Վանա Լճի Աղթամար, Լիմ և Կտուց վանքերի գրչության կենտրոնները

Պատմություն

Սա պատմաքաղաքական և միջազգային հարաբերությունների ոլորտին պատկանող հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և United Kingdom-ի միջև միջպետական հարաբերությունների զարգացմանը 1991–2005 թվականների ընթացքում, որտեղ վերլուծվում է հետխորհրդային շրջանում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորումը, դիվանագիտական կապերի հաստատումն ու ամրապնդումը, ինչպես նաև երկկողմ համագործակցության հիմնական ուղղությունները, ներառյալ քաղաքական երկխոսությունը, տնտեսական և ներդրումային հարաբերությունները, կրթական ու մշակութային ծրագրերը, աշխատանքը ընդգրկում է նաև միջազգային կազմակերպություններում համագործակցության շրջանակները և Մեծ Բրիտանիայի դիրքորոշումը տարածաշրջանային գործընթացների նկատմամբ, միաժամանակ դիտարկվում է արտաքին քաղաքական շահերի համադրման և փոքր պետության դիվանագիտական ռազմավարության ձևավորման փորձը նոր միջազգային համակարգում, ինչը թույլ է տալիս գնահատել հարաբերությունների դինամիկան և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության զարգացման վրա։

Ինֆորմատիկա

Численные методы решения экстремальных задач աշխատությունը կիրառական մաթեմատիկայի կարևոր բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է օպտիմալացման և էքստրեմալ խնդիրների թվային լուծման մեթոդները, այն ներկայացնում է այն հիմնական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է գտնել ֆունկցիաների առավելագույն և նվազագույն արժեքները բարդ պայմանների և սահմանափակումների դեպքում, ներառելով գրադիենտային մեթոդներ, Նյուտոնի տիպի ալգորիթմներ, կոնվեքս և ոչ կոնվեքս օպտիմալացման խնդիրների լուծման եղանակներ, ինչպես նաև սահմանափակումներով օպտիմալացման մոդելներ, գիրքը բացատրում է հաշվարկային ալգորիթմների կայունությունը, ճշտությունը և կոնվերգենցիայի պայմանները, միաժամանակ ընդգրկում է բազմաթիվ օրինակներ և կիրառական խնդիրներ, որոնք կապված են տնտեսության, ինժեներական նախագծման և համակարգերի վերլուծության հետ, ցույց տալով, թե ինչպես են թվային մեթոդները օգտագործվում իրական աշխարհի բարդ օպտիմալացման խնդիրների լուծման համար։

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի և Քրդստանի պատմական, քաղաքական, աշխարհագրական և հասարակական փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում ունենալով տարածաշրջանի ժողովուրդների, տարածքների և քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը դիտարկում է Հայկական բարձրավանդակի և Քրդստանի հետ առնչվող պատմական տարածքների ու բնակչության զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն քաղաքական իրադարձություններն ու փոփոխությունները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ազդեցություն են ունեցել հայերի և քրդերի հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է տարածաշրջանի էթնիկ և ժողովրդագրական պատկերը, որի միջոցով փորձ է արվում հասկանալ տարբեր համայնքների բնակեցման տարածքները, սոցիալական կառուցվածքը և պատմական փոխազդեցությունները։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև Օսմանյան կայսրության և հարակից տարածաշրջանների քաղաքական իրավիճակին, վարչական վերափոխումներին, ազգային շարժումների զարգացմանը և այն հանգամանքներին, որոնք ձևավորել են հայ-քրդական հարաբերությունների բարդ ու բազմաշերտ բնույթը։ Աշխատությունը կարող է կարևոր աղբյուր լինել Հայկական հարցի, քրդական հարցի, Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի պատմության, Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեի և հետագա քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Հատկապես արժեքավոր է այն տեսանկյունից, որ Հայաստանի և Քրդստանի թեմաները դիտարկվում են փոխկապակցված տարածաշրջանային համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել սահմանների, բնակչության, ինքնության, քաղաքական ձգտումների և տարածքային հարցերի փոխազդեցությունը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հայագետներին, քրդագետներին և Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ ու աշխարհաքաղաքականությամբ զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես հայ-քրդական հարաբերությունների և տարածաշրջանի քաղաքական պատմության վերաբերյալ ուսումնասիրության նյութ։

Այլ առարկաներ

Այս գիտական հետազոտությունը նվիրված է միկորիզային սնկերի ազդեցության ուսումնասիրությանը արմավենու աճի, զարգացման և սննդառության գործընթացների վրա երաշտային պայմանների և ֆոսֆորի անբավարարության սթրեսների համադրության դեպքում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է բույս-սունկ սիմբիոզի դերը արմատային համակարգի ակտիվության բարձրացման, ջրի և սննդանյութերի կլանման արդյունավետության բարելավման, ինչպես նաև բույսի դիմադրողականության ուժեղացման գործում՝ անբարենպաստ աբիոտիկ գործոնների նկատմամբ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է միկորիզային ասոցիացիաների ձևավորման կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, դրանց ազդեցությունը ֆոսֆորի յուրացման վրա, ինչպես նաև ֆոտոսինթեզի, աճի տեմպերի և կենսազանգվածի կուտակման փոփոխությունները սթրեսային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երաշտի պայմաններում ջրային հավասարակշռության պահպանմանը, արմատային արտազատուկների փոփոխություններին և հողաբուսական փոխազդեցությունների դերին բույսի ընդհանուր կենսունակության բարձրացման մեջ։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ միկորիզային սիմբիոզը կարող է զգալիորեն մեղմել ֆոսֆորային դեֆիցիտի և ջրային սթրեսի բացասական ազդեցությունները՝ նպաստելով արմավենու կայուն աճին և արտադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է ագրոնոմիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, հողի կենսաբանության և կայուն գյուղատնտեսության ոլորտների հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է լիցքավորված մասնիկների՝ պլազմայի և պլազմային նման միջավայրերի հետ փոխազդեցության ընթացքում առաջացող բևեռացման գործընթացների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն հարցը, թե ինչպես է շարժվող լիցքավորված մասնիկը ազդում միջավայրի լիցքավորված բաղադրիչների վրա և ինչպես է այդ միջավայրն իր հերթին արձագանքում մասնիկի շարժմանը։ Պլազմայում մասնիկների փոխազդեցությունը տարբերվում է սովորական նյութերում տեղի ունեցող գործընթացներից, քանի որ միջավայրն ունի ազատ լիցքակիրների մեծ քանակություն, կոլեկտիվ էլեկտրամագնիսական երևույթներ և դիսպերսիոն հատկություններ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել լիցքավորված մասնիկի առաջացրած էլեկտրական դաշտը, միջավայրի բևեռացման մեխանիզմները, կոլեկտիվ տատանումները, դաշտի էկրանավորման երևույթը և մասնիկի էներգիայի կորստի հետ կապված գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ մասնիկի արագությունը և պլազմայի բնութագրական պարամետրերը որոշում են առաջացող ալիքների, տատանումների կամ դաշտային կառուցվածքների բնույթը։ Տեսական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մաթեմատիկորեն նկարագրել մասնիկ–միջավայր փոխազդեցությունը և ստանալ կապեր մասնիկի շարժման, պլազմայի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ու առաջացող բևեռացման երևույթների միջև։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել պլազմային և պլազմային նման միջավայրերի համեմատությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն ընդհանուր ֆիզիկական սկզբունքները, որոնք պահպանվում են տարբեր նյութական համակարգերում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջավայրի դիէլեկտրական հատկությունների, դիսպերսիոն հարաբերությունների և լիցքավորված մասնիկների դինամիկայի միջև փոխկապակցվածությանը։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պլազմային սարքերի, մասնիկների արագացուցիչների, տիեզերական պլազմայի, ճառագայթման և բարձր էներգիայի մասնիկների ֆիզիկայի ուսումնասիրություններում։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում մասնիկների էներգիայի կորստի և միջավայրում առաջացող հետագծային դաշտերի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ երևույթները կարևոր են ինչպես հիմնարար պլազմային ֆիզիկայում, այնպես էլ արագացված մասնիկների փնջերի կառավարման ժամանակ։ Աշխատությունն ունի հիմնականում տեսական և մաթեմատիկական բնույթ և կարող է հետաքրքրել պլազմայի ֆիզիկայով, էլեկտրադինամիկայով, մասնիկների ֆիզիկայով և կոլեկտիվ միջավայրերի տեսությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես լիցքավորված մասնիկների և պլազմային միջավայրերի փոխազդեցության ժամանակ առաջացող բևեռացման մեխանիզմների միասնական տեսական նկարագրության տեսանկյունից։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ինֆորմացիայի մշակման և փոխանցման թվային համակարգերում տվյալների հուսալի ներկայացման, կոդավորման և հաղորդման արդյունավետության բարձրացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կասկադային կոդավորող կառուցվածքների և թվային մոդուլյացիայի համապատասխան մոդելների ու մեթոդների մշակման հիման վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի կառուցվածքային լուծումների վրա, որոնցում մի քանի կոդավորման փուլերի համատեղ կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել հաղորդվող ինֆորմացիայի աղմկակայունությունը, նվազեցնել սխալների հավանականությունը և արդյունավետ օգտագործել կապուղու հասանելի ռեսուրսները։ Կասկադային կոդավորումը դիտարկվում է որպես տարբեր հատկություններով օժտված կոդերի հաջորդական կամ փոխկապակցված կիրառման համակարգ, որտեղ առանձին բաղադրիչների համադրումը կարող է ապահովել ավելի բարձր պաշտպանվածություն, քան յուրաքանչյուր կոդի ինքնուրույն օգտագործումը։ Քննության են առնվում կոդավորող և ապակոդավորող կառուցվածքների կազմակերպման սկզբունքները, կոդային արագության, ավելցուկայնության, սխալների հայտնաբերման և ուղղման կարողության միջև փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում է կառուցվածքային պարամետրերի ընտրությունը՝ հաշվի առնելով տվյալների մշակման արագությունը, հաշվարկային բարդությունը, կապուղու թողունակությունը և պահանջվող հուսալիությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թվային մոդուլյացիայի մեթոդներին, որոնց միջոցով կոդավորված ինֆորմացիան համապատասխանեցվում է հաղորդման միջավայրի ֆիզիկական առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում է ազդանշանների ներկայացման և տարբերակման խնդիրը՝ նպատակ ունենալով ապահովել տվյալների հնարավորինս ճշգրիտ վերականգնում ընդունող կողմում նույնիսկ աղմուկների և այլ խանգարող ազդեցությունների առկայության դեպքում։ Ուսումնասիրվում է կոդավորման և մոդուլյացիայի համատեղ նախագծման նշանակությունը, քանի որ դրանց փոխհամաձայնեցված ընտրությունը կարող է էականորեն ազդել ամբողջ թվային համակարգի արդյունավետության վրա։ Կասկադային կառուցվածքների մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր կոդերի համակցություններ, գնահատել դրանց աշխատանքը հաղորդման տարբեր պայմաններում և ընտրել պահանջվող բնութագրերին համապատասխան տարբերակներ։ Առանձին նշանակություն է տրվում համակարգի աղմկակայունության գնահատմանը՝ սխալների հավանականության, ազդանշան-աղմուկ հարաբերության և տվյալների վերականգնման ճշգրտության տեսանկյունից։ Քննության են առնվում նաև ապակոդավորման ալգորիթմների արդյունավետության խնդիրները, քանի որ պաշտպանվածության բարձրացումը հաճախ ուղեկցվում է հաշվարկային գործողությունների և մշակման ժամանակի ավելացմամբ։ Այդ պատճառով կարևոր խնդիր է հուսալիության և հաշվարկային բարդության միջև արդյունավետ հարաբերակցության ապահովումը։ Մոդելների մշակման ընթացքում կարող են կիրառվել հավանականությունների տեսության, տեղեկատվության տեսության, թվային ազդանշանների մշակման և հաշվողական մոդելավորման մեթոդներ։ Համակարգչային փորձարկումները հնարավորություն են տալիս տարբեր պարամետրերի պայմաններում գնահատել առաջարկվող կառուցվածքների աշխատանքը, համեմատել կոդավորման ու մոդուլյացիայի տարբեր տարբերակներ և բացահայտել դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները։ Ուսումնասիրվում է նաև փոխանցման արագության և կապուղու թողունակության արդյունավետ օգտագործման խնդիրը, քանի որ սխալներից պաշտպանության նպատակով ավելացվող ծառայողական ինֆորմացիան կարող է նվազեցնել օգտակար տվյալների հարաբերական բաժինը։ Հետևաբար կոդային կառուցվածքների ընտրությունը կատարվում է ոչ միայն սխալների ուղղման կարողության, այլև սպեկտրային և էներգետիկ արդյունավետության հաշվառմամբ։ Կարևորվում է համակարգերի հարմարեցումը հաղորդման պայմանների փոփոխություններին, ինչը կարող է ենթադրել կոդավորման պարամետրերի կամ մոդուլյացիայի եղանակների փոփոխություն՝ կախված կապուղու վիճակից և տվյալների հուսալիության նկատմամբ ներկայացվող պահանջներից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մշակված մոդելների և ալգորիթմների ծրագրային իրականացման հնարավորություններին, ինչը թույլ է տալիս իրականացնել թվային փորձարկումներ, գնահատել համակարգի հիմնական ցուցանիշները և հիմնավորել առավել արդյունավետ կառուցվածքների ընտրությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դեռ նախագծման փուլում կանխատեսել համակարգի վարքը տարբեր աղմկային և բեռնվածքային պայմաններում։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ տվյալների հուսալի կոդավորումն ու մոդուլյացիան կարևոր դեր ունեն ժամանակակից հեռահաղորդակցական, համակարգչային, տեղեկատվական և թվային կառավարման համակարգերում։ Մշակված սկզբունքներն ու մեթոդները կարող են կիրառվել այն համակարգերի նախագծման և կատարելագործման ժամանակ, որոնց համար կարևոր են տվյալների փոխանցման բարձր հուսալիությունը, սխալների նվազեցումը և կապուղու ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվության տեսության, թվային կապի, ազդանշանների մշակման, հեռահաղորդակցության, կոդավորման տեսության և տեղեկատվական համակարգերի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, նախագծողների, դասախոսների և ուսանողների համար։