ВЫСШАЯ МАТЕМАТИКА ДЛЯ ЭКОНОМИСТОВ

Իրավաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Մխիթար Գոշի «Դատաստանագրքի» պատմական և դոգմատիկ նշանակության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա տեղն ու դերը հայկական իրավական և եկեղեցական մտքի զարգացման պատմության մեջ։ Գրքում վերլուծվում են իրավական նորմերի, քրիստոնեական վարդապետության և բարոյական սկզբունքների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև օրենսգրքի կազմավորման պատմական նախադրյալները և կիրառության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը քննարկում է աշխատության ազդեցությունը հայկական իրավական ավանդույթի, եկեղեցական իրավունքի և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման վրա՝ անդրադառնալով նաև դրա աղբյուրագիտական, գաղափարական և մշակութային արժեքին։ Աշխատությունում ներկայացվում են իրավական և աստվածաբանական դրույթների համեմատական վերլուծություններ, ինչպես նաև գնահատվում է «Դատաստանագրքի» նշանակությունը միջնադարյան հայկական իրավամտածողության և իրավական մշակույթի ձևավորման համատեքստում։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, պատմաբանների, աստվածաբանների, հայագետների, միջնադարագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական իրավական ժառանգությամբ և քրիստոնեական իրավամտածողության պատմությամբ։

Աշխարհագրություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Սիրիայի և Հայաստանի ածխային (քարածխային) նստվածքային շերտերի համեմատական լիթոլոգիական վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց կազմաբանական, ծագումնաբանական և նստվածքագոյացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նստվածքային ապարների հանքաբանական կազմը, շերտագրական կառուցվածքը և ֆացիալ փոփոխականությունը, ինչը թույլ է տալիս վերականգնել հին երկրաբանական միջավայրերի զարգացման պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարբերություններին, որոնք պայմանավորված են տարածաշրջանների պալեոգեոգրաֆիական առանձնահատկություններով՝ ներառյալ ծովային և ցամաքային ազդեցությունների հարաբերակցությունը, կլիմայական գործոնները և տեկտոնական շարժումները։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են ինչպես ընդհանուր գեոլոգիական միտումները, այնպես էլ տարածաշրջանային յուրահատկությունները, որոնք ձևավորել են ածխային շերտերի տարբեր կառուցվածք և հաստություն։ Նյութը նաև ընդգծում է լիթոլոգիական ուսումնասիրությունների նշանակությունը օգտակար հանածոների որոնման, շերտագրական կապերի հաստատման և տարածաշրջանային երկրաբանական պատմության վերակառուցման գործում՝ ցույց տալով, որ նման համեմատական մոտեցումները կարևոր են ինչպես տեսական երկրաբանության, այնպես էլ կիրառական հանքաբանության համար։

Lեզվաբանություն

Грамматика в упражнениях աշխատությունը լեզվական ուսուցման գործնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է քերականական կառուցվածքների համակարգված յուրացման համար վարժությունների միջոցով, այն ընդգրկում է լեզվի հիմնական բաժինները՝ ձևաբանություն և շարահյուսություն, ինչպես նաև քերականական ժամանակների, հոլովների, համաձայնության և կառույցների կիրառական առանձնահատկությունները, գիրքը կառուցված է աստիճանական բարդության սկզբունքով՝ սկսնակ մակարդակից մինչև ավելի առաջադեմ, և յուրաքանչյուր թեմայի համար առաջարկում է բազմազան առաջադրանքներ՝ լրացում, վերափոխում, թարգմանություն և ինքնաստուգում, միաժամանակ նպաստելով լեզվական կանոնների ավտոմատացմանը և ճիշտ խոսքի ձևավորմանը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվի ուսուցման և գործնական քերականության ամրապնդման համար։

Հոգեբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հիմնային պահանջմունքների և անձնային հատկությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ մանկավարժական բուհի ուսանողների օրինակով։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել, թե անձի տարբեր հատկություններն ինչպես են կապված անվտանգության, սոցիալական շփման, ընդունված լինելու և ինքնադրսևորման պահանջմունքների արտահայտվածության հետ։ Թեման հիմնված է այն մոտեցման վրա, որ պահանջմունքները անձի հոգեբանական կառուցվածքից մեկուսացված երևույթներ չեն, այլ փոխներգործում են անձնային այլ բաղադրիչների հետ և կարող են ազդել մարդու վարքի, սոցիալական հարմարման և ինքնադրսևորման ձևերի վրա։ Աշխատանքի էմպիրիկ ուսումնասիրությանը մասնակցել են Խ. Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ-ի երկրորդ կուրսի 139 ուսանողներ։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվել են հիմնային պահանջմունքների բավարարվածության աստիճանի ախտորոշման մեթոդիկա և Ռ. Կետտելի 16-գործոնային անձնային հարցարանը, իսկ պահանջմունքների և անձնային հատկությունների փոխհարաբերությունները գնահատվել են Սպիրմենի կարգային համահարաբերակցության մեթոդով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են սոցիալական, ընդունված լինելու, անվտանգության և ինքնադրսևորման պահանջմունքների ու տարբեր անձնային գործոնների միջև առկա կապերը՝ փորձելով առանձնացնել այն հատկությունները, որոնք առավել նշանակալի դեր ունեն պահանջմունքների դրսևորման և դրանց բավարարման միջոցների ընտրության գործընթացում։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ տարբեր պահանջմունքների դրսևորումները կապված են Կետտելի անձնային գործոնների տարբեր համակցությունների հետ, իսկ որոշ գործոններ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մի քանի պահանջմունքների դեպքում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես ապագա մանկավարժների անձնային զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ուսանողի պահանջմունքային համակարգի և անձնային առանձնահատկությունների փոխկապակցվածության ըմբռնումը կարող է նպաստել նրա սոցիալական հարմարմանը, մասնագիտական ինքնադրսևորմանը և անձնային ներուժի բացահայտմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել ընդհանուր և կրթական հոգեբանության, մանկավարժական հոգեբանության, ուսանողների անձնային զարգացման և մասնագիտական պատրաստվածության ուսումնասիրություններում։

Այլ առարկաներ

Ընկուզենի նյութը գյուղատնտեսական ուղղվածության մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է ընկուզենու կենսաբանական առանձնահատկությունների, մշակության տեխնոլոգիաների և արդյունավետ ագրոտեխնիկայի ուսումնասիրությանը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, այգեգործության և պտղաբուծության ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև ընկուզենու արտադրությամբ զբաղվող մասնագետների և ֆերմերների համար։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են ընկուզենու աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, արմատային համակարգի կառուցվածքը, սորտային բազմազանությունը և դրանց ընտրության սկզբունքները՝ հաշվի առնելով տարբեր հողակլիմայական պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնկարկների հիմնման և խնամքի տեխնոլոգիաներին՝ ներառյալ հողի նախապատրաստումը, տնկման սխեմաները, տնկիների ընտրությունը և հետագա խնամքի կազմակերպումը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև պարարտացման և ոռոգման համակարգերը, որոնք կարևոր դեր ունեն ծառերի երկարաժամկետ արտադրողականության և բարձր բերքատվության ապահովման գործում։ Նյութում ընդգրկված են էտման, ձևավորման և պսակի կառավարման մեթոդները, որոնք նպաստում են ծառի ճիշտ զարգացմանն ու որակյալ բերքի ստացմանը։ Բացի այդ, մանրամասն քննարկվում են ընկուզենու հիվանդությունները և վնասատուները, դրանց կանխարգելման և պայքարի միջոցները՝ ներառյալ ինտեգրված պաշտպանության մոտեցումները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև բերքահավաքի, պտղի պահպանման և իրացման կազմակերպման հարցերին՝ ընդգծելով տնտեսական արդյունավետության կարևորությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը համադրում է գիտական հիմքերը և գործնական փորձը՝ ապահովելով ընկուզենու մշակության ամբողջական և ժամանակակից ագրոտեխնիկական համակարգի պատկերացում։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմությամբ, մշակույթով, հասարակական կյանքով, տնտեսությամբ, աշխարհագրությամբ և ժամանակակից զարգացումներով։ Ցանկում ընդգրկված են գիտական, վերլուծական, ճանաչողական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի ուսումնասիրության արդի ուղղությունները և նոր գիտական մոտեցումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է հայագիտական գիտելիքների տարածմանը, երկրի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը և ընթերցողական լայն շրջանակների իրազեկվածության բարձրացմանը։