Выполнение народно-хозяйственного плана ССРА за 1933 г.

Մաթեմատիկա

Ավտոմատ կառավարման և կիրառական մաթեմատիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երկու դինամիկ օբյեկտների շարժման կառավարման օրենքների կառուցմանը և օպտիմալացմանը՝ բախումների կանխման խնդիրների շրջանակում։ Քննության են առնվում շարժվող օբյեկտների փոխադարձ դիրքի, արագության, շարժման ուղղության և դինամիկական բնութագրերի հաշվառմամբ անվտանգ հետագծերի ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման այնպիսի ալգորիթմների մշակմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս ժամանակին հայտնաբերելու հնարավոր բախման վտանգը և համապատասխան ձևով փոփոխելու օբյեկտների շարժման պարամետրերը։ Վերլուծվում են շարժման մաթեմատիկական մոդելները, կառավարման սահմանափակումները, հետագծերի ընտրության չափանիշները և օպտիմալ որոշումների ձևավորման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև կառավարման արդյունավետության, շարժման անվտանգության, հաշվարկային ծախսերի և համակարգի կայունության միջև փոխկապակցվածության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու բախումների կանխման համար արդյունավետ կառավարման օրենքների ընտրությունն ու կատարելագործումը տարբեր դինամիկական պայմաններում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման, ռոբոտատեխնիկայի, շարժման պլանավորման և դինամիկ համակարգերի մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է XIX դարի պարսից հուշագրային գրականության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով դրա դերը Իրանի հասարակական-քաղաքական և մշակութային կյանքի արտացոլման մեջ։ Դիտարկվում է հուշագրության ժանրի ձևավորումը Քաջարների ժամանակաշրջանում, երբ ավանդական պատմագրական ձևերին զուգահեռ սկսում են զարգանալ անհատական փորձի, ինքնակենսագրական տարրերի և անձնական դիտարկումների վրա հիմնված տեքստեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ այս գրականությունը հաճախ միավորում էր պատմական փաստագրությունը և սուբյեկտիվ ընկալումը՝ ստեղծելով անցումային ձև՝ դասական պատմագրության և ժամանակակից հուշագրության միջև։ Աշխատանքում վերլուծվում են այն հիմնական թեմաները, որոնք բնորոշ են XIX դարի պարսից հուշագրություններին՝ քաղաքական իրադարձությունների նկարագրություն, պալատական կյանքի պատկերումներ, սոցիալական հարաբերությունների քննություն և հեղինակի անձնական փորձի արտացոլում։ Քննարկվում է նաև արևմտյան ազդեցությունների աստիճանական ներթափանցումը, որը նպաստեց գրավոր ինքնարտահայտման նոր ձևերի զարգացմանը և անհատականության ընդգծմանը պարսից գրականության մեջ։ Նշվում է, որ հուշագրային գրականությունը դարձել էր կարևոր աղբյուր ոչ միայն պատմական տեղեկությունների, այլ նաև հասարակական մտածողության, արժեքային համակարգերի և մշակութային փոփոխությունների ուսումնասիրության համար՝ բացահայտելով անցումային շրջանի բարդ ու բազմաշերտ իրականությունը։

Քիմիա

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է տիտանի, ցիրկոնիումի և նիոբիումի ալյումինիդների ձևավորման գործընթացներին ջրածնային (հիդրիդային) ցիկլում, ինչպես նաև դրանց հիդրիդների սինթեզին ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի (ՍԲՍ) մեթոդով՝ ընդգծելով ռեակցիոն մեխանիզմների, կառուցվածքային փոխակերպումների և նյութերի հատկությունների ձևավորման օրինաչափությունները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է մետաղ-ալյումին համակարգերում միջմետաղական միացությունների առաջացման վրա, որտեղ ջրածինը հանդես է գալիս որպես ակտիվ միջավայր՝ նպաստելով փուլային փոխակերպումների վերահսկմանը և նոր կառուցվածքային ֆազաների ստացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիդրիդների ձևավորման թերմոդինամիկական և կինետիկ պայմաններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը վերջնական ալյումինիդների միկրոկառուցվածքի և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Ներկայացվում է նաև ՍԲՍ մեթոդի կիրառությունը որպես էներգաարդյունավետ և արագ սինթեզի տեխնոլոգիա, որը թույլ է տալիս ստանալ բարձր մաքրությամբ և նպատակային կառուցվածքով նյութեր՝ առանց արտաքին երկարատև տաքացման անհրաժեշտության։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև ստացված միացությունների պոտենցիալ կիրառությունները բարձր ջերմաստիճանային տեխնոլոգիաներում, պաշտպանական ծածկույթներում և նոր սերնդի ինժեներական նյութերում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հիդրիդային ցիկլի և ՍԲՍ մեթոդի համադրությունը բացում է նոր հնարավորություններ առաջադեմ մետաղական համակարգերի սինթեզի և կառավարման համար՝ ապահովելով նյութագիտության ոլորտում նոր տեխնոլոգիական լուծումներ։

Մշակույթ

Հայ մշակույթի նշանավոր գործիչները-ը կենսագրական և մշակութաբանական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ մշակույթի զարգացման մեջ մեծ ներդրում ունեցած անհատների կյանքն ու գործունեությունը՝ ընդգրկելով գրականության, արվեստի, երաժշտության, գիտության և հասարակական մտքի տարբեր ոլորտներ, աշխատությունում յուրաքանչյուր գործչի գործունեությունը դիտարկվում է իր պատմական դարաշրջանի համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են նրանք ձևավորել և զարգացրել ազգային մշակութային արժեքները, ինչպես նաև նպաստել հայ ինքնության պահպանմանն ու տարածմանը, ընդգծվում են նրանց ստեղծագործական ժառանգությունը, գաղափարական ազդեցությունը և հասարակական դերը, միաժամանակ ներկայացվում են այն մշակութային շարժումները և դպրոցները, որոնց շրջանակում ձևավորվել են այդ գործիչները, աշխատությունը նպատակ ունի ոչ միայն տեղեկացնել ընթերցողին նշանավոր անձանց մասին, այլ նաև ցույց տալ մշակութային գործընթացների շարունակականությունը և անհատական ներդրումների նշանակությունը ազգային մշակույթի զարգացման մեջ։

Ինֆորմատիկա

Նվիրված է բազմաչափ դիսկրետ կառավարման համակարգերի տեսական հիմքերի և գործնական մշակման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված բնութագրիչ փոխանցման ֆունկցիաների կիրառման վրա։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են դիսկրետ ժամանակով գործող բարդ դինամիկական համակարգերի մոդելավորման, վերլուծության և սինթեզի սկզբունքները, ուսումնասիրվում են մուտքային և ելքային ազդանշանների միջև կապերը, համակարգերի կայունության, ճշգրտության և կառավարելիության գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև բազմաչափ օբյեկտների կառավարման ժամանակ առաջացող խնդիրների լուծման մեթոդները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում մաթեմատիկական ապարատի կիրառմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է բնութագրիչ փոխանցման ֆունկցիաների միջոցով նկարագրել և օպտիմալացնել տարբեր տեխնիկական համակարգերի վարքը։ Նյութը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, հաշվարկային մեթոդներ, ալգորիթմական մոտեցումներ և կիրառական օրինակներ, որոնք օգտակար են ավտոմատ կառավարման, համակարգային վերլուծության, ռադիոտեխնիկայի, էլեկտրոնիկայի և ինժեներական այլ ոլորտների մասնագետների համար։ Գիրքը նախատեսված է ինչպես գիտահետազոտական գործունեությամբ զբաղվող ընթերցողների, այնպես էլ բուհերի ավագ կուրսերի ուսանողների և ասպիրանտների համար, որոնք հետաքրքրված են ժամանակակից կառավարման համակարգերի նախագծմամբ և արդյունավետության բարձրացմամբ։

Մաթեմատիկա

Նյութում մանրամասն զարգացվում է անորոշ և որոշյալ ինտեգրալների տեսությունը, ինտեգրման մեթոդները և դրանց կիրառությունները տարբեր տեսակի ֆունկցիաների համար։ Քննարկվում են նաև անպատմիչ (անպատասխան) ինտեգրալները և դրանց կոնվերգենցիայի պայմանները, ինչպես նաև ինտեգրալների կիրառությունը երկրաչափական մակերեսների, ծավալների, աղեղների երկարության և ֆիզիկական մեծությունների հաշվարկներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմակի ինտեգրալներին, որտեղ ներկայացվում են կրկնակի և եռակի ինտեգրալների հաշվման մեթոդները, փոփոխականների փոխարինման հնարքները և դրանց կիրառությունները տարածական խնդիրներում։ Նյութը կապում է ինտեգրալ հաշվարկը դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆիզիկական մոդելների հետ՝ ցույց տալով դրա կարևորությունը իրական գործընթացների նկարագրության մեջ։ Դասագիրքը առանձնանում է իր համակարգված կառուցվածքով, տեսության խորը ներկայացմամբ և բազմաթիվ լուծված օրինակներով ու վարժություններով, որոնք օգնում են զարգացնել վերլուծական մտածողությունը և խնդիրների լուծման հմտությունները։