The theatre of genocide

Քաղաքագիտություն

Դոհայի զարգացման օրակարգ գործընթացը համաշխարհային առևտրային համակարգի բարեփոխման բազմակողմ նախաձեռնություն է, որը մեկնարկել է ԱՀԿ շրջանակում՝ նպատակ ունենալով ստեղծել ավելի արդար, հավասարակշռված և զարգացմանը նպաստող միջազգային առևտրային կանոններ, հատկապես զարգացող երկրների համար։ Այս օրակարգը կենտրոնանում է գյուղատնտեսության, ծառայությունների, արդյունաբերական ապրանքների շուկաների ազատականացման, սակագների նվազեցման և առևտրային խոչընդոտների վերացման վրա՝ միաժամանակ փորձելով հաշվի առնել սոցիալական զարգացման և տնտեսական անհավասարությունների խնդիրները։ Գործընթացի կարևոր բաղադրիչներից են նաև մտավոր սեփականության, առևտրի հեշտացման և հատուկ ու տարբերակված վերաբերմունքի սկզբունքները զարգացող երկրների նկատմամբ, որոնք նախատեսված են նրանց մրցունակությունը բարձրացնելու և գլոբալ շուկայում ավելի ակտիվ ներգրավվելու համար։ Չնայած լայն նպատակներին՝ օրակարգի շուրջ բանակցությունները հաճախ բախվել են երկրների միջև շահերի բախման, հատկապես գյուղատնտեսական սուբսիդիաների և շուկաների բացման հարցերում, ինչի պատճառով գործընթացը երկարաձգվել և մասամբ փակուղային է դարձել։

Իրավաբանություն

Ֆինանսական վերլուծություն աշխատությունը տնտեսագիտական և ֆինանսական ուղղվածության ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման, հաշվետվությունների վերլուծության և կառավարչական որոշումների համար անհրաժեշտ ցուցանիշների մեկնաբանման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, հաշվապահության և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսական վերլուծության հիմնական մեթոդները՝ հորիզոնական, ուղղահայաց և համեմատական վերլուծություններ, ինչպես նաև գործակիցային համակարգի կիրառությունը կազմակերպության ֆինանսական կայունության, վճարունակության, շահութաբերության և գործառնական արդյունավետության գնահատման համար, բացատրվում է ֆինանսական հաշվետվությունների՝ հաշվեկշռի, շահույթի և վնասի հաշվետվության, դրամական հոսքերի հաշվետվության վերլուծական նշանակությունը և դրանց փոխկապակցվածությունը, աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է կազմակերպության ֆինանսական առողջության գնահատման ցուցանիշներին՝ իրացվելիություն, պարտքային բեռ, կապիտալի կառուցվածք և ռիսկայնության մակարդակ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ռազմավարական որոշումների վրա, ներկայացվում են նաև կանխատեսման և մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել կազմակերպության ապագա ֆինանսական զարգացումները, գրքում ընդգծվում է ֆինանսական վերլուծության դերը ներդրումային որոշումների, վարկային գնահատման և կառավարչական պլանավորման գործընթացներում, աշխատությունը համադրում է տեսական մեթոդաբանական հիմքերը և գործնական կիրառական օրինակները՝ նպաստելով ֆինանսական տեղեկատվության խորքային վերլուծության և որոշումների կայացման հմտությունների զարգացմանը։

Պատմություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է 1915-1917 թվականներին Հայոց ցեղասպանության և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների փոխհարաբերությունների պատմաքաղաքական վերլուծությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ամերիկյան հասարակության, պետական կառույցների, դիվանագիտական ներկայացուցչությունների, մամուլի, բարեգործական կազմակերպությունների և հասարակական գործիչների արձագանքին Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների ու տեղահանությունների նկատմամբ։ Աշխատանքի կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես ձևավորվեց ամերիկյան ընկալումը հայերի ողբերգության վերաբերյալ, ինչպիսի տեղեկատվություն էր հասնում ԱՄՆ, ինչպես էին դրան արձագանքում հասարակությունը և պետական իշխանությունները, և ինչպիսի քաղաքական ու մարդասիրական քայլեր ձեռնարկվեցին այդ ժամանակահատվածում։ Ուսումնասիրության համար կարևոր նախադրյալ է Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային իրավիճակը, որի պայմաններում Օսմանյան կայսրության տարածքում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող բռնությունները զարգանում էին լայնածավալ ռազմական և քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ 1915 թվականից սկսված զանգվածային տեղահանությունները, սպանությունները, բռնությունները և բռնագաղթերը հանգեցրին հայ բնակչության հսկայական կորուստների և ստեղծեցին մարդասիրական աղետ, որի մասին տեղեկությունները աստիճանաբար տարածվեցին նաև ԱՄՆ-ում։ Ամերիկյան հասարակության իրազեկման գործում կարևոր դեր ունեցան Օսմանյան կայսրությունում գործող ամերիկյան դիվանագետների, միսիոներների, բժիշկների, ուսուցիչների և այլ ականատեսների հաղորդումները։ Նրանց տեղեկությունները հնարավորություն էին տալիս ամերիկյան հասարակությանը պատկերացում կազմել տեղի ունեցող իրադարձությունների մասշտաբների և հայ բնակչության վիճակի մասին։ Դիվանագիտական հաղորդագրություններն ու անձնական վկայությունները հետագայում դարձան ժամանակաշրջանի կարևոր սկզբնաղբյուրներ՝ արտացոլելով տեղահանությունների, բռնությունների, գաղթականների և որբերի ծանր դրությունը։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամերիկյան մամուլի դերին։ Թերթերում և պարբերականներում հրապարակվող նյութերը նպաստեցին Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնությունների վերաբերյալ տեղեկատվության տարածմանը։ Լրագրողական հրապարակումները, ականատեսների պատմությունները և դիվանագիտական հաղորդագրությունների հիման վրա կազմված նյութերը ձևավորեցին հասարակական արձագանք, որի արդյունքում հայերի օգնության խնդիրը աստիճանաբար դարձավ ԱՄՆ-ում քննարկվող կարևոր մարդասիրական հարցերից մեկը։ Ամերիկյան հասարակության արձագանքը դրսևորվեց նաև բարեգործական գործունեության ընդլայնմամբ։ Տարբեր հասարակական և կրոնական կազմակերպություններ, ինչպես նաև անհատ բարերարներ միջոցներ էին հավաքում հայ գաղթականների, որբերի և բռնություններից տուժած մարդկանց օգնության համար։ Այդ գործունեությունը հետագայում ձևավորեց լայնածավալ մարդասիրական նախաձեռնությունների հիմք, որոնց նպատակն էր սննդով, հագուստով, բժշկական օգնությամբ և կացարանով աջակցել ծանր վիճակում հայտնված հայ բնակչությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր թեման է ամերիկյան դիվանագիտական ներկայացուցչությունների գործունեությունը։ ԱՄՆ դեսպանատան և հյուպատոսական պաշտոնյաների հաղորդագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն բռնությունների մասին ստացված տեղեկությունները, այլև ամերիկյան դիվանագետների վերաբերմունքն ու հնարավոր գործողությունները։ Դիվանագիտական փաստաթղթերում արձանագրվում էին տեղահանությունների ընթացքը, բնակչության վիճակը, գաղթականների շարժը, բռնությունների մասին հաղորդումները և մարդասիրական օգնության անհրաժեշտությունը։ Այս աղբյուրների ուսումնասիրությունը կարևոր է ժամանակաշրջանի իրադարձությունների վերաբերյալ ԱՄՆ-ի տեղեկացվածության մակարդակը և քաղաքական արձագանքի սահմանները հասկանալու համար։ 1915-1917 թվականների ընթացքում ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը անհրաժեշտ է դիտարկել նաև երկրի արտաքին քաղաքականության ընդհանուր շրջանակում։ ԱՄՆ-ը Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբնական տարիներին պաշտոնապես չեզոք դիրք էր պահպանում և փորձում էր չեզոքության քաղաքականությունը համատեղել միջազգային իրադարձությունների նկատմամբ իր տնտեսական, դիվանագիտական և հասարակական շահերի հետ։ Այդ պայմաններում հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնությունների վերաբերյալ հասարակական և մարդասիրական արձագանքը միշտ չէ, որ վերածվում էր ուղղակի քաղաքական կամ ռազմական միջամտության։ Հետևաբար աշխատանքը կարևորում է մարդասիրական, հասարակական և պետական արձագանքների միջև եղած տարբերությունները։ Հայերի օգնության կազմակերպման գործում առանձնահատուկ նշանակություն ունեցավ ամերիկյան հասարակական կազմակերպվածությունը։ Հայկական հարցի շուրջ հասարակական քարոզչությունը նպաստեց դրամահավաքների, օգնության ծրագրերի և հանրային միջոցառումների կազմակերպմանը։ Այդ գործընթացում կարևոր էր հասարակության ուշադրությունը պահպանելը, քանի որ պատերազմի պայմաններում բազմաթիվ ժողովուրդներ էին հայտնվել ծանր վիճակում, իսկ միջազգային տեղեկատվական դաշտը սահմանափակված էր ռազմական գրաքննությամբ և քաղաքական հակասություններով։ Հայերի վիճակի մասին տեղեկությունների տարածումը նպաստեց նրանց նկատմամբ համակրանքի և օգնության տրամադրվածության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել ամերիկյան միսիոներական կառույցների դերը։ Մինչև պատերազմը ԱՄՆ-ից ժամանած բազմաթիվ միսիոներներ և կրթական ու կրոնական հաստատությունների ներկայացուցիչներ երկար տարիներ գործունեություն էին ծավալել Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջաններում։ Նրանց կապերը տեղի բնակչության հետ և տեղում ունեցած փորձը հնարավորություն տվեցին պատերազմի տարիներին տեղեկություններ փոխանցել հայերի վիճակի մասին և մասնակցել օգնության կազմակերպմանը։ Միաժամանակ նրանց հաղորդումները կարևոր փաստագրական նյութ են պատմական հետազոտությունների համար։ Աշխատության ժամանակագրական շրջանակը՝ 1915-1917 թվականները, հնարավորություն է տալիս հետևելու իրադարձությունների զարգացմանը սկզբնական զանգվածային տեղահանություններից մինչև ԱՄՆ-ի՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմին պաշտոնապես մասնակցելու շրջանը։ 1917 թվականը կարևոր սահմանագիծ է, քանի որ ԱՄՆ-ի պատերազմի մեջ մտնելը փոխեց երկրի արտաքին քաղաքականության ընդհանուր պայմանները և ազդեց միջազգային հարաբերությունների համակարգում նրա դերակատարության վրա։ Այս ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր փոխվում ամերիկյան քաղաքական միջավայրը և ինչպիսի տեղ էր զբաղեցնում հայերի խնդիրը այդ գործընթացներում։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև ԱՄՆ-ում հայերի և ամերիկյան հասարակության միջև ձևավորված կապերի դերը։ Ամերիկահայ համայնքը, հասարակական գործիչները և տարբեր կազմակերպություններ մասնակցում էին հայերի պաշտպանության և օգնության կազմակերպման գործընթացներին։ Նրանց գործունեությունը նպաստեց ինչպես դրամահավաքների կազմակերպմանը, այնպես էլ հասարակական կարծիքի ձևավորմանը։ Այս գործընթացները կարևոր նշանակություն ունեցան հետագա հայ-ամերիկյան հասարակական և քաղաքական հարաբերությունների զարգացման համար։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է սկզբնաղբյուրների համադրական ուսումնասիրությունը։ Դիվանագիտական փաստաթղթերը, մամուլի հրապարակումները, անձնական նամակները, հուշագրությունները, կազմակերպությունների հաշվետվությունները և ականատեսների վկայությունները հնարավորություն են տալիս տարբեր տեսանկյուններից վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունները։ Աղբյուրների համադրումը հատկապես կարևոր է, քանի որ պատերազմի պայմաններում տեղեկատվության տարածումն ու ընկալումը կարող էին պայմանավորված լինել քաղաքական շահերով, գրաքննությամբ և հաղորդակցության սահմանափակումներով։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ 1915-1917 թվականներին Հայոց ցեղասպանության և ԱՄՆ-ի փոխհարաբերությունները ներառում էին միաժամանակ մի քանի մակարդակ՝ դիվանագիտական տեղեկությունների փոխանցում, հասարակական իրազեկում, մամուլի արձագանք, մարդասիրական օգնություն, բարեգործական կազմակերպությունների գործունեություն և պետական քաղաքականության ձևավորում։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ոչ միայն ամերիկյան արձագանքի բնույթի և սահմանների, այլև այն հասարակական ու մարդասիրական շարժումների մասին, որոնք ձևավորվեցին հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների հետևանքով։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի, տնտեսության, աշխարհագրության և արդի զարգացման գործընթացներով։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր բնույթի հրատարակություններ՝ գիտական, վերլուծական, ճանաչողական և հանրամատչելի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի վերաբերյալ ժամանակակից ուսումնասիրությունների հիմնական ուղղությունները և նոր գիտական մոտեցումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է հայագիտական գիտելիքների տարածմանը, երկրի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը և ընթերցողական լայն շրջանակների իրազեկվածության բարձրացմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը հայոց լեզվի և հայ ժողովրդի լեզվամշակութային առանձնահատկություններին նվիրված գիտական նախաբան-ուսումնասիրություն է, որը հայագիտական հարցերը դիտարկում է համեմատական լեզվաբանության և պատմալեզվաբանական ուսումնասիրությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հայերենի բնույթը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նրա տեղը հնդեվրոպական լեզուների համակարգում ներկայացնելու խնդիրն է։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում լեզվի ձևավորման և պատմական զարգացման գործընթացներին, լեզվական առանձնահատկությունների համեմատությանը հարակից ու ազգակից լեզուների հետ, ինչպես նաև լեզվի և ժողովրդի պատմամշակութային զարգացման փոխկապակցվածությանը։ Հեղինակը լեզվական փաստերի և պատմական դիտարկումների միջոցով փորձում է բացահայտել հայերենի ինքնատիպ գծերը և դրանց նշանակությունը հայ ժողովրդի ծագումնաբանական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվի կառուցվածքի, բառապաշարի և պատմական փոփոխությունների քննությունը, որի միջոցով հնարավոր է վերականգնել լեզվական զարգացման տարբեր փուլերի վերաբերյալ պատկերացումներ։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես վաղ շրջանի եվրոպական հայագիտական և համեմատական լեզվաբանական մտքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հայոց լեզվի ու ժողովրդի վերաբերյալ գիտական հետաքրքրության ձևավորման փուլերից մեկը։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, լեզվաբաններին, պատմաբաններին, հնդեվրոպական լեզվաբանությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ և հայագիտական գրականության զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տնտեսական զարգացման արտաքին գործոնները՝ ընդգծելով տարածաշրջանային և միջազգային ազդեցությունների դերը տնտեսության ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Նյութում վերլուծվում են արտաքին տնտեսական կապերը, հումանիտար և ֆինանսական օգնության հոսքերը, ինչպես նաև արտաքին շուկաների և առևտրային հարաբերությունների ազդեցությունը տեղական արտադրության և ծառայությունների ոլորտների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային քաղաքական և անվտանգային իրավիճակի ազդեցությանը ներդրումային միջավայրի, ենթակառուցվածքային զարգացման և տնտեսական կայունության վրա։ Աշխատությունը նաև քննարկում է միջազգային կազմակերպությունների և արտաքին գործընկերների հնարավոր ներգրավվածությունը տնտեսական նախագծերում՝ ընդգծելով ինչպես զարգացման հնարավորությունները, այնպես էլ արտաքին կախվածության ռիսկերը։ Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ արտաքին գործոնները վճռորոշ դեր են խաղում տնտեսության կառուցվածքի, աճի տեմպերի և զարգացման հեռանկարների ձևավորման մեջ։