Վարկային կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները և զարգացման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գամմա ճառագայթման մուտագեն ազդեցության ուսումնասիրությանը և դրա հետևանքով բրնձի իրանական որոշ սորտերի քանակական ու որակական հատկանիշներում առաջացող փոփոխությունների գնահատմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է իոնացնող ճառագայթման ազդեցությամբ բուսական օրգանիզմներում ժառանգական փոփոխականության առաջացման օրինաչափությունների և այդ փոփոխությունների՝ գյուղատնտեսական կարևորություն ունեցող հատկանիշների վրա ունեցած ազդեցության բացահայտման վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր սորտերի արձագանքները ճառագայթային ազդեցությանը՝ հաշվի առնելով դրանց գենետիկական առանձնահատկությունները և մուտագեն գործոնի նկատմամբ զգայունության հնարավոր տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են բույսերի աճի և զարգացման ցուցանիշները, հասունացման առանձնահատկությունները, բերքատվության հետ կապված հատկանիշները, սերմերի և հատիկների բնութագրերը, ինչպես նաև ստացված նյութի որակական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Կարևորվում է ճառագայթման արդյունքում առաջացած փոփոխությունների կայունության և ժառանգական բնույթի ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ժամանակավոր ֆիզիոլոգիական ազդեցությունները գենետիկորեն պայմանավորված փոփոխություններից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մուտացիոն փոփոխականության կիրառական նշանակությանը բույսերի սելեկցիայի համար, քանի որ նոր հատկանիշների առաջացումը կարող է ընդլայնել հետագա ընտրության համար հասանելի գենետիկական բազմազանությունը։ Տարբեր փորձարարական տարբերակների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ճառագայթային ազդեցության և բույսերի արձագանքի միջև գոյություն ունեցող կապերը, բացահայտել առավել նշանակալի փոփոխությունները և առանձնացնել հետագա գենետիկական ու սելեկցիոն ուսումնասիրությունների համար հետաքրքրություն ներկայացնող ձևերը։ Աշխատությունում համադրվում են մուտագենեզի, բույսերի գենետիկայի, ֆիզիոլոգիայի և գյուղատնտեսական սելեկցիայի մոտեցումները՝ բրնձի կենսաբանական և տնտեսապես արժեքավոր հատկանիշների փոփոխականությունը համալիր կերպով գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են գիտական նշանակություն ունենալ ճառագայթային մուտագենեզի օրինաչափությունների ուսումնասիրման և բուսական գենետիկական ռեսուրսների բազմազանության գնահատման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գենետիկայի, բուսաբուծության, բույսերի սելեկցիայի, գյուղատնտեսական կենսաբանության և փորձարարական մուտագենեզի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին պետական պարտքի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա բարելավման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում արտաքին պետական փոխառությունների ձևավորման, սպասարկման և մարման հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև պարտքային քաղաքականության դերը պետական ֆինանսների կառավարման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին պարտքի կառուցվածքին, փոխառությունների պայմաններին, պարտքային բեռի գնահատմանը և պետական ֆինանսական պարտավորությունների կայուն կառավարման խնդիրներին։ Վերլուծվում են արտաքին պարտքի վրա ազդող մակրոտնտեսական, ֆինանսական և արժութային գործոնները, ինչպես նաև դրանց հետ կապված հնարավոր ռիսկերի կառավարման մոտեցումները։ Քննարկվում են փոխառու միջոցների արդյունավետ օգտագործման, պարտքի սպասարկման ծախսերի վերահսկման, պարտքային պորտֆելի կառուցվածքի օպտիմալացման և ֆինանսական կայունության պահպանման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու արտաքին պետական պարտքի կառավարման արդյունավետությունը և առանձնացնելու պարտքային քաղաքականության կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պետական ֆինանսների, մակրոտնտեսական քաղաքականության, պետական պարտքի կառավարման և ֆինանսական կայունության խնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Այս հրատարակության վերնագիրը հուշում է, որ այն վերաբերում է Լուսինյաններին՝ միջնադարյան պատմության մեջ հայտնի տոհմին, որի ներկայացուցիչները կարևոր դեր են ունեցել Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական կյանքում։ Լուսինյանների տոհմը ծագել է Արևմտյան Եվրոպայից, իսկ նրա ներկայացուցիչները հետագայում զբաղեցրել են Կիլիկյան Հայաստանի գահը՝ երկրի պատմության կարևոր ժամանակաշրջանում։ Լուսինյանների իշխանության շրջանը կապված էր տարածաշրջանի բարդ քաղաքական հարաբերությունների, քրիստոնյա պետությունների միջև դիվանագիտական կապերի, ռազմական բախումների և Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող պատմական փոփոխությունների հետ։ Այս թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Կիլիկյան Հայաստանի պետական կառավարման համակարգին, արքունական կյանքին, արտաքին քաղաքականությանը և եվրոպական աշխարհի հետ կապերին։ Հայ պատմական հիշողության մեջ Լուսինյանների տոհմը նշանակալի է նաև այն պատճառով, որ նրա ներկայացուցիչների իշխանության տարիները համընկել են Կիլիկյան հայկական պետության պատմության վերջին փուլին։ Հրատարակությունը կարող է պարունակել տոհմի ծագման, նրա ներկայացուցիչների գործունեության, գահակալության հաջորդականության և Կիլիկյան Հայաստանի պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկություններ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց միջնադարյան պատմության, արքայական տոհմերի և հայ-եվրոպական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Սակայն առանց գրքի բովանդակության ցանկի կամ բնագրի հնարավոր չէ հաստատել՝ աշխատությունն ամբողջությամբ նվիրված է Կիլիկյան Հայաստանի Լուսինյան արքաների՞ն, թե՞ ընդգրկում է նաև Լուսինյան տոհմի պատմության այլ դրվագներ ու ճյուղեր։

Մշակույթ

Հրատարակությունը ներկայացնում է ՀՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մասին մատենագիտական տեղեկատվություն և նախատեսված է ընթերցողներին, հետազոտողներին ու ոլորտի մասնագետներին ընթացիկ հրատարակությունների վերաբերյալ համակարգված տեղեկություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ տպագիր նյութեր՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած համապատասխան գրականության մեջ։ Նյութը կազմված է որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու, որի հիմնական նպատակն է գրանցել և դասակարգել նոր հրատարակությունները, ապահովել դրանց վերաբերյալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալները և հեշտացնել թեմատիկ որոնումը։ Տեղեկատուի միջոցով կարելի է հետևել ՀՍՍՀ-ում մշակութային և գեղարվեստական կյանքի ուսումնասիրությանը վերաբերող գրականության զարգացմանը, բացահայտել առանձին արվեստի ճյուղերին ու մշակույթի ոլորտներին նվիրված աշխատանքները և ձևավորել անհրաժեշտ գրականության ընտրանի։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար է գրադարանների, մատենագիտական ծառայությունների և գիտական հաստատությունների համար, քանի որ այն կարող է ծառայել որպես համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և հետազոտական աշխատանքի օժանդակ աղբյուր։ Այն արժեքավոր նյութ է նաև մշակույթի պատմությամբ, արվեստագիտությամբ, գրականագիտությամբ և Հայաստանի մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ոչ միայն առանձին հրատարակություններ, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային գիտելիքի և մասնագիտական գրականության ձևավորման ընդհանուր պատկերը։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն կատարում է տեղեկատվական միջնորդի դեր՝ մեծածավալ և բազմազան գրական հոսքից առանձնացնելով ոլորտին վերաբերող նոր նյութերը և ներկայացնելով դրանք համակարգված մատենագիտական ձևով։ Այդ պատճառով այն կարող է օգտագործվել ինչպես ընթացիկ տեղեկացման, այնպես էլ հետագա գիտական ուսումնասիրությունների, գրականության ցանկերի կազմման և թեմատիկ հետազոտությունների նախնական աղբյուրների որոնման նպատակով։

Գրականություն

Այս գիրքը նվիրված է Վիլյամ Սարոյանի դրամատուրգիական ստեղծագործության խորքային փիլիսոփայական և աշխարհայացքային քննությանը՝ հատկապես էկզիստենցիալիզմի գաղափարների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարդու գոյության, ազատության, ընտրության, պատասխանատվության, միայնության, կյանքի իմաստի որոնման, մահվան և մարդկային արժանապատվության խնդիրներն են, որոնք Սարոյանի պիեսներում հաճախ արտահայտվում են ոչ միայն հերոսների խոսքի ու գործողությունների, այլև նրանց ներքին հակասությունների և աշխարհին ունեցած վերաբերմունքի միջոցով։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Սարոյանը դրամատուրգիական կերպարների միջոցով ներկայացնում մարդուն որպես գոյաբանական անորոշության մեջ հայտնված անհատի, որը փորձում է հասկանալ իր տեղը աշխարհում և սեփական կյանքի արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Սարոյանի ստեղծագործություններում նույնիսկ տխրության, անհուսության, օտարման կամ մահվան թեմաների առկայության պայմաններում պահպանվում է կյանքի հանդեպ հավատը, մարդկային շփման անհրաժեշտությունը և բարության նկատմամբ վստահությունը։ Այս տեսանկյունից նրա դրամատուրգիան միաժամանակ կարող է ընկալվել և՛ որպես մարդու գոյության ողբերգական կողմերի ուսումնասիրություն, և՛ որպես կյանքի իմաստը մարդկային հարաբերությունների, սիրո, կարեկցանքի, ազատության ու ստեղծագործական ինքնարտահայտման միջոցով վերագտնելու փորձ։ Աշխատության մեջ էկզիստենցիալ գաղափարները դիտարկվում են ոչ թե որպես Սարոյանի ստեղծագործության վրա մեխանիկորեն կիրառվող փիլիսոփայական համակարգ, այլ որպես այն մտավոր և գեղարվեստական հարցադրումների շրջանակ, որոնց հետ նրա հերոսները մշտապես բախվում են։ Քննության ընթացքում կարևոր տեղ է հատկացվում կերպարների հոգեբանական կառուցվածքին, նրանց երկխոսություններին, կոնֆլիկտներին և դրամատիկական իրավիճակներին, որոնց միջոցով բացահայտվում է մարդու ազատության և սահմանափակվածության հակասությունը։ Սարոյանի հերոսները հաճախ կանգնած են ընտրության առաջ, սակայն նրանց ընտրությունները պայմանավորված են ոչ միայն արտաքին հանգամանքներով, այլև սեփական խղճով, հիշողություններով, վախերով, ցանկություններով և պատասխանատվության զգացումով։ Այդ պատճառով նրանց վարքագիծը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու էկզիստենցիալիստական այն հիմնահարցը, թե որքանով է մարդն ազատ իր որոշումների մեջ և որքանով է ինքն անձամբ պատասխանատու իր գոյության ձևի համար։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև միայնության և օտարման թեմաներին։ Սարոյանի դրամատուրգիական աշխարհում մարդը կարող է շրջապատված լինել այլ մարդկանցով, բայց միևնույն ժամանակ ներքուստ մնալ միայնակ և չհասկացված։ Սակայն այդ մեկուսացումը վերջնական դատավճիռ չէ․ հաղորդակցությունը, փոխըմբռնումը և մարդկային մտերմությունը հաճախ դառնում են այն ուժերը, որոնք հնարավորություն են տալիս հաղթահարելու գոյաբանական դատարկության զգացումը։ Կարևոր է նաև մահվան թեմայի մեկնաբանությունը, քանի որ մահը Սարոյանի մոտ հաճախ ոչ միայն կյանքի ավարտի փաստ է, այլև կյանքի արժեքը գիտակցելու միջոց։ Մահվան գիտակցումը մարդուն ստիպում է ավելի սուր ընկալել ժամանակի սահմանափակությունը, հարաբերությունների կարևորությունը և սեփական գոյության իմաստը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ Սարոյանի դրամատուրգիան դիտարկում է ոչ միայն ազգային, մշակութային կամ կենսագրական առանձնահատկությունների տեսանկյունից, այլև համամարդկային փիլիսոփայական խնդիրների շրջանակում։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից հասկանալու Սարոյանի հերոսների ներաշխարհը, նրանց հակասական վարքագիծը և կյանքի հանդեպ հաճախ միաժամանակ ողբերգական ու լավատեսական վերաբերմունքը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, ուսանողներին, Սարոյանի ստեղծագործության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են գրականության միջոցով անդրադառնալ մարդու գոյության և կյանքի իմաստի հիմնարար հարցերին։

Lեզվաբանություն

Հայ լեզվաբանության պատմություն. Հատոր 1 (սկզբից մինչև մեր օրերը)-ը լեզվաբանական և հայագիտական հիմնարար աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ լեզվաբանության զարգացման ամբողջական պատմական ուղին՝ սկսած հայերենի ուսումնասիրության վաղ փորձերից և գրաբարի գիտական նկարագրություններից մինչև ժամանակակից լեզվաբանական դպրոցների ձևավորումն ու արդի տեսական մոտեցումները, աշխատությունում վերլուծվում են հայ լեզվի ուսումնասիրության հիմնական փուլերը՝ միջնադարյան քերականական ավանդույթները, նոր շրջանի եվրոպական գիտության ազդեցությամբ ձևավորված լեզվաբանական մտածողությունը, ինչպես նաև խորհրդային և անկախության շրջանի գիտական ուղղությունները, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի կառուցվածքային ուսումնասիրությանը՝ հնչյունաբանության, ձևաբանության, շարահյուսության և բառագիտության զարգացման պատմական մեկնաբանությամբ, միաժամանակ ներկայացվում են հայ լեզվաբանության խոշոր ներկայացուցիչների գիտական ներդրումները, նրանց մեթոդաբանական մոտեցումները և լեզվի ուսումնասիրության մեջ ներդրված նոր գաղափարները, աշխատությունը նաև ընդգծում է հայերենի տեղը համաշխարհային լեզվաբանական համակարգում՝ որպես հին գրավոր ավանդույթ ունեցող և գիտականորեն բազմակողմանի ուսումնասիրված լեզու։