Русский разговорный стандарт: курс лекций

Փիլիսոփայություն

Այս թեման վերաբերում է ժամանակակից աշխարհում ձևավորվող նոր գլոբալ կանոնների և բարոյագիտության փիլիսոփայական հիմքերին՝ ընդգծելով այն գաղափարական, արժեքային և նորմատիվ փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են գլոբալիզացիայով, տեխնոլոգիական առաջընթացով և միջմշակութային փոխազդեցությունների խորացմամբ։ Ավանդական բարոյագիտական համակարգերը, որոնք հաճախ հիմնված էին ազգային, կրոնական կամ տեղական մշակութային նորմերի վրա, աստիճանաբար փոխակերպվում են դեպի ավելի համընդհանուր, միջմշակութային և մարդու իրավունքների վրա հիմնված մոտեցումներ։ Այս գործընթացում կարևոր դեր է խաղում համընդհանուր բարոյականության գաղափարը, որը փորձում է ձևակերպել այնպիսի սկզբունքներ, որոնք ընդունելի են տարբեր մշակութային և սոցիալական համակարգերում՝ անկախ դրանց պատմական կամ գաղափարական տարբերություններից։ Այդպիսի սկզբունքների շարքում հաճախ ընդգծվում են մարդու արժանապատվությունը, ազատությունը, արդարությունը և պատասխանատվությունը, որոնք դիտարկվում են որպես գլոբալ էթիկական կարգի հիմք։ Միևնույն ժամանակ, փիլիսոփայական բանավեճերում առաջանում է լարվածություն համընդհանուրիզմի և մշակութային հարաբերականության միջև, երբ հարց է դրվում՝ արդյոք հնարավոր է ստեղծել մի միասնական բարոյական համակարգ, թե բարոյական նորմերը միշտ պետք է դիտարկվեն կոնկրետ մշակութային համատեքստում։

Գրականություն

Գրքում ուսումնասիրվում է Հայաստանը և հայ ժողովրդի կերպարը ռուս գրողների ստեղծագործություններում 1970-1990-ական թթ․ ընթացքում՝ անդրադառնալով թե՛ պատմական, թե՛ մշակութային և սոցիալական համատեքստին։ Ներկայացվում են այն թեմաները, որ ռուս գրողներին հուզել են, ինչպիսիք են ազգային ինքնությունը, մշակութային ավանդույթները, սոցիալական խնդիրները և խորհրդային շրջանի փոփոխությունները, ինչպես նաև վերլուծվում է այն գրական և մտավոր միջոցառումների ազդեցությունը, որոնք ձևավորել են Հայաստանի կերպարը ռուս ընթերցողի աչքում։ Գիրքը վերլուծում է թե՛ ճանաչված, թե՛ քիչ հայտնի հեղինակների ստեղծագործությունները, ընդգծում է գրական պատկերների և լեզվական միջոցների դերը, ինչպես նաև անդրադառնում է ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական պայմաններին, որոնք ազդել են հայության ներկայացման ձևերի վրա։ Այն նախատեսված է գրականագետների, մշակութաբանների, ուսանողների և այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միջմշակութային դիալոգով, ազգային կերպարի ձևավորմամբ և խորհրդային և հետխորհրդային գրականության ուսումնասիրությամբ։

Կենսաբանություն

Այս միկրոբիոլոգիական և կենսատեխնոլոգիական հետազոտությունը նվիրված է կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր համակեցությունների հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ սննդային և բժշկակենսաբանական կիրառությունների համատեքստում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կաթնաթթվային բակտերիաների հիմնական տեսակները, դրանց կենսաքիմիական հատկությունները և նյութափոխանակային առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորում են հակամանրէային ազդեցությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բակտերիալ համակեցությունների (կոնսորցիումների) փոխազդեցությունները և դրանց կողմից արտադրվող կենսաակտիվ նյութերը՝ օրգանական թթուներ, բակտերիոցիններ, ջրածնի պերօքսիդ և այլ հակամանրէային միացություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաթոգեն միկրոօրգանիզմների նկատմամբ արգելակող ազդեցության մեխանիզմներին, ինչպես նաև տարբեր միջավայրային պայմանների ազդեցությանը այդ ակտիվության վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև կաթնաթթվային բակտերիաների կիրառման հնարավորությունները սննդարդյունաբերության, պրոբիոտիկ պատրաստուկների մշակման և կենսապահպանման տեխնոլոգիաների ոլորտներում։ Հետազոտությունը կարևոր է միկրոբիոլոգիայի, կենսատեխնոլոգիայի, սննդագիտության և բժշկակենսաբանության ոլորտների համար՝ նպաստելով անվտանգ և բնական հակամանրէային միջոցների զարգացմանը։

Կենսագրություն

«Թումանյանական հանրագիտակ» (Գառնիկ Շախկյան) կարևոր աշխատություն է՝ նվիրված Հովհաննես Թումանյանի գրական ժառանգությանը։ Գիրքը համակարգված կերպով ներկայացնում է Թումանյանի աշխարհը՝ նրա ստեղծագործությունները, հերոսներին և թեմաները։ Հեղինակը նպատակ ունի ընթերցողին օգնել ավելի հեշտ հասկանալ Թումանյանի արվեստը և նրա ազդեցությունը հայ գրականության վրա։ Այս հանրագիտարանը օգտակար է ինչպես աշակերտների, այնպես էլ ուսուցիչների և գրականության սիրահարների համար։ Տեքստը համառոտ, պարզ և հասկանալի է՝ առանց ավելորդ բարդությունների։ Յուրաքանչյուր թեմա բացատրվում է հակիրճ, բայց ամբողջական՝ օրինակներով և մեկնաբանություններով։ Գրքում ընդգրկված են նաև Թումանյանի կարճ կենսագրական տվյալներ և նրա ստեղծագործական ճանապարհի հիմնական փուլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա սոցիալական, ազգային և մանկավարժական գաղափարներին։ «Թումանյանական հանրագիտակ»-ը թույլ է տալիս արագ գտնել տեղեկատվություն՝ առանց երկար հոդվածներ կարդալու։ Այս աշխատությունը կարևոր է հայկական մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ Թումանյանը համարվում է ազգային ոգու խորհրդանիշ։ Գիրքը ամրացնում է ընթերցողի գիտելիքները և օգնում տեսնել Թումանյանին ոչ միայն որպես հեքիաթասաց, այլ նաև որպես փիլիսոփա և հասարակական մտավորական։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-447-5

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է «Ցիմբուշ» (Cymbush) միջատասպան պատրաստուկի ազդեցության ուսումնասիրությանը իմունային համակարգի հակամարմնագոյացման գործընթացների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է տվյալ քիմիական նյութի կենսաբանական ազդեցությունները օրգանիզմի իմունաբանական պատասխանների վրա՝ առանձնապես ուշադրություն դարձնելով հումորալ իմունիտետի ակտիվացման և հակամարմինների սինթեզի փոփոխություններին։ Գրքում դիտարկվում են ինչպես կարճաժամկետ, այնպես էլ երկարաժամկետ ազդեցությունները, որոնք կարող են դրսևորվել իմունային բջիջների գործունեության, ցիտոկինային կարգավորման և հակագեն-հակամարմին փոխազդեցությունների մակարդակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թունաբանական դոզաների ազդեցությանը իմունային համակարգի ճնշման կամ, որոշ դեպքերում, նրա հիպերակտիվացման հնարավոր մեխանիզմների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ՝ կենդանիների մոդելներում, համեմատելով վերահսկիչ և փորձարարական խմբերի իմունաբանական ցուցանիշները։ Աշխատությունը կարևոր է իմունոլոգների, թունաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների և շրջակա միջավայրի առողջության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով քիմիական նյութերի իմունոտոքսիկ ազդեցությունների ավելի խոր ըմբռնմանը և դրանց ռիսկերի գնահատմանը։

Lեզվաբանություն

Այս լեզվաբանական և տեքստաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայերեն բառերի և լեզվական տարրերի վերլուծությանը վրացական ավանդական «Պիղատոսի գործերը» (Deianiia Pilata) տեքստերում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են հայերեն փոխառությունների, անվանումների և բառապաշարային շերտերի առկայությունը՝ որպես միջմշակութային և միջլեզվական շփումների արդյունք վաղ քրիստոնեական գրականության շրջանակներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այդ բառերի իմաստաբանական առանձնահատկությունները, հնչյունական փոփոխությունները և դրանց ադապտացիան վրացերեն տեքստային միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-վրացական մշակութային կապերին, թարգմանական ավանդույթներին և կրոնական տեքստերի փոխանցման ընթացքում լեզվական փոխազդեցություններին։ Աշխատությունը նաև բացահայտում է պատմական-բանասիրական այն շերտերը, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել տարածաշրջանային քրիստոնեական գրականության զարգացման ընդհանուր պատկերը։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, հայագետների, վրացագետների, բանասիրների և միջնադարյան քրիստոնեական գրականության հետազոտողների համար։