ԴՈՀԱՅԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՕՐԱԿԱՐԳ

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի կյանքին, գրական և հասարակական գործունեությանը՝ հրատարակված նրա մահվան 100-ամյակի առթիվ։ Ներկայացվում են մեծ գրողի և լուսավորչի կենսագրության հիմնական դրվագները, նրա ստեղծագործական ժառանգությունը, մանկավարժական և ազգային-լուսավորական գաղափարները, ինչպես նաև հայ նոր գրականության և մշակույթի զարգացման գործում ունեցած բացառիկ ավանդը։ Ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվում նրա գրական, լեզվական և հասարակական գործունեության առանձնահատկություններին, ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական արժեքներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հայ ազգային ինքնագիտակցության, կրթության և հասարակական մտքի զարգացման վրա։ Հրատարակությունը նպաստում է Խաչատուր Աբովյանի ժառանգության առավել խորքային ընկալմանը և նրա պատմական դերի արժևորմանը հայ մշակույթի և գրականության համատեքստում։

История

Աշխատությունը նվիրված է մ.թ.ա. III դարից մինչև մ.թ. III դարը Հայաստանի տարածքում ստեղծված քանդակագործական հուշարձանների պատմահնագիտական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հին հայկական քանդակագործության հիմնական տեսակները, գեղարվեստական առանձնահատկությունները, պատկերագրությունը, կիրառված նյութերը, տեխնիկական եղանակները և զարգացման փուլերը։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերված քանդակներին, դրանց թվագրմանը, մշակութային և տարածքային առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների ու հին քաղաքակրթությունների արվեստի հետ ունեցած կապերին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հին Հայաստանի մշակութային միջավայրի, կրոնական պատկերացումների, թաղման և պաշտամունքային ավանդույթների, ինչպես նաև տեղական և արտաքին գեղարվեստական ազդեցությունների դերը քանդակագործության ձևավորման մեջ։ Աշխատանքը կարևոր աղբյուր է հին Հայաստանի նյութական և հոգևոր մշակույթի, արվեստի պատմության և հնագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Պերճ Զեյթունցյանի գեղարվեստական արձակում շարահյուսական կապակցման միջոցների ուսումնասիրությանը և դրանց ոճական նշանակության բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական միջոցներն են, որոնց շնորհիվ ձևավորվում է նախադասությունների, նախադասությունների բաղադրիչների և ամբողջական խոսքային հատվածների միջև իմաստային ու կառուցվածքային կապը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել կապակցման տարբեր եղանակներ, շաղկապների և շաղկապական բառերի կիրառությունը, կրկնությունը, զուգահեռ կառուցվածքները, բառային կրկնություններն ու փոխարինումները, շարահյուսական զուգահեռությունները, բացթողումները և այլ միջոցներ, որոնք ապահովում են խոսքի ամբողջականությունը, հաջորդականությունն ու տրամաբանական զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ միջոցների ոճական արժեքին, քանի որ հեղինակի արձակում շարահյուսական կառուցվածքը հաճախ ոչ միայն կապակցում է մտքերը, այլև նպաստում է խոսքի ռիթմի, հուզական լարվածության, շեշտադրումների և կերպարների հոգեբանական վիճակների արտահայտմանը։ Վերլուծության միջոցով բացահայտվում է, թե ինչպես են շարահյուսական տարբեր կառուցվածքները պայմանավորում պատմողական խոսքի դինամիկան, երկխոսությունների բնականությունը, հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունները և ստեղծագործությունների ընդհանուր արտահայտչականությունը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ լեզվական կապակցման միջոցները դիտարկվում են դրանց գործառական կիրառության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է նույն շարահյուսական երևույթը տարբեր համատեքստերում ձեռք բերել տարբեր ոճական նշանակություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի և գրականության մասնագետներին, ոճաբանությամբ ու շարահյուսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և Պերճ Զեյթունցյանի ստեղծագործության լեզվական առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Экономика

Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման արդյունավետությունը ձևավորվում է քաղաքային կառավարման համակարգի կազմակերպվածությունից, լիազորությունների բաշխումից, ֆինանսական ինքնուրույնությունից և բնակչության մասնակցության մակարդակից։ Երևանը՝ որպես Հայաստանի մայրաքաղաք և վարչական, տնտեսական ու մշակութային կենտրոն, ունի հատուկ կարգավիճակ, որի շրջանակում տեղական ինքնակառավարման մարմինները պատասխանատու են քաղաքային ենթակառուցվածքների, կոմունալ ծառայությունների, տրանսպորտի, քաղաքաշինության, բնապահպանական քաղաքականության և հանրային տարածքների կառավարման համար։ Արդյունավետության հիմնական չափորոշիչներից են ծառայությունների մատուցման որակը, որոշումների ընդունման թափանցիկությունը, բյուջետային միջոցների նպատակային օգտագործումը և քաղաքացիների կարիքներին արագ արձագանքելու կարողությունը։ Միաժամանակ, համակարգի արդյունավետության վրա ազդում են մի շարք խնդիրներ, ինչպիսիք են ֆինանսական սահմանափակումները, վարչական բյուրոկրատիան, որոշ դեպքերում լիազորությունների կրկնությունը պետական կառավարման այլ օղակների հետ, ինչպես նաև հանրային մասնակցության համեմատաբար ցածր մակարդակը որոշումների կայացման գործընթացում։ Արդյունավետության բարձրացման ուղիների շարքում առանձնանում են տեղական ինքնակառավարման ֆինանսական ինքնուրույնության ընդլայնումը, էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի զարգացումը, քաղաքային ծառայությունների թվայնացումը և «խելացի քաղաք» լուծումների ներդրումը, որոնք թույլ են տալիս ավելի արդյունավետ կառավարել տրանսպորտը, աղբահանությունը և հանրային ենթակառուցվածքները։ Կարևոր է նաև քաղաքացիական մասնակցության մեխանիզմների զարգացումը՝ հանրային լսումների, մասնակցային բյուջետավորման և համայնքային նախաձեռնությունների միջոցով, ինչը բարձրացնում է կառավարման թափանցիկությունն ու հաշվետվողականությունը։ Ընդհանուր առմամբ, Երևանում տեղական ինքնակառավարման արդյունավետությունը կախված է կառավարման ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներից, տեխնոլոգիական արդիականացումից և հասարակության ակտիվ ներգրավվածությունից, որոնք միասին կարող են ապահովել ավելի կայուն և բնակչության կարիքներին համապատասխան քաղաքային զարգացում։

История

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Էրիվան քաղաքի (Երևան) պարտադիր կարգադրությունների և քաղաքային կանոնադրական դրույթների համակարգված ժողովածու՝ ընդգրկելով քաղաքային կառավարման, հասարակական կարգի, տնտեսության և բնակչության առօրյա կյանքի կարգավորման հիմնական նորմատիվ ակտերը։ Նյութը ունի իրավական-տեղեկատու բնույթ և արտացոլում է քաղաքային ինքնակառավարման ձևավորման պատմական փուլերը, վարչական կառավարման մեխանիզմները և հանրային կարգապահության ապահովման կանոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային տնտեսության կազմակերպմանը, սանիտարական կանոններին, առևտրի և ծառայությունների կարգավորմանը, ինչպես նաև հասարակական անվտանգության ապահովման միջոցներին։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է քաղաքային իրավունքի, վարչական պատմության և Երևանի քաղաքային զարգացման ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել քաղաքային կյանքի կարգավորման իրավական հիմքերի մասին տարբեր պատմական փուլերում։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ավազակության՝ որպես սեփականության և անձի անվտանգության դեմ ուղղված հանցավոր վարքագծի քրեաիրավական ու կրիմինալոգիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տվյալ արարքի իրավական բնույթը, հանցակազմի կառուցվածքը, քրեական պատասխանատվության հիմքերը և իրավական որակման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանցագործության օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների մեկնաբանությանը, մեղքի ձևին, նպատակին, հանցագործության սուբյեկտին և պատասխանատվության տարբերակման սկզբունքներին։ Քննվում են նաև հարակից հանցակազմերից սահմանազատման խնդիրները, քանի որ իրավակիրառ պրակտիկայում կարևոր է տարբեր իրավական բնույթ ունեցող սեփականության դեմ ուղղված արարքների հստակ տարբերակումը։ Հետազոտության քրեաիրավական հատվածում կարող են դիտարկվել պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների նշանակությունը, հանցակցության առանձնահատկությունները, հանցագործության փուլերի իրավական գնահատումը և պատժի անհատականացման սկզբունքները։ Կրիմինալոգիական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են նման հանցավոր վարքագծի տարածվածության, կառուցվածքի և փոփոխությունների ընդհանուր միտումները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող սոցիալական, տնտեսական, ընտանեկան և անհատական գործոնները։ Կարևորվում է հանցագործություն կատարող անձանց սոցիալ-ժողովրդագրական և վարքային բնութագրերի ուսումնասիրությունը՝ ոչ թե մեկ միասնական «հանցագործի կերպար» ձևավորելու, այլ տարբեր ռիսկային գործոնների և օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կրկնահանցավորության, խմբային հանցավոր վարքագծի և սոցիալական միջավայրի ազդեցության խնդիրներին։ Հետազոտվում են նաև կանխարգելման ընդհանուր ուղղությունները՝ ներառելով իրավական, սոցիալական և կազմակերպական միջոցների փոխկապակցվածությունը, իրավապահ մարմինների կանխարգելիչ գործունեության նշանակությունը և հանցավոր վարքագծի պատճառների ու պայմանների նվազեցման հնարավորությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է օրենսդրության և իրավակիրառ պրակտիկայի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավական կարգավորման հնարավոր հակասությունները և քրեական պատասխանատվության կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Քրեաիրավական ու կրիմինալոգիական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել ոչ միայն որպես քրեական օրենքով նախատեսված արարք, այլև որպես սոցիալական երևույթ՝ ուսումնասիրելով դրա պատճառները, դրսևորումների առանձնահատկությունները և կանխարգելման մեխանիզմները։ Այսպիսի համալիր ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել քրեական օրենսդրության գիտական վերլուծությանը, իրավակիրառ մոտեցումների կատարելագործմանը և հանցավորության կանխարգելման քաղաքականության տեսական հիմքերի զարգացմանը։