ԴՈՀԱՅԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՕՐԱԿԱՐԳ

Այլ առարկաներ

Սա տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որը ներկայացնում է 1948 թվականի ընթացքում հիշատակման ենթակա կարևոր տարեթվերի և հոբելյանների համակարգված ցանկը, որտեղ ըստ օրացուցային կառուցվածքի ընդգրկված են պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձություններ, ինչպես նաև նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներ, աշխատանքը նախատեսված է որպես տեղեկատվական և կրթական ուղեցույց ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանավարների և լայն ընթերցողական շրջանակի համար՝ նպաստելով պատմական հիշողության պահպանմանը, գիտելիքների տարածմանը և մշակութային իրազեկության բարձրացմանը, միաժամանակ ապահովելով տվյալների մատչելի և համակարգված ներկայացում՝ տարբեր ոլորտների կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենից ռուսերեն կատարվող թարգմանություններում լեզվաոճական օրինաչափ համապատասխանությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով երկու լեզուների կառուցվածքային, իմաստային և ոճական առանձնահատկությունների փոխհարաբերությունը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ սկզբնաղբյուրի իմաստային բովանդակությունը, արտահայտչականությունը և ոճական երանգները հնարավոր է փոխանցել թարգմանվող լեզվով՝ հաշվի առնելով հայերենի և ռուսերենի համակարգային տարբերությունները։ Վերլուծվում են բառապաշարային համապատասխանությունները, բառերի իմաստային ծավալի տարբերությունները, դարձվածային միավորների, փոխաբերությունների, համեմատությունների և այլ արտահայտչամիջոցների փոխանցման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ բառացի համապատասխանությունը չի ապահովում սկզբնական միավորի լիարժեք իմաստային կամ ոճական վերարտադրությունը և անհրաժեշտ է կիրառել թարգմանական տարբեր փոխակերպումներ։ Քննության են առնվում նաև քերականական համապատասխանությունները՝ նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի դասավորության, բայական ձևերի, ժամանակային հարաբերությունների և շարահյուսական կառույցների փոխանցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեքստի գործառական ոճի պահպանմանը, քանի որ գեղարվեստական, հրապարակախոսական, գիտական և այլ բնույթի նյութերի թարգմանությունը պահանջում է տարբեր լեզվական միջոցների ընտրություն։ Ուսումնասիրվում է նաև հեղինակի անհատական ոճի, խոսքային առանձնահատկությունների, հուզական և գնահատողական երանգների հնարավորինս համարժեք վերարտադրումը։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են հայերեն և ռուսերեն տեքստերում պարբերաբար հանդիպող համապատասխանություններն ու տարբերությունները, որոնց հիման վրա հնարավոր է առանձնացնել որոշակի թարգմանական օրինաչափություններ։ Անդրադարձ է կատարվում համարժեքության և համապատասխանության խնդիրներին, թարգմանչի լեզվական ընտրությանը և այն գործոններին, որոնք կարող են պայմանավորել սկզբնական կառուցվածքի փոփոխությունը՝ առանց հիմնական հաղորդակցական նպատակի կորստի։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ-ռուսական թարգմանական կապերի ուսումնասիրության, թարգմանության տեսության զարգացման և գործնական թարգմանության մեթոդների կատարելագործման համար՝ նպաստելով երկու լեզուների ոճական ու կառուցվածքային հնարավորությունների առավել խորքային ճանաչմանը։

Աշխարհագրություն

Այս աշխատանքը վերլուծում է Թեհրան քաղաքի կայուն զարգացման հնարավորությունները՝ դիտարկելով քաղաքային աճի, բնապահպանական խնդիրների, սոցիալ-տնտեսական զարգացման և կառավարման արդյունավետության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության մեջ գնահատվում են այն հիմնական մարտահրավերները, որոնք առաջանում են արագ ուրբանիզացիայի հետևանքով, ներառյալ օդի աղտոտվածությունը, տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը, ջրային ռեսուրսների սահմանափակությունը և բնակչության խտության աճը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը կյանքի որակի վրա։ Միաժամանակ առանձնացվում են կայուն զարգացման ռազմավարությունները, որոնք ուղղված են կանաչ ենթակառուցվածքների ընդլայնմանը, էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ներդրմանը, հասարակական տրանսպորտի բարելավմանը և քաղաքային պլանավորման ավելի հավասարակշռված մոտեցումների կիրառմանը։ Կարևորվում է նաև տեղական կառավարման դերը՝ որպես կայուն զարգացման քաղաքականությունների իրականացման առանցքային գործոն, ինչպես նաև հանրային մասնակցության և քաղաքացիական նախաձեռնությունների նշանակությունը քաղաքային միջավայրի բարելավման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ երկարաժամկետ կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ է համակարգային մոտեցում, որը համադրում է տնտեսական աճը, սոցիալական արդարությունը և բնապահպանական պատասխանատվությունը՝ հատկապես արագ զարգացող մեգապոլիսների պայմաններում, ինչպիսին է Tehran-ը։

Բժշկություն

Այս աշխատանքը նվիրված է տարբեր պլազմաֆերեզի ռեժիմների համեմատական գնահատմանը՝ արյան ռեոլոգիական հատկությունների ցուցանիշների ադեկվատության տեսանկյունից, նպատակ ունենալով պարզել, թե բուժական որ մոտեցումներն են առավել արդյունավետ արյան հոսքաբանական բնութագրերի բարելավման համար տարբեր կլինիկական պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պլազմաֆերեզի տարբեր տեսակներ՝ ըստ հեռացվող պլազմայի ծավալի, փոխարինող լուծույթների բնույթի և սեանսների հաճախականության, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը արյան մածուցիկության, էրիթրոցիտների դեֆորմացվելու ունակության, ագրեգացիայի մակարդակի և միկրոցիրկուլյացիայի վրա։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են տարբեր ռեժիմները փոխում արյան ռեոլոգիական պարամետրերը՝ նվազեցնելով բարձր մածուցիկությունը և բարելավելով հյուսվածքներին թթվածնի մատակարարումը, ինչպես նաև գնահատվում է բուժման ազդեցության կայունությունը ժամանակի ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե որ ռեժիմներն են առավել արդյունավետ հիպերվիսկոզային սինդրոմների, աուտոիմուն հիվանդությունների և միկրոցիրկուլյատոր խանգարումների դեպքում, ինչպես նաև քննարկվում են հնարավոր ռիսկերն ու կողմնակի ազդեցությունները՝ կապված արյան բաղադրության արագ փոփոխությունների հետ։ Աշխատանքում համադրվում են կլինիկական դիտարկումները և լաբորատոր ռեոլոգիական չափումները՝ ստեղծելով գնահատման համապարփակ մոդել, որը թույլ է տալիս օբյեկտիվորեն համեմատել տարբեր պլազմաֆերեզի սխեմաների արդյունավետությունը և դրանց կիրառման նպատակահարմարությունը տարբեր պացիենտային խմբերում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հանրային ծառայողների աշխատանքի վարձատրության գործող համակարգի ուսումնասիրմանը և դրա կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են հանրային ծառայության ոլորտում աշխատավարձերի ձևավորման սկզբունքները, վարձատրության կառուցվածքը, պաշտոնների գնահատման մեխանիզմները և աշխատանքի արդյունավետության հետ փոխկապակցված խթանման գործիքները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գործող համակարգի առավելություններն ու խնդիրները, այդ թվում՝ վարձատրության արդարության, մրցունակության, թափանցիկության և հանրային ծառայության գրավչության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են միջազգային փորձը, ժամանակակից կառավարչական մոտեցումները և դրանց կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված հանրային ծառայողների մասնագիտական մոտիվացիայի բարձրացմանը, արդյունավետ աշխատանքի խրախուսմանը և պետական կառավարման համակարգի կատարելագործմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հանրային կառավարման բարեփոխումների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և պետական ծառայության զարգացման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պետական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, իրավաբանների և ոլորտի հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է հակիրճ պատմական տեղեկություններ 1915 թվականի հուլիսին Օսմանյան կայսրության (Թուրքական Հայաստան) տարածքից դեպի Կովկաս տեղափոխված փախստականների մեծ ալիքի վերաբերյալ՝ ընդգծելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամի ծավալները։ Հեղինակը վերլուծում է փախստականների զանգվածային տեղաշարժի պատճառները, նրանց սոցիալական և առողջական ծանր վիճակը, ինչպես նաև ընդունող շրջաններում ստեղծված արտակարգ պայմանները։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կովկասյան քաղաքների միության կոմիտեի (Кавказский комитет союза городов) կողմից իրականացված հակահամաճարակային միջոցառումներին՝ կարանտինային ճամբարների կազմակերպում, բժշկական օգնության ապահովում, սանիտարական վերահսկողություն և վարակիչ հիվանդությունների տարածման կանխարգելում։ Հեղինակը նկարագրում է նաև տեղական իշխանությունների, բարեգործական կազմակերպությունների և կամավորական խմբերի մասնակցությունը օգնության և փախստականների սոցիալական աջակցության գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգծում է այդ պատմական ժամանակաշրջանում հումանիտար կառավարման դժվարությունները և համաճարակային վտանգների դեմ պայքարի փորձերը զանգվածային տեղաշարժերի պայմաններում։ Այն օգտակար է պատմաբանների, բժշկության պատմության հետազոտողների և հումանիտար օգնության կազմակերպման հարցերով զբաղվող մասնագետների համար։