Տարեգիրք: (ԶԼՄ արձագանքներ) 2011

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է համաշխարհային տնտեսության գլոբալացման պայմաններում ազգային տնտեսության անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում տնտեսական անվտանգությունը դիտարկվում է որպես ազգային անվտանգության կարևոր բաղադրիչ, որը կապված է երկրի տնտեսական ինքնուրույնության, կայուն զարգացման, մրցունակության և արտաքին ու ներքին ցնցումներին դիմակայելու կարողության հետ։ Գլոբալացման խորացման պայմաններում ազգային տնտեսությունները դառնում են ավելի փոխկապակցված, ինչի արդյունքում ընդլայնվում են միջազգային առևտրի, ներդրումների, տեխնոլոգիաների և տնտեսական համագործակցության հնարավորությունները, սակայն միաժամանակ մեծանում են արտաքին շուկաներից կախվածության, համաշխարհային ճգնաժամերի, ֆինանսական ցնցումների և տնտեսական անհավասարակշռությունների ազդեցության ռիսկերը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին՝ որպես փոքր և բաց տնտեսության, որի տնտեսական անվտանգության վրա էական ազդեցություն կարող են ունենալ արտաքին առևտրի կառուցվածքը, ներմուծումներից կախվածությունը, արտահանման սահմանափակ դիվերսիֆիկացիան, արտաքին ֆինանսական պայմանները և տարածաշրջանային տնտեսական իրավիճակը։ Նման խոցելիությունները Հայաստանի տնտեսական անվտանգության վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտություններում ևս առանձնացվում են որպես կարևոր մարտահրավերներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել տնտեսական անվտանգության հիմնական բաղադրիչները, դրա գնահատման չափանիշներն ու ցուցանիշները, ներքին և արտաքին սպառնալիքները, ինչպես նաև տնտեսական քաղաքականության միջոցով դրանց չեզոքացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է մակրոտնտեսական կայունության, արտադրական ներուժի, ֆինանսական համակարգի, էներգետիկ և պարենային ապահովվածության, արտաքին առևտրի, ներդրումային միջավայրի և տնտեսական մրցունակության դերը ազգային տնտեսության կայունության պահպանման գործում։ Հայաստանի տնտեսական անվտանգության գնահատման հետազոտություններում կիրառվել են նաև ցուցանիշային, բալային և մատրիցային մոտեցումներ՝ երկրի խոցելիության և սպառնալիքների մակարդակը գնահատելու նպատակով։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև տնտեսական գլոբալացման և ազգային շահերի միջև հավասարակշռության խնդրին՝ կարևորելով միջազգային տնտեսական ինտեգրման հնարավորությունների արդյունավետ օգտագործումը՝ առանց ազգային տնտեսության ռազմավարական ոլորտների նկատմամբ չափազանց մեծ արտաքին կախվածության ձևավորման։ Այս համատեքստում կարևոր են տնտեսության դիվերսիֆիկացումը, տեղական արտադրության զարգացումը, արտահանման մրցունակության բարձրացումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, ներդրումային ռիսկերի կառավարումը և տնտեսական քաղաքականության երկարաժամկետ կանխատեսելիությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի տնտեսական անվտանգության գնահատման և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը, արտաքին տնտեսական ռիսկերի նվազեցմանը և գլոբալ տնտեսության հնարավորությունների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, տնտեսական անվտանգության մասնագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտի ներկայացուցիչներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների հետազոտողներին, վերլուծաբաններին, գիտաշխատողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման խանգարումներ ունեցող դպրոցականների բարոյական դաստիարակության մանկավարժական մոտեցումների ուսումնասիրությանը և դրանց փորձարարական հիմնավորմանը։ Գրքում քննարկվում են այս խմբի երեխաների կրթության և դաստիարակության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նրանց ճանաչողական, հուզական, սոցիալական և հաղորդակցական զարգացման յուրահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարոյական պատկերացումների, արժեքների, վարքային նորմերի և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորմանը՝ որպես երեխայի սոցիալականացման և ինքնուրույն կյանքի նախապատրաստման կարևոր բաղադրիչներ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բարոյական դաստիարակության տեսական հիմքերը, դրա նպատակներն ու խնդիրները, ինչպես նաև հատուկ կրթության պայմաններում կիրառելի մանկավարժական մեթոդներն ու միջոցները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ուսուցչի, դաստիարակի և կրթական միջավայրի դերը երեխաների սոցիալապես ընդունելի վարքի ձևավորման գործընթացում՝ կարևորելով անհատական մոտեցումը, հետևողականությունը և երեխայի հնարավորություններին համապատասխան կրթական առաջադրանքների ընտրությունը։ Փորձարարական ուսումնասիրության միջոցով գնահատվում են տարբեր մանկավարժական մեթոդների արդյունավետությունը, դրանց ազդեցությունը բարոյական հասկացությունների յուրացման, վարքային հմտությունների և միջանձնային հարաբերությունների զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև գործնական իրավիճակների, խաղային գործունեության, խմբային աշխատանքի, զրույցների, օրինակների և խրախուսման ու ուղղման մեթոդների կիրառմանը՝ որպես բարոյական վարքի ձևավորման արդյունավետ միջոցների։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ձեռք բերված արդյունքների համեմատական գնահատմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առավել արդյունավետ մանկավարժական պայմաններն ու մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ բարոյական դաստիարակությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեսական գիտելիքների փոխանցում, այլև որպես առօրյա վարքի, սոցիալական փոխհարաբերությունների և ինքնուրույն որոշումների կայացման հմտությունների աստիճանական ձևավորման գործընթաց։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հատուկ մանկավարժների, ուսուցիչների, հոգեբանների, սոցիալական մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ինչպես նաև հատուկ կրթության ոլորտում աշխատող մասնագետների, ովքեր հետաքրքրված են բարոյական դաստիարակության արդյունավետ մեթոդների մշակմամբ և կիրառմամբ։

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է արյունածծող երկթևանիների (Diptera) ֆաունայում հանդիպող մակաբույծների և գիշատիչների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով մասնավորապես Tabanidae, Simuliidae և Culicidae ընտանիքները և դրանց էկոլոգիական ու կենսաբանական փոխազդեցությունները Հայաստանի տարածքում։ Աշխատությունում ներկայացվում է արյունածծող միջատների բազմազանությունը, տարածվածությունը, կենսացիկլերը և էկոհամակարգերում նրանց դերակատարությունը, ինչպես նաև այն մակաբույծների, վիրուսների և գիշատիչների տեսակները, որոնք ազդում են դրանց պոպուլյացիաների կարգավորման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է բնական կարգավորման մեխանիզմները՝ ներառյալ կենսաբանական վերահսկողությունը, միջատների ներսում և արտաքին միջավայրում գործող մակաբուծական հարաբերությունները, ինչպես նաև գիշատիչ միջատների ազդեցությունը հիվանդություն փոխանցող տեսակների թվաքանակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ խմբերի բժշկա-անասնաբուժական նշանակությանը՝ հաշվի առնելով, որ նրանք կարող են հանդիսանալ մի շարք վարակիչ հիվանդությունների փոխանցողներ։ Նյութը հիմնված է Հայաստանի տարածքում իրականացված ֆաունիստիկ և էկոլոգիական ուսումնասիրությունների վրա՝ ընդգծելով Armenia-ի տարբեր լանդշաֆտային գոտիներում արյունածծող երկթևանիների տարածքային առանձնահատկությունները։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբանների, էնտոմոլոգների, էկոլոգների, բժշկական և անասնաբուժական մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներով զբաղվող ուսանողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով վեկտորային միջատների կենսաբանության և դրանց էկոլոգիական կարգավորման խորացված ուսումնասիրությանը։

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի և նրա ժողովրդի պատմական, մշակութային և հասարակական զարգացման համապարփակ նկարագրությանը՝ ընդգծելով հայ ժողովրդի ձևավորման, պետականության զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման բազմադարյա գործընթացը։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները՝ որպես լեռնային բարձրավանդակ և քաղաքակրթությունների խաչմերուկ, ինչը մեծապես ազդել է երկրի պատմական ճակատագրի վրա՝ դարձնելով այն մշտապես տարբեր կայսրությունների և մշակութային ազդեցությունների փոխազդեցության դաշտ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ ժողովրդի էթնոգենեզին, լեզվի և մշակույթի ձևավորմանը, ինչպես նաև քրիստոնեության ընդունման դերին՝ որպես ազգային ինքնության ամրապնդման առանցքային գործոն։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև Հայաստանի պետականության պատմական փուլերը՝ հնագույն թագավորություններից մինչև միջնադարյան իշխանություններ, ինչպես նաև նոր և ժամանակակից շրջանի քաղաքական զարգացումները՝ ընդգծելով անկախության վերականգնման նշանակությունը։

Իրավաբանություն

Работа посвящена комплексному исследованию института освобождения от уголовной ответственности в связи с деятельным раскаянием и выявлению проблем его теоретического обоснования и практического применения посредством сравнительно-правового анализа. В центре внимания находится деятельное раскаяние как форма положительного постпреступного поведения лица, совершившего преступление, при которой добровольные действия виновного могут иметь юридическое значение для решения вопроса об освобождении от уголовной ответственности. Исследование рассматривает содержание и признаки данного института, его место в системе оснований освобождения от уголовной ответственности, условия применения соответствующих норм и правовые последствия принятого решения. Особое значение имеет разграничение собственно раскаяния как внутреннего психологического отношения лица к содеянному и объективно выраженного деятельного поведения, направленного на устранение или уменьшение вредных последствий преступления, возмещение ущерба, оказание содействия правоохранительным органам и иное позитивное постпреступное поведение. Научные исследования отмечают, что именно отсутствие достаточно четких критериев деятельного раскаяния и неоднозначность его законодательного регулирования создают определенные трудности для правоприменительной практики. Существенную часть работы составляет сравнительно-правовое исследование законодательства различных государств, позволяющее выявить сходства и различия в подходах к определению условий освобождения, характеру требований к поведению виновного, пределам усмотрения правоприменителя и последствиям освобождения. Такой подход дает возможность оценить преимущества и недостатки национальной модели и определить направления возможного совершенствования уголовно-правового регулирования. Особое внимание уделяется проблеме соотношения обязательных и оценочных условий освобождения от ответственности, поскольку чрезмерно широкое усмотрение может создавать риск неодинакового применения закона, тогда как чрезмерная формализация способна препятствовать индивидуализации уголовно-правового воздействия. Исследование также затрагивает взаимосвязь деятельного раскаяния с другими основаниями освобождения от уголовной ответственности, в частности с примирением с потерпевшим, добровольным отказом от преступления и специальными основаниями освобождения, предусмотренными нормами Особенной части уголовного законодательства. Важным направлением является анализ роли возмещения вреда, содействия раскрытию преступления, добровольного признания и иных позитивных действий лица в оценке его постпреступного поведения. Отдельное внимание может уделяться вопросам эффективности применения рассматриваемого института, единообразию судебной и следственной практики, защите прав потерпевших и обеспечению баланса между интересами личности, общества и государства. Значимость сравнительного подхода подтверждается и исследованиями, сопоставляющими регулирование деятельного раскаяния в законодательстве разных государств, в частности России, Беларуси и Украины. Для армянского уголовно-правового контекста тема также представляет непосредственный интерес: исследования указывают на необходимость совершенствования законодательной регламентации института деятельного раскаяния и выработки более обоснованных критериев его применения. В целом работа направлена на формирование научно обоснованных предложений по совершенствованию уголовного законодательства и правоприменительной практики, повышению определенности условий освобождения от ответственности, обеспечению единообразия принимаемых решений и более эффективному использованию поощрительных механизмов уголовного права.

Գրականություն

Վեպը նրա վաղ շրջանի ստեղծագործություններից է և համարվում է սոցիալ-պատմական ու գաղափարական արձակի կարևոր օրինակ։ Գործում հեղինակը ներկայացնում է արևելյան միջավայրի կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները և հատկապես կնոջ ճակատագրի խնդիրը՝ ցույց տալով այն սահմանափակումները, որոնց մեջ գտնվում էր կինը այդ ժամանակաշրջանի հասարակությունում։ Վեպի գլխավոր կերպարը՝ Սալբին, մարմնավորում է երիտասարդ կնոջ հոգևոր և զգացմունքային աշխարհը, նրա սիրո, ազատության ձգտման և հասարակական ճնշումների միջև առաջացող ներքին պայքարը։ Րաֆֆին մանրամասն կերպով բացահայտում է կերպարների հոգեբանական վիճակները՝ ընդգծելով սիրո, պարտքի, ավանդական նորմերի և անձնական երջանկության հակասությունները։ Ստեղծագործության մեջ զգալի է նաև սոցիալական քննադատությունը՝ ուղղված այն հասարակական կառուցվածքին, որտեղ մարդու ճակատագիրը հաճախ որոշվում է ոչ թե անձնական ընտրությամբ, այլ ավանդույթներով և արտաքին պարտադրանքներով։ Լեզուն արտահայտիչ է, երբեմն քնարական երանգներով, ինչը ուժեղացնում է զգացմունքային ազդեցությունը։