Շուրջտարյա բացօդյա պահվածքի ազդեցությունը կովկասյան գորշ ցեղի ցուլիկների աճի և զարգացման վրա

Agriculture

Տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր հեղինակային վկայագրերի և գյուտերի արտոնագրերի համակարգված ցուցիչ է, որը նախատեսված է գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման և մասնագիտական որոնողական աշխատանքների կազմակերպման համար։ Հրատարակության մեջ ներկայացվում են գյուղատնտեսական արտադրության տարբեր բնագավառներում մշակված գյուտերի, տեխնիկական լուծումների և նորարարական առաջարկությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողամշակման, ցանքի, պարարտացման, բերքահավաքի, գյուղատնտեսական արտադրանքի մշակման և պահպանման տեխնոլոգիաներին առնչվող գյուտերին։ Ցուցիչն ընդգրկում է նաև այգեգործության, բանջարաբուծության, խաղողագործության, բուսաբուծության, անասնապահության, ձկնաբուծության և գյուղատնտեսական վնասատուների դեմ պայքարի տեխնիկական լուծումների վերաբերյալ նյութեր։ Ներկայացվող գրառումները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու գյուտերի թեմատիկ պատկանելությունը, գտնելու համապատասխան արտոնագրային փաստաթղթերը և հետևելու գյուղատնտեսական տեխնիկայի ու տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղություններին։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի գիտահետազոտական կազմակերպությունների, նախագծային հաստատությունների և գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների համար՝ նպաստելով տեխնիկական նորարարությունների վերաբերյալ տեղեկատվության մատչելիությանը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև գյուտարարական գործունեության պատմության, գյուղատնտեսական մեքենայացման զարգացման և գիտատեխնիկական առաջընթացի ուսումնասիրության նպատակներով։ Ցուցիչը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ինժեներների, գյուտարարների, արտոնագրային տեղեկատվության աշխատակիցների, գրադարանավարների և ագրարային գիտությունների հետազոտողների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական կառավարման համակարգի և գյուղատնտեսության ոլորտում գործող կազմակերպությունների միջև ձևավորվող տնտեսական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ հարաբերությունների ուսումնասիրությանը, դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը և համագործակցության մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Հետազոտության առանցքում պետական կառավարման դերն է գյուղատնտեսության զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանների ձևավորման, ոլորտային քաղաքականության իրականացման, արտադրողների գործունեության աջակցման և գյուղատնտեսական շուկաների բնականոն գործունեության ապահովման գործընթացներում։ Քննվում են պետական կառավարման մարմինների և գյուղատնտեսական արտադրությամբ, վերամշակմամբ, մատակարարմամբ ու իրացմամբ զբաղվող կազմակերպությունների փոխգործակցության հիմնական ձևերը՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց միջև տեղեկատվության փոխանակմանը, ծրագրերի իրականացմանը, պետական աջակցության գործիքների կիրառմանը և կազմակերպությունների կարիքների հաշվառմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում պետական կարգավորման և տնտեսավարող սուբյեկտների ինքնուրույնության միջև արդյունավետ հավասարակշռության ձևավորմանը, քանի որ գյուղատնտեսության զարգացումը պայմանավորված է ինչպես մասնավոր նախաձեռնությամբ, այնպես էլ համապատասխան ինստիտուցիոնալ միջավայրի առկայությամբ։ Ուսումնասիրվում են պետական աջակցության ծրագրերի հասցեականության, հասանելիության և արդյունավետության գնահատման հարցերը, ինչպես նաև դրանց համապատասխանությունը գյուղատնտեսական կազմակերպությունների իրական տնտեսական պայմաններին։ Կարևորվում են ֆինանսական միջոցների հասանելիության, ապահովագրության, խորհրդատվական ծառայությունների, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, ենթակառուցվածքների զարգացման և արտադրանքի իրացման հնարավորությունների հետ կապված խնդիրները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պետական կառավարման տարբեր մակարդակների, տեղական կառույցների և մասնավոր հատվածի միջև լիազորությունների ու պատասխանատվության հստակեցումը՝ կառավարման գործընթացներում կրկնությունները և անհարկի վարչարարությունը նվազեցնելու նպատակով։ Քննվում են նաև թվային կառավարման գործիքների կիրառման հնարավորությունները, որոնք կարող են նպաստել տվյալների հավաքագրման, ծրագրերի վերահսկման, դիմումների մշակման և պետական մարմինների ու տնտեսավարողների միջև հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գյուղատնտեսական կազմակերպությունների մասնակցությանը ոլորտային որոշումների նախապատրաստման և զարգացման ծրագրերի քննարկման գործընթացներին, ինչը հնարավորություն է տալիս պետական քաղաքականության մշակման ժամանակ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել արտադրողների խնդիրների և պահանջների վերաբերյալ։ Կատարելագործման ուղղությունները կարող են ընդգրկել համագործակցության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների զարգացումը, վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցումը, պետական աջակցության արդյունքների գնահատման համակարգերի բարելավումը, տեղեկատվական թափանցիկության բարձրացումը և պետական ու մասնավոր հատվածների միջև երկարաժամկետ գործընկերության ամրապնդումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական քաղաքականության և հանրային կառավարման ուսումնասիրության համար՝ գյուղատնտեսության կայուն զարգացման խնդիրները դիտարկելով պետական կառավարման արդյունավետության և տնտեսավարող կազմակերպությունների մրցունակ գործունեության փոխկապակցվածության շրջանակում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզում զբաղվածության մակարդակի բարձրացման և գործազրկության մեղմացման հիմնախնդիրներին՝ դիտարկելով դրանք մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարզի աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները, բնակչության զբաղվածության մակարդակը, գործազրկության պատճառներն ու դրա վրա ազդող տնտեսական և սոցիալական գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տավուշի մարզի գյուղական և սահմանամերձ բնակավայրերի իրավիճակին, որտեղ աշխատատեղերի սահմանափակությունը, գյուղատնտեսության սեզոնային բնույթը, տնտեսական ակտիվության անհավասար բաշխվածությունը և բնակչության արտագաղթի միտումները կարող են լրացուցիչ դժվարություններ ստեղծել կայուն զբաղվածության ապահովման համար։ Աշխատությունը նպատակ ունի բացահայտել այն հնարավորություններն ու մեխանիզմները, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է ընդլայնել աշխատաշուկան, ստեղծել նոր աշխատատեղեր և բարձրացնել բնակչության տնտեսական ակտիվությունը։ Որպես զբաղվածության խթանման ուղղություններ կարող են դիտարկվել գյուղատնտեսության և ագրոբիզնեսի զարգացումը, տեղական արտադրության ընդլայնումը, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության աջակցությունը, մասնագիտական ուսուցումն ու վերապատրաստումը, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան կադրերի պատրաստումը, ինչպես նաև գործատուների և աշխատանք փնտրողների միջև կապի բարելավումը։ Տավուշի համար հատկապես կարևոր են նաև համայնքային և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերը, որոնք կարող են նպաստել նոր տնտեսական գործունեության ձևավորմանը և բնակչության կայուն զբաղվածությանը։ Այս խնդիրների լուծման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նաև մարզի սահմանամերձ բնույթով և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններով։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, զբաղվածության և սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, մարզային կառավարման մարմիններին, համայնքային կառույցներին, ինչպես նաև Տավուշի մարզի տնտեսական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Ս. Վ. Ցուցուլյանի 2013 թվականի գիտական աշխատանքն է, որը պատրաստվել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում, ունի 27 էջ և վերաբերում է տնտեսագիտության ոլորտին։

History

Աշխատությունը նվիրված է Վանի հայկական ապստամբության պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական ու սոցիալական համատեքստը Van շրջանում։ Գրքում վերլուծվում են տարածաշրջանի ժողովրդագրական կառուցվածքը, Օսմանյան կայսրության վարչական քաղաքականությունը և հայ բնակչության հասարակական-քաղաքական կազմակերպվածության ձևերը, որոնք ձևավորեցին դիմադրական շարժման նախադրյալները։ Հեղինակը ներկայացնում է ապստամբության ընթացքը, դրա կազմակերպչական առանձնահատկությունները, ռազմական գործողությունների փուլերը և տեղական բնակչության մասնակցությունը՝ ընդգծելով նաև արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությունը։ Քննարկվում են ապստամբության պատճառները, ներքին և արտաքին դերակատարների դիրքորոշումները, ինչպես նաև դրա հետևանքները տարածաշրջանի հայ բնակչության ճակատագրի և Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականության վրա։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայոց նորագույն պատմության, ազգային շարժումների և տարածաշրջանային հակամարտությունների ուսումնասիրության համար՝ առաջարկելով բազմակողմանի վերլուծություն և փաստագրական նյութերի համադրում։

Literature

«Թյուրլյութոն» վերնագրի ճշգրիտ նույնականացումը միայն ներկայացված գրառման հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, ուստի ստեղծագործության սյուժեի, հեղինակի կամ գրական ուղղության վերաբերյալ չհիմնավորված մանրամասներ ներառելն անհրաժեշտ չէ։ Առաջին հատորի առանձին հրատարակությունը վկայում է երկի բազմահատոր կառուցվածքի մասին և այն դիտարկելու հնարավորություն է տալիս որպես ավելի ընդարձակ գրական ստեղծագործության մաս։ Նման հրատարակությունները կարևոր նշանակություն ունեն գրական երկերի տարածման, ընթերցողական հետաքրքրության և տարբեր լեզվական ու մշակութային միջավայրերում գեղարվեստական գրականության շրջանառության ուսումնասիրության համար։ Հատորի ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն կարելի է դարձնել պատմողական կառուցվածքին, կերպարների ներկայացման ձևերին, լեզվական առանձնահատկություններին և այն գրական ավանդույթին, որի շրջանակում ձևավորվել է երկը։ Եթե ստեղծագործությունը թարգմանական է, այն կարող է նաև նյութ տրամադրել սկզբնաղբյուրի և թարգմանության լեզվական ու մշակութային հարաբերությունների, գրական երկերի հարմարեցման և ընթերցողին հասանելի դարձնելու եղանակների ուսումնասիրության համար։ Հատորը հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականության պատմությամբ, հին գրքերի մատենագիտությամբ, բազմահատոր հրատարակությունների ուսումնասիրությամբ և 19-րդ դարի հայալեզու գրահրատարակչական միջավայրով զբաղվող մասնագետների համար։ Այն կարող է ընդգրկվել նաև պատմական գրացուցակներում՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրավոր ժառանգության պահպանման և գրական շրջանառության ուսումնասիրման նյութ։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է հասանելի ֆորմիլպիրազոլների հիման վրա ընթացող քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը և նոր կառուցվածք ունեցող միացությունների ստացման գիտական հնարավորությունների գնահատմանը։ Հետազոտության առանցքում պիրազոլային հետերոցիկլային համակարգի և ֆորմիլային ֆունկցիոնալ խմբի ռեակցիոն առանձնահատկությունների համադրումն է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր կառուցվածքային փոխակերպումներ և ընդլայնել պիրազոլի ածանցյալների շրջանակը։ Ֆորմիլպիրազոլները դիտարկվում են որպես բազմակողմանի սկզբնական նյութեր, որոնց կառուցվածքում առկա ֆունկցիոնալ կենտրոնները կարող են հիմք հանդիսանալ նոր կապերի և ավելի բարդ մոլեկուլային համակարգերի ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեակցիաների ընդհանուր օրինաչափություններին, ելանյութերի կառուցվածքի և դրանց քիմիական ակտիվության միջև կապերին, ինչպես նաև տարբեր փոխակերպումների ընտրողականության ուսումնասիրությանը։ Քննվում է պիրազոլային օղակում տեղակալիչների բնույթի և դիրքի ազդեցությունը ռեակցիոն հատկությունների վրա, ինչը կարևոր է ստացվող նյութերի կառուցվածքային բազմազանությունը հասկանալու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեխնոլոգիական տեսանկյունից իրագործելի և վերարտադրելի քիմիական գործընթացների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ելանյութերի հասանելիությունը, փոխակերպումների արդյունավետությունը և վերջնական նյութերի առանձնացման ու բնութագրման հնարավորությունները։ Ստացված նոր միացությունների կառուցվածքի հաստատումը կարող է հիմնվել ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրային հետազոտությունների տվյալների համադրման վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզաբանել մոլեկուլային կառուցվածքը և գնահատել կատարված փոխակերպումների ուղղությունը։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ հետերոցիկլային միացությունների կառուցվածքային փոփոխությունները կարող են էապես անդրադառնալ դրանց ֆիզիկաքիմիական և հնարավոր կենսաբանական հատկությունների վրա։ Նոր ածանցյալների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև հետագա հիմնարար հետազոտությունների համար հեռանկարային մոլեկուլային համակարգերի բացահայտմանը։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է հետերոցիկլային և օրգանական քիմիայի, կառուցվածքային վերլուծության ու քիմիական տեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով ֆորմիլպիրազոլների ռեակցիոն հնարավորությունների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը և նոր կառուցվածքային միացությունների ստացման գիտական հիմքերի զարգացմանը։