Südkaukasus: Armenier in Bergkarabach werfen Aserbaidschan Bruch der Waffenruhe vor

Քաղաքագիտություն

«Քաղաքականություն և քաղաքագիտություն» գրությունը, հրատարակված Լինգվա-ի կողմից, նվիրված է քաղաքական համակարգերի, քաղաքական գործընթացների և քաղաքագիտության հիմնարար գաղափարների ներկայացմանը։ Գրքում քննարկվում են պետության ձևերը, իշխանության կառուցվածքը, քաղաքական կուսակցությունների և շարժումների դերը, ընտրական գործընթացները և հասարակության քաղաքական մասնակցությունը։ Այն ընդգրկում է ինչպես դասական քաղաքականության տեսություններ, այնպես էլ ժամանակակից մոտեցումներ՝ ընդգծելով քաղաքական երևույթների մոդեռն պայմաններում ըմբռնման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է քաղաքագիտությունը որպես գիտություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համակարգված ուսումնասիրել քաղաքական իրականությունը, վերլուծել պետական և հասարակական կառույցների գործողությունները, ինչպես նաև կանխատեսել քաղաքական գործընթացների հնարավոր զարգացումները։ Գրքի նպատակն է ընթերցողին տրամադրել հասկանալի ու համակարգված գիտելիքներ քաղաքականության և քաղաքագիտության ոլորտում, ինչը օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների և քաղաքականությամբ հետաքրքրված լայն հասարակության համար։

Պատմություն

Այս բազմահատոր ստեղծագործությունը վերնագրով առնչվում է Օսմանյան կայսրության պատմության մեջ կարևոր դեր ունեցած ենիչերիական զորքի և դրա հետ կապված պատմական իրադարձությունների թեմային։ Ենիչերիները օսմանյան բանակի հայտնի զորամասն էին, որոնք երկար ժամանակ կարևոր նշանակություն ունեին կայսրության ռազմական համակարգում, պալատական քաղաքականության և պետական կառավարման մեջ։ Նրանց պատմությունը կապված է կենտրոնացված իշխանության ձևավորման, ռազմական կազմակերպման, ներքին կարգապահության, քաղաքական ազդեցության և ժամանակի ընթացքում կայսրության հասարակական կառուցվածքում տեղի ունեցած փոփոխությունների հետ։ Այս թեման պատմական գրականության համար հնարավորություն է ստեղծում ներկայացնելու անհատի և պետության հարաբերությունները, զինվորական ծառայության առանձնահատկությունները, իշխանության համար պայքարը և պատմական միջավայրի ազդեցությունը մարդկային ճակատագրերի վրա։ Ենիչերիական համակարգը ձևավորվել էր որպես սուլթանի իշխանությանը ենթակա հատուկ զորական կառույց և տարբեր ժամանակաշրջաններում զգալի ազդեցություն էր ունեցել Օսմանյան կայսրության ռազմական ու քաղաքական կյանքում։ Դրա զարգացումն ու հետագա վերափոխումները կապված էին կայսրության ներքին կառավարման, ռազմական բարեփոխումների և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունների հետ։ Նման պատմական թեմաներով ստեղծագործությունները սովորաբար ընթերցողին ծանոթացնում են անցյալի քաղաքական ու ռազմական միջավայրին՝ պատմական փաստերի և գեղարվեստական պատումի միջոցով ներկայացնելով իշխանության, պարտքի, հավատարմության, փառասիրության և մարդկային ընտրության հարցերը։ Առաջին հատորի առկայությունը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունը բազմամաս ստեղծագործության բաղադրիչ է, որի նյութը նախատեսված է հաջորդական ընթերցման համար։ Բազմահատոր կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս պատմական թեման զարգացնելու ավելի լայն շրջանակում՝ ներկայացնելով տարբեր իրադարձություններ, կերպարներ և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, ենիչերիական զորքի պատմական դերով, պատմավեպի զարգացման առանձնահատկություններով և 19-րդ դարի հայերեն թարգմանական ու պատմական գրականությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Այն նաև կարող է դիտարկվել որպես հայ ընթերցողական միջավայրում օսմանյան պատմության թեմաների նկատմամբ հետաքրքրության արտահայտություն և որպես ժամանակաշրջանի հայերեն գրքի պատմության ուսումնասիրության նյութ։

Լեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է իրավաբանական տերմինաբանության բառապաշարային և իմաստաբանական առանձնահատկությունների բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից բառարանագիտության տեսանկյունից։ Հեղինակը վերլուծում է իրավական եզրույթների ձևավորման, զարգացման և գործածության սկզբունքները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց իմաստային կառուցվածքին, ճշգրտությանը, բազմիմաստությանը և տարբեր իրավական համատեքստերում կիրառման առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են իրավական տերմինների համակարգայնության, դասակարգման և ստանդարտացման հարցերը, ինչպես նաև ներկայացվում են ժամանակակից բառարանների կազմման մեթոդաբանական մոտեցումները և իրավաբանական բառարանագրության զարգացման միտումները։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է լեզվաբանների, իրավաբանների, թարգմանիչների, բառարանագիրների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են իրավական լեզվի կառուցվածքով, մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատկություններով և իրավաբանական տերմինաբանության գիտական ուսումնասիրությամբ։

Կրոն

Հրատարակությունը պատկանում է հայատառ թուրքերեն գրականության այն ժառանգությանը, որը կարևոր դեր է ունեցել հայ համայնքների բազմալեզու մշակութային կյանքում։ Վերնագրի «մյուճիզաթ» բաղադրիչը կապված է հրաշքների գաղափարի հետ, ուստի այն կարող է մատնանշել հրաշքների, գերբնական երևույթների կամ կրոնական ավանդությունների շուրջ շարադրված նյութ։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը ձևավորվել և տարածվել է այն միջավայրերում, որտեղ թուրքերենը գործածվել է որպես առօրյա կամ գրավոր հաղորդակցության լեզու, իսկ հայոց այբուբենը՝ այդ լեզվով տեքստերը գրի առնելու միջոց։ Այս գրական ավանդույթը նշանակալի է հայ համայնքների լեզվական, կրոնական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է տարբեր լեզվական միջավայրերի փոխազդեցությունը և հայերեն գրային մշակույթի կիրառությունը թուրքերեն խոսող ընթերցողների շրջանում։ Հրաշքների թեման քրիստոնեական գրականության մեջ հաճախ առնչվում է աստվածային զորության դրսևորմանը, հավատի ամրապնդմանը, սրբերի վարքապատումներին և կրոնական ճշմարտությունների հաստատմանը։ Այդպիսի նյութերը կարող են ծառայել ոչ միայն հոգևոր հետաքրքրասիրության բավարարմանը, այլև հավատացյալների աշխարհայացքի ձևավորմանն ու կրոնական գաղափարների տարածմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայատառ թուրքերենի պատմությամբ, կրոնական գրականության զարգացմամբ, հայ համայնքների ընթերցողական մշակույթով և բազմալեզու տպագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարևոր նյութ է հայ գրքի պատմության այն շերտի ուսումնասիրության համար, որտեղ լեզուն, գիրը և կրոնական ինքնությունը փոխկապակցված են եղել, իսկ տպագիր խոսքը նպաստել է համայնքային գիտելիքի և ավանդույթների պահպանմանը։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության ընդհանուր պատկերը ուսանողական դիտանկյունից՝ պարզ և հասկանալի լեզվով բացահայտելով երկրի տնտեսական կառուցվածքը, զարգացման հիմնական միտումները և առկա հիմնախնդիրները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տնտեսության հիմնական ճյուղերը՝ արդյունաբերություն, գյուղատնտեսություն, ծառայություններ և ֆինանսական համակարգ, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը և դերը ազգային տնտեսության զարգացման մեջ։ Հեղինակը անդրադառնում է մակրոտնտեսական ցուցանիշներին, տնտեսական աճի աղբյուրներին, գործազրկության և աղքատության խնդիրներին, գնաճի ազդեցությանը և պետական տնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղություններին։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսանողի տեսանկյունից տնտեսության ընկալմանը՝ շեշտադրելով տեսական գիտելիքների կապը իրական տնտեսական գործընթացների հետ, ինչպես նաև երիտասարդների դերը տնտեսական զարգացման և նորարարությունների խթանման գործում։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի տնտեսության արտաքին կապերը, ներդրումային միջավայրը, մրցունակության խնդիրները և զարգացման հնարավոր ուղիները։ Աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել ամբողջական և գործնական պատկերացում Հայաստանի տնտեսության վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով ուսանողների, սկսնակ հետազոտողների և տնտեսագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։

Մշակույթ

Ջուղա — հայ պատմաբան, հուշարձանագետ և հետազոտող Արգամ Այվազյան-ի կարևոր աշխատություններից է, որը նվիրված է պատմական Ջուղայի (Նախիջևանի հայկական միջավայրի) մշակութային ժառանգության, հատկապես աշխարհահռչակ հայկական խաչքարերի գերեզմանատան ուսումնասիրությանը, փաստագրմանն ու հիշողության պահպանմանը։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է Ջուղայի պատմական զարգացումը, այնտեղ ձևավորված հայկական հոգևոր և մշակութային կյանքը, ինչպես նաև այն ողբերգական իրադարձությունները, որոնք հանգեցրել են հուշարձանների մեծ մասի ոչնչացմանը։ Այվազյանը գիտական և փաստագրական մոտեցմամբ նկարագրում է խաչքարերի յուրահատուկ արվեստը, դրանց զարդանախշերը, խորհրդանշական իմաստները և դրանց տեղը հայկական միջնադարյան մշակույթի մեջ։ Ստեղծագործությունը միաժամանակ նաև հիշողության պահպանման փորձ է՝ ցույց տալու, թե ինչ նշանակություն ունի մշակութային ժառանգությունը ժողովրդի ինքնության համար և ինչ կորուստներ կարող են լինել դրա ոչնչացման հետևանքով։ Գրքում ընդգծվում է նաև պատմական արդարության և մշակութային ժառանգության պահպանության կարևորությունը միջազգային համատեքստում։ Այս աշխատանքը արժեքավոր է ոչ միայն որպես գիտական ուսումնասիրություն, այլ նաև որպես վկայություն հայկական մշակույթի կորսված և վտանգված արժեքների մասին։