Современные концептуальные основы педагогической аксиологии

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է պատմագիտական մասնագիտացման շրջանակում գերմաներենի ուսուցման համար անհրաժեշտ նվազագույն քերականական նյութի ընտրության սկզբունքների և դրա արդյունավետ յուրացումն ապահովող ուսուցման ռազմավարության մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում մասնագիտական օտար լեզվի ուսուցման այն մոտեցումն է, ըստ որի քերականական համակարգը ներկայացվում է ոչ թե ամբողջական տեսական նկարագրությամբ, այլ մասնագիտական տեքստերի ընթերցման, ըմբռնման և մշակման համար առավել անհրաժեշտ կառուցվածքների նպատակային ընտրությամբ։ Պատմագիտական նյութը դիտարկվում է որպես ուսուցման բովանդակային հիմք, որը հնարավորություն է տալիս քերականական երևույթները ներկայացնել մասնագիտական բառապաշարի և իրական գիտական հաղորդակցության համատեքստում։ Քննվում են քերականական նյութի ընտրության չափանիշները՝ գործածության հաճախականությունը, մասնագիտական տեքստերում տվյալ կառուցվածքի նշանակությունը, ընկալման դժվարության աստիճանը և հաղորդակցական արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գերմաներեն գիտական և պատմագիտական խոսքին բնորոշ բայական ձևերին, ժամանակային հարաբերությունների արտահայտմանը, կրավորական կառույցներին, բարդ նախադասություններին, որոշիչ կառուցվածքներին և տրամաբանական կապերն արտահայտող քերականական միջոցներին։ Ուսուցման ռազմավարության շրջանակում կարևորվում է քերականական գիտելիքի և մասնագիտական ընթերցանության հմտությունների փոխկապակցված զարգացումը, որպեսզի սովորողը կարողանա ճանաչել լեզվական կառուցվածքը, հասկանալ դրա գործառույթը տեքստում և ճիշտ մեկնաբանել գիտական տեղեկատվությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև վարժությունների համակարգի կառուցման խնդիրը՝ պարզ ճանաչողական առաջադրանքներից դեպի պատմագիտական տեքստերի ինքնուրույն լեզվական և բովանդակային վերլուծություն անցնելու սկզբունքով։ Կարևորվում են մայրենի լեզվի հետ հնարավոր համադրությունները, որոնք կարող են նպաստել բարդ քերականական երևույթների գիտակցված յուրացմանը և կանխել բնորոշ լեզվական սխալները։ Հետազոտությունը մասնագիտական ուղղվածությունը դիտարկում է որպես ուսուցման արդյունավետությունը բարձրացնող գործոն, քանի որ լեզվական նյութը անմիջականորեն կապվում է սովորողի մասնագիտական հետաքրքրությունների և հետագա գիտական աշխատանքի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գերմաներենի դասավանդման մեթոդիկայի, մասնագիտական օտար լեզվի ուսուցման, քերականության և պատմագիտական տեքստի վերլուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել մասնագիտական գրականության հետ ինքնուրույն աշխատելու համար անհրաժեշտ լեզվական կարողություններ։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական դաշտում իշխանության և ընդդիմության կողմից կիրառվող քաղաքական խոսույթի ուսումնասիրությանը և դրա հիմնական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական դերակատարների կողմից հանրության հետ հաղորդակցվելու, սեփական դիրքորոշումները ներկայացնելու, քաղաքական օրակարգ ձևավորելու և հասարակական աջակցություն ստանալու նպատակով օգտագործվող լեզվական ու հռետորական միջոցներն են։ Աշխատանքում քաղաքական խոսույթը դիտարկվում է ոչ միայն որպես քաղաքական գաղափարների և հայտարարությունների արտահայտման ձև, այլև որպես հասարակական ընկալումների, քաղաքական վարքագծի և իշխանություն–ընդդիմություն հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցող կարևոր գործիք։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել իշխանության և ընդդիմության ներկայացուցիչների ելույթները, հայտարարությունները, հարցազրույցները, հրապարակային բանավեճերը, նախընտրական ծրագրերը և զանգվածային լրատվամիջոցներում ու հանրային հարթակներում տարածվող քաղաքական հաղորդագրությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական բառապաշարին, հիմնական թեմատիկ շեշտադրումներին, արժեքային գնահատականներին, հակադրությունների կառուցմանը, քաղաքական խնդիրների ներկայացման եղանակներին և տարբեր սոցիալական խմբերի նկատմամբ ուղղված հաղորդակցական ռազմավարություններին։ Կարևոր ուղղություն է իշխանության և ընդդիմության խոսույթի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար նրանց կողմից կիրառվող ընդհանուր և տարբերակիչ մոտեցումները։ Վերլուծության միջոցով կարող են ուսումնասիրվել այնպիսի երևույթներ, ինչպիսիք են «մենք–նրանք» հակադրության ձևավորումը, քաղաքական հակառակորդի կերպարի կառուցումը, պատասխանատվության վերագրումը, ձեռքբերումների կամ խնդիրների մեկնաբանությունը, ազգային և պետական շահերի ներկայացումը, ինչպես նաև հասարակական վախերի, ակնկալիքների և դժգոհությունների քաղաքականացման եղանակները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև քաղաքական խոսույթի փոփոխություններին տարբեր քաղաքական փուլերում և հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությանը քաղաքական հաղորդակցության բովանդակության ու ձևի վրա։ Առանձին նշանակություն կարող է ունենալ զանգվածային լրատվամիջոցների և սոցիալական մեդիայի դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակակից քաղաքական հաղորդակցությունը մեծապես պայմանավորված է տեղեկատվության տարածման արագությամբ, հանրային արձագանքի անմիջականությամբ և տարբեր քաղաքական ուժերի կողմից թվային հարթակների օգտագործմամբ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես են քաղաքական ուժերը ձևակերպում իրենց օրակարգը, ներկայացնում սեփական գործունեությունը, մեկնաբանում քաղաքական իրադարձությունները և փորձում ազդել հասարակական կարծիքի վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի քաղաքական հաղորդակցության առանձնահատկությունների, իշխանություն–ընդդիմություն փոխհարաբերությունների և հասարակական կարծիքի ձևավորման մեխանիզմների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, քաղաքական հաղորդակցության և մեդիայի մասնագետներին, սոցիոլոգներին, լեզվաբաններին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և Հայաստանի ժամանակակից քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ոստիկանության համակարգի ծառայության կազմակերպաիրավական հիմքերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով պետական կառավարման համակարգում ոստիկանության դերին, իրավական կարգավորման սկզբունքներին, ծառայության կազմակերպման մեխանիզմներին և դրանց արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Գրքում վերլուծվում են ծառայության անցնելու, պաշտոնեական հարաբերությունների, իրավասությունների բաշխման, կարգապահական պատասխանատվության, ծառայողական էթիկայի, կադրային քաղաքականության և կառավարման գործընթացների առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով գործող օրենսդրության, իրավական ակտերի և գիտական մոտեցումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոստիկանության գործունեության կատարելագործման, պետական մարմինների հետ փոխգործակցության, իրավական բարեփոխումների, միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունների և իրավապահ համակարգի զարգացման արդի մարտահրավերների գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտնականների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ոստիկանության ծառայության կազմակերպման իրավական և գործնական հիմնահարցերով։

Ֆիզիկա

Ֆիզիկա աշխատությունը բնական գիտությունների հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ֆիզիկական աշխարհի հիմնական օրենքներն ու երևույթները՝ ընդգրկելով մեխանիկայի, մոլեկուլային ֆիզիկայի, ջերմադինամիկայի, էլեկտրամագնիսականության, օպտիկայի և ժամանակակից ֆիզիկայի հիմնական բաժինները, այն բացատրում է նյութի կառուցվածքը, շարժման և փոխազդեցությունների օրինաչափությունները, էներգիայի պահպանման և փոխակերպման սկզբունքները, ինչպես նաև բնության տարբեր երևույթների մաթեմատիկական նկարագրությունը, գիրքը համադրում է տեսական բացատրությունները, փորձարարական օրինակները և խնդիրների լուծման մեթոդները՝ նպաստելով գիտական մտածողության, վերլուծական ունակությունների և բնագիտական աշխարհայացքի ձևավորմանը, միաժամանակ այն ծառայում է որպես հիմք հետագա ինժեներական, տեխնիկական և բնական գիտությունների խորացված ուսումնասիրության համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է թեստավորման դերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի դպրոցներում ռուսաց լեզու դասավանդող ուսուցիչների ատեստավորման համակարգում։ Հետազոտության կենտրոնում ուսուցչի մասնագիտական գիտելիքների, մեթոդական պատրաստվածության և համապատասխան կարողությունների գնահատման համար թեստավորման կիրառման հնարավորություններն ու արդյունավետությունն են։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ատեստավորման նպատակները, դրա կազմակերպման սկզբունքները, գնահատման չափանիշները և այն պահանջները, որոնք ներկայացվում են ռուսաց լեզվի ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թեստային առաջադրանքների կառուցվածքին և բովանդակությանը, դրանց միջոցով լեզվական գիտելիքների, քերականական ու բառապաշարային պատրաստվածության, լեզվաբանական մտածողության և մասնագիտական կողմնորոշման գնահատման հնարավորություններին։ Թեստավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վերահսկողության միջոց, այլև որպես ուսուցչի մասնագիտական զարգացման մակարդակը բացահայտելու և հետագա կատարելագործման ուղղությունները որոշելու գործիք։ Կարևորվում է նաև գնահատման օբյեկտիվության, հուսալիության, թափանցիկության և չափելիության ապահովումը, քանի որ ատեստավորման արդյունքները կարող են էական նշանակություն ունենալ ուսուցչի մասնագիտական գործունեության գնահատման համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ թեստային մեթոդի առավելություններին և սահմանափակումներին՝ համադրելով այն ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների գնահատման այլ ձևերի հետ։ Առանձին նշանակություն ունի տեսական գիտելիքների և գործնական մանկավարժական հմտությունների հավասարակշռված գնահատման խնդիրը, քանի որ լեզվի ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածությունը չի սահմանափակվում միայն առարկայական գիտելիքներով և ներառում է նաև դասավանդման մեթոդների ճիշտ ընտրության, սովորողների հետ արդյունավետ աշխատանքի և կրթական գործընթացի կազմակերպման կարողություններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կառավարման մասնագետների, ուսուցիչների վերապատրաստմամբ և ատեստավորմամբ զբաղվող կառույցների, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների և հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ինֆրացածր հաճախականության կարգավորվող թիրիստորային փոխակերպիչների մշակման, հաշվարկման և կառավարման սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի ուժային էլեկտրոնային համակարգեր, որոնք հնարավորություն կտան ստանալ և կարգավորել շատ ցածր հաճախականությամբ էլեկտրական ազդանշաններ կամ հոսանքներ՝ ապահովելով աշխատանքի անհրաժեշտ կայունությունն ու կառավարվող պարամետրերը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են թիրիստորային փոխակերպիչների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, ուժային սխեմաների կառուցվածքը, թիրիստորների կառավարման եղանակները և փոխակերպման գործընթացների առանձնահատկությունները ցածր ու ինֆրացածր հաճախականությունների տիրույթում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ելքային ազդանշանի հաճախականության և այլ էլեկտրական պարամետրերի կարգավորմանը, կառավարման համակարգի կառուցվածքին և փոխակերպիչի աշխատանքի կայունության ապահովմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են փոխակերպիչների հաշվարկային մոդելները, ուժային տարրերի ընտրության սկզբունքները, բեռնվածության փոփոխության ազդեցությունը և անցումային գործընթացների առանձնահատկությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև կառավարման համակարգի կատարելագործումը, որի միջոցով հնարավոր է ապահովել ելքային պարամետրերի ավելի ճշգրիտ կարգավորում և սարքի աշխատանքի հուսալիություն տարբեր շահագործման ռեժիմներում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել թիրիստորների միացման և անջատման գործընթացները, կառավարման իմպուլսների ձևավորումը, ցանցի և բեռնվածության հետ փոխազդեցությունը, ինչպես նաև էլեկտրական կորուստների և անցանկալի տատանումների նվազեցման հնարավորությունները։ Մշակվող լուծումները կարող են կիրառվել այն տեխնիկական համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է ինֆրացածր հաճախականությամբ էլեկտրական էներգիայի կամ ազդանշանների վերահսկվող ձևավորում և փոխակերպում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ուժային էլեկտրոնային սարքավորումների կառուցվածքի կատարելագործմանը, փոխակերպիչների կառավարման ճշգրտության բարձրացմանը և դրանց աշխատանքի արդյունավետության ու հուսալիության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրատեխնիկների, ուժային էլեկտրոնիկայի մասնագետների, ավտոմատ կառավարման համակարգերի նախագծող ինժեներների, հետազոտողների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։