ВЫСШАЯ МАТЕМАТИКА ДЛЯ ЭКОНОМИСТОВ

Տնտեսագիտություն

Այս թեման ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության գյուղական բնակչության զբաղվածության հիմնախնդիրները՝ Վայոց ձորի մարզի օրինակով, որտեղ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական, սոցիալական և ժողովրդագրական գործոնների փոխազդեցությանը, որոնք ազդում են գյուղական համայնքներում աշխատանքային հնարավորությունների ձևավորման և սահմանափակման վրա։ Վայոց ձորի մարզում զբաղվածության կառուցվածքը հիմնականում պայմանավորված է գյուղատնտեսությամբ, հատկապես խաղողագործությամբ և այգեգործությամբ, սակայն սեզոնայնությունը, արտադրողականության ցածր մակարդակը, ջրային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը և շուկաների հեռավորությունը հաճախ հանգեցնում են անկայուն եկամուտների և թերզբաղվածության։ Միևնույն ժամանակ, արդյունաբերական և ծառայությունների ոլորտների թույլ զարգացումը սահմանափակում է ոչ գյուղատնտեսական զբաղվածության հնարավորությունները, ինչի հետևանքով բնակչության մի մասը ստիպված է լինում դիմել արտագնա աշխատանքի, հատկապես Ռուսաստանի Դաշնությունում, ինչը հանգեցնում է աշխատուժի արտահոսքի և տեղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական ակտիվության նվազման։ Հիմնախնդիրը խորանում է նաև երիտասարդների արտագաղթի և կրթական անհամապատասխանության պատճառով, երբ ստացած մասնագիտությունները չեն համապատասխանում տեղական աշխատաշուկայի պահանջներին։ Միաժամանակ ընդգծվում է պետական և տեղական զարգացման ծրագրերի, գյուղական ենթակառուցվածքների բարելավման, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության խթանման և ագրոտուրիզմի զարգացման կարևորությունը՝ որպես հնարավոր ուղիներ զբաղվածության ընդլայնման և տարածաշրջանային զարգացման հավասարակշռման համար։

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի տարածքների, բնակավայրերի, բնության, պատմամշակութային հուշարձանների և բնակչության կենցաղի նկարագրությանը՝ ճանապարհորդական դիտարկումների և աշխարհագրական տեղեկությունների համադրությամբ։ Ներկայացվում են լեռնաշխարհի բնական պայմանները, լեռնային համակարգերը, գետերն ու հովիտները, ճանապարհները, քաղաքներն ու գյուղական բնակավայրերը, ինչպես նաև տարբեր շրջանների բնորոշ առանձնահատկությունները։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում են ճանապարհորդության ընթացքում հանդիպող պատմական վայրերը, ճարտարապետական կառույցները, եկեղեցիներն ու վանքերը, հնագիտական հուշարձանները և տարածաշրջանի անցյալի հետ կապված հիշարժան տեղանքները։ Անդրադարձ է կատարվում բնակչության առօրյա կյանքին, ավանդույթներին, զբաղմունքներին, բնակավայրերի կառուցվածքին, տնտեսության ձևերին և տեղական մշակութային առանձնահատկություններին։ Ճանապարհորդական նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն աշխարհագրական միջավայրի, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու տնտեսական կյանքի մասին։ Բնական տեսարանների և պատմական տեղեկությունների համադրումը ստեղծում է Հայկական լեռնաշխարհի տարբեր շրջանների ամբողջական պատկեր՝ ընդգծելով դրանց աշխարհագրական ու մշակութային բազմազանությունը։ Միաժամանակ նման բնույթի նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն կարող են ունենալ պատմական աշխարհագրության և ազգագրության ուսումնասիրության համար՝ պայմանով, որ հեղինակի անձնական դիտարկումներն ու ժամանակաշրջանին բնորոշ մեկնաբանությունները գնահատվեն քննադատաբար և համադրվեն այլ աղբյուրների հետ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Հայաստանի և Հայկական լեռնաշխարհի պատմությամբ, աշխարհագրությամբ, ազգագրությամբ, մշակութային ժառանգությամբ և ճանապարհորդական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Մշակույթ

Այս մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատուն նվիրված է Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ներկայացմանը։ Այն ընդգրկում է գիտական ուսումնասիրություններ, մենագրություններ, ժողովածուներ, հոդվածներ և տեղեկատու նյութեր՝ կապված երաժշտության, կերպարվեստի, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության և ժողովրդական արվեստի զարգացման հետ։ Նյութերում արտացոլվում են մշակութային կյանքի արդի գործընթացները, արվեստագիտական հետազոտությունների արդյունքները և խորհրդային մշակութային քաղաքականության ուղղությունները։ Տեղեկատուն նախատեսված է մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գրադարանավարների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ ծառայելով որպես օժանդակ գործիք ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ արդի գրականության համակարգված որոնման և ուսումնասիրության համար։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ջրառատի թռչնաբուծական համալիրում իրականացվող հակահամաճարակային միջոցառումների արդյունավետության գնահատմանը և թռչունների վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման մեթոդների ուսումնասիրմանը։ Գրքում ներկայացվում են թռչնաբուծական տնտեսություններում կենսաանվտանգության ապահովման սկզբունքները, հիվանդությունների տարածման հիմնական ուղիները և դրանց վերահսկման ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է կանխարգելիչ միջոցառումների համակարգը, ներառյալ պատվաստումները, սանիտարահիգիենիկ ռեժիմի պահպանումը, ախտահանման աշխատանքները, անասնաբուժական վերահսկողությունը և արտադրական պայմանների ազդեցությունը թռչունների առողջության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հետազոտությունների արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կիրառվող միջոցառումների արդյունավետությունը և դրանց դերը հիվանդությունների տարածման նվազեցման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի թռչնաբուծական տնտեսությունների կայուն աշխատանքի, կենդանիների առողջության պահպանման և գյուղատնտեսական արտադրության անվտանգության բարձրացման համար։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույժների, թռչնաբուծության մասնագետների, կենսաանվտանգության ոլորտի աշխատակիցների, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Գրականություն

Արևմտահայ բանաստեղծներ-ը գրականագիտական և ժողովածուային բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է արևմտահայ պոեզիայի հիմնական ներկայացուցիչների ստեղծագործություններից ընտրանի՝ ընդգծելով 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի արևմտահայ գրական միջավայրի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, աշխատությունում դիտարկվում են արևմտահայ բանաստեղծների լեզվաոճական յուրահատկությունները, թեմատիկ բազմազանությունը և գաղափարական ուղղվածությունները՝ կապված ազգային ինքնության, հայրենիքի կարոտի, պատմական հիշողության և մարդկային ներաշխարհի խորքային զգացումների հետ, միաժամանակ ընդգծվում է արևմտահայ պոեզիայի դերը հայ գրականության ընդհանուր զարգացման մեջ և դրա կապը եվրոպական գրական հոսանքների հետ, ժողովածուն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել արևմտահայ բանաստեղծական դպրոցի գեղարվեստական արժեքի և պատմամշակութային նշանակության մասին՝ որպես հայ գրական ժառանգության կարևոր հատված։

Գրականություն

Գիրքը համախմբում է գիտական հոդվածներ, ակնարկներ և ուսումնասիրություններ, որոնք կենտրոնացած են Մաթևոսյանի վեպերի, պատմվածքների և հրապարակախոսության թեմաների, ոճի և գաղափարական առանձնահատկությունների վրա։ Աշխատությունը լուսաբանում է նրա ստեղծագործությունների սոցիալական, հոգեբանական և ազգային մոտեցումները, ինչպես նաև ժամանակակից հայ գրականության մեջ նրա տեղը և նշանակությունը։ Հիմնական թեմաները․ Մաթևոսյանի ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանություն Մարդկային հոգեբանություն և ներքին պայքար Ազգային ինքնություն և ժամանակակից հայ հասարակության խնդիրներ Սոցիալական արդարություն և բարոյական խնդիրներ Գրական քննադատություն և վերլուծական մոտեցումներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Համակողմանի վերլուծություն Մաթևոսյանի ստեղծագործությունների մասին Ներկայացնում է բազմակողմանի ընթերցումներ և քննադատական տեսակետներ Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և ժամանակակից հայ գրականության սիրահարների համար Միավորում է սոցիալական, հոգեբանական և գրական մոտեցումները