայությունների արժեքի չափման, փոխանակման և կուտակման ունիվերսալ միջոց։ Այն կատարում է մի քանի հիմնական ֆունկցիաներ՝ արժեքի չափման, շրջանառության միջոցի, կուտակման, վճարման և համաշխարհային փողի ֆունկցիաներ։ Փողը նաև արտահայտում է հասարակական հարաբերություններ, քանի որ նրա միջոցով իրականացվում է արտադրողների և սպառողների միջև տնտեսական կապը։ Ժամանակակից պայմաններում փողը հիմնականում գոյություն ունի ոչ միայն կանխիկ ձևով, այլ նաև անկանխիկ՝ բանկային հաշիվների և էլեկտրոնային վճարումների տեսքով, ինչը ավելի է ընդլայնում նրա կիրառման հնարավորությունները։

Քաղաքագիտություն

Գրքի հիմնական գաղափարը Կիսինջերը բացատրում է, որ աշխարհի տարբեր մշակույթներ և պետություններ ունեն տարբեր պատկերացում «հաջողված կարգի» մասին։ Իսկ այսօր աշխարհը մտել է մի ժամանակաշրջան, երբ նախկին համակարգը սկսում է ճկվել, և հարց է առաջանում՝ Ինչպիսին կլինի նոր համաշխարհային կարգը։ Գրքի կարևորագույն թեմաները Միջազգային կարգը միշտ էլ կապված է կայունության և ուժի հավասարակշռության հետ։ Ժամանակակից աշխարհում կարգը տատանվում է՝ ԱՄՆ-ի գերիշխող դիրք → բազմաբևեռ աշխարհ → նոր կարգի ձևավորում։ Կիսինջերը նշում է, որ նոր կարգը պետք է հիմնված լինի իրավունքի, ուժի և արժեքների համադրության վրա, այլ ոչ թե միայն մեկ պետության գերիշխանության վրա։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-111098-7

Ինֆորմատիկա

Այս գիրքը ուսումնական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հիմունքները։ Այն նախատեսված է սկսնակ ուսանողների համար և օգնում է ձևավորել ընդհանուր պատկերացում համակարգչային գիտությունների հիմնական գաղափարների մասին։ Գրքում բացատրվում են համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի սկզբունքները՝ սարքավորումներ (hardware) և ծրագրային ապահովում (software)։ Ներկայացվում են տվյալների ներկայացման ձևերը, թվային համակարգերը, ինչպես նաև տեղեկատվության մշակման հիմնական գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օպերացիոն համակարգերին, ծրագրավորման հիմունքներին և կիրառական ծրագրերին։ Ներառված են նաև ցանցային տեխնոլոգիաների և ինտերնետի հիմունքների պարզ բացատրություններ, որոնք կարևոր են ժամանակակից թվային աշխարհում կողմնորոշվելու համար։ Գիրքը պարունակում է գործնական օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել համակարգչային հմտությունները։