ВЫПУКЛЫЕ ФУНКЦИИ. ВЫПУКЛОЕ ПРОГРАММИРОВАНИЕ

Ինֆորմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է պարամետրիկ ընդհանրացված հակադարձ մատրիցների (generalized inverse matrices) որոշման հաջորդական և զուգահեռ մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել մեծ չափերի գծային համակարգերի լուծման արդյունավետությունն ու կայունությունը։ Հեղինակը վերլուծում է Մուր-Պենրոզի և այլ ընդհանրացված հակադարձների կառուցման տեսական հիմքերը՝ ընդգծելով դրանց կիրառությունը վատ պայմանավորված (ill-posed) խնդիրների, օպտիմիզացիոն մոդելների և տվյալների վերականգնման խնդիրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարամետրիկ կախվածությամբ մատրիցների դասերին, որտեղ համակարգի կառուցվածքը փոփոխվում է արտաքին պարամետրերի ազդեցությամբ, ինչը պահանջում է կայուն և ադապտիվ հաշվարկային ալգորիթմներ։ Աշխատությունը ներկայացնում է հաջորդական և զուգահեռ հաշվարկման մեթոդներ՝ ներառյալ մոդուլային դեկոմպոզիցիան, բլոկային մատրիցային մոտեցումները և վեկտորիզացված գործողությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս զգալիորեն արագացնել հաշվարկները բազմամիջուկ և բաշխված համակարգերում։ Ներկայացվում են նաև ալգորիթմների ավտոմատացման մոտեցումներ՝ ծրագրային իրականացման մակարդակում, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել մարդկային միջամտությունը և բարձրացնել հաշվարկների հուսալիությունը։ Շեշտվում է, որ նման մեթոդների զարգացումը կարևոր դեր ունի ժամանակակից թվային մաթեմատիկայի և ինժեներական հաշվարկների մեջ՝ ապահովելով մեծածավալ տվյալների արդյունավետ մշակման և բարդ համակարգերի վերլուծության նոր հնարավորություններ։

Կենսաբանություն

Կենսաքիմիական և մոլեկուլային կենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ լիգանդների՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթվի (ԴՆԹ) հետ ընտրողական կապման առանձնահատկությունների և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը ԴՆԹ-ի կառուցվածքի ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա՝ in vitro և in situ պայմաններում։ Քննության են առնվում ԴՆԹ-ի մոլեկուլային կառուցվածքը, տարածական կազմակերպումը, կայունությունը և կենսաբանական ակտիվության հետ կապված հիմնական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր լիգանդների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցության մեխանիզմներին, կապման ընտրողականությանը, մոլեկուլային ճանաչման գործընթացներին և ԴՆԹ-ի որոշակի հատվածների նկատմամբ լիգանդների հնարավոր նախընտրելիությանը։ Վերլուծվում են լիգանդների կապման հետևանքով ԴՆԹ-ի կոնֆորմացիոն փոփոխությունները, կրկնակի պարույրի կայունության, ճկունության և այլ ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի հնարավոր փոփոխությունները։ Քննարկվում են նաև ԴՆԹ-ի հետ լիգանդների փոխազդեցության ուսումնասիրության սպեկտրոսկոպիական, կենսաֆիզիկական և մոլեկուլային հետազոտության մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են մեկուսացված կենսամոլեկուլային համակարգերում իրականացվող փորձերի և բջջային կառուցվածքների բնական միջավայրին մոտ պայմաններում կատարվող հետազոտությունների համեմատական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում լիգանդների ընտրողական կապման նշանակությանը նուկլեինաթթուների կառուցվածքային կազմակերպման, գենետիկական գործընթացների կարգավորման և կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ազդեցության մեխանիզմների պարզաբանման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաքիմիայի, կենսաֆիզիկայի և նուկլեինաթթուների քիմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ուսումնասիրում է տուրիզմի զարգացման գործում տրանսպորտային ապահովվածության դերը՝ ներկայացնելով զբոսաշրջային հոսքերի կազմակերպման, մատչելիության ապահովման և ծառայությունների որակի բարձրացման հիմնական գործոնները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տրանսպորտային համակարգերի տեսակները՝ օդային, երկաթուղային, ավտոմոբիլային և ջրային փոխադրումներ, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը զբոսաշրջության տարբեր ձևերում։ Հեղինակը քննարկում է տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը, երթուղային ցանցերի օպտիմալացումը, փոխադրումների անվտանգության և հարմարավետության ապահովումը, ինչպես նաև զբոսաշրջային ուղղությունների հասանելիության խնդիրները։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տուրիզմի և տրանսպորտի փոխկապակցվածությանը, տրանսպորտային ծառայությունների որակի ազդեցությանը զբոսաշրջային արդյունքի վրա և ոլորտի կառավարման ժամանակակից մոտեցումներին։ Քննարկվում են նաև միջազգային փորձը, լոգիստիկ լուծումները և նոր տեխնոլոգիաների կիրառությունը՝ ներառյալ թվային հարթակները և ինտեգրված տրանսպորտային համակարգերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում տուրիզմի տրանսպորտային ապահովվածության նշանակության և զարգացման ուղիների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տուրիզմի, լոգիստիկայի և տնտեսագիտության ոլորտներով հետաքրքրվող ուսանողների և մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Տնտեսագիտություն

ՀՆԱ-ն (Համախառն ներքին արդյունք) չափում է տվյալ երկրի տարածքում մեկ տարվա ընթացքում արտադրված բոլոր վերջնական ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը, և այն կարող է հաշվարկվել արտադրության, եկամուտների կամ ծախսերի մեթոդներով։ Սակայն ՀՆԱ-ն անվանական արտահայտությամբ կարող է փոփոխվել նաև գների մակարդակի փոփոխության պատճառով, ուստի իրական տնտեսական աճը գնահատելու համար օգտագործվում են գների ինդեքսներ, որոնցից կարևորագույններն են սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) և ՀՆԱ դեֆլյատորը։ Սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) չափում է բնակչության կողմից սպառվող ապրանքների և ծառայությունների զամբյուղի գների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում և հիմնականում օգտագործվում է ինֆլյացիայի մակարդակը գնահատելու համար, քանի որ արտացոլում է տնային տնտեսությունների իրական գնողունակության փոփոխությունը։ ՀՆԱ դեֆլյատորը, ընդհակառակը, չափում է բոլոր արտադրված ապրանքների և ծառայությունների գների միջին փոփոխությունը՝ ներառելով նաև ներդրումային և պետական ծախսերը, և հաշվարկվում է որպես անվանական ՀՆԱ-ի հարաբերություն իրական ՀՆԱ-ին։ Այս երկու ցուցանիշների տարբերությունն այն է, որ ՍԳԻ-ն կենտրոնանում է սպառողական զամբյուղի վրա, իսկ դեֆլյատորը՝ ամբողջ արտադրության կառուցվածքի վրա, ինչի արդյունքում դրանք կարող են տարբեր պատկեր տալ գնաճի մակարդակի վերաբերյալ։

Ինֆորմատիկա

Как программировать на C++ աշխատությունը ծրագրավորման հիմունքներին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է C++ լեզվի կառուցվածքը և կիրառման հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է փոփոխականների, տվյալների տիպերի, պայմանական օպերատորների և ցիկլերի աշխատանքը, ինչպես նաև ֆունկցիաների, զանգվածների, ցուցիչների և օբյեկտ-կողմնորոշված ծրագրավորման հիմունքները, գիրքը անդրադառնում է ծրագրերի կառուցման տրամաբանությանը, ալգորիթմների իրականացմանը և սխալների հայտնաբերման ու ուղղման մեթոդներին, միաժամանակ ընդգրկելով գործնական օրինակներ և ծրագրավորման առաջադրանքներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության և ծրագրավորման ուսանողների համար։