Ավելին Պատմություն բաժնում
Տեսնել բոլորը arrow_right_altԲացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինՊատմություն
Борьба С.Г. Шаумяна за марксистско-ленинское понимание роли народных масс в истории
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ս.Գ. Շահումյանի գաղափարական և քաղաքական գործունեության վերլուծությանը՝ առանձնապես կենտրոնանալով նրա դիրքորոշման վրա ժողովրդի զանգվածների դերի վերաբերյալ պատմության մեջ՝ մարքսիստ-լենինյան տեսության համատեքստում։ Դիտարկվում է Շահումյանի տեսական և հրապարակախոսական գործունեությունը, որտեղ նա պաշտպանում էր այն մոտեցումը, որ պատմական գործընթացների հիմնական շարժիչ ուժը սոցիալական լայն զանգվածներն են, հատկապես աշխատավոր դասակարգը, այլ ոչ թե առանձին անհատները կամ վերնախավերը։ Աշխատանքում վերլուծվում է, թե ինչպես էր նա մեկնաբանում մարքսիստական պատմագիտական սկզբունքները՝ ընդգծելով արտադրական հարաբերությունների, դասակարգային պայքարի և հեղափոխական շարժումների դերը հասարակական զարգացման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա մասնակցությանը հեղափոխական իրադարձություններին և հրապարակային ելույթներին, որտեղ նա փորձում էր տեսական հիմնավորում տալ զանգվածների ինքնակազմակերպման և քաղաքական ակտիվության անհրաժեշտությանը։ Քննարկվում է նաև Շահումյանի գործունեության ազդեցությունը խորհրդային պատմագրության ձևավորման վրա, որտեղ ժողովրդի դերը դիտարկվում էր որպես պատմության հիմնական շարժիչ ուժ՝ համահունչ մարքսիստ-լենինյան մեթոդաբանությանը։ Ընդգծվում է, որ նրա մոտեցումները միաժամանակ ծառայում էին ինչպես գաղափարական, այնպես էլ քաղաքական նպատակների՝ նպաստելով հեղափոխական գաղափարախոսության տարածմանը և զանգվածների քաղաքական ներգրավվածության խթանմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-06-05Պատմություն
ՀԱՅՈՑ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
Դրասխանակերտցին, լինելով նաև եկեղեցական գործիչ (կաթողիկոս), իր աշխատության մեջ միավորում է պատմական, քաղաքական և եկեղեցական դիտանկյունները։ Նրա պատմությունը միայն իրադարձությունների նկարագրություն չէ, այլ նաև փորձ է մեկնաբանելու դրանց իմաստը՝ հաճախ կրոնական և բարոյական գնահատականների միջոցով։ Այս հանգամանքը բնորոշ է միջնադարյան պատմագրությանը, որտեղ պատմությունը դիտվում էր նաև որպես աստվածային նախախնամության արտահայտություն։ Գրքի առաջին հատվածներում հեղինակը ներկայացնում է Հայաստանի վաղ շրջանի պատմությունը՝ հենվելով իրենից առաջ եղած պատմիչների վրա։ Սակայն աշխատության ամենաարժեքավոր մասը վերաբերում է IX–X դարերին, երբ Դրասխանակերտցին հանդես է գալիս որպես ժամանակակից վկան և երբեմն նույնիսկ անմիջական մասնակից։ Այս հատվածներում ներկայացվում են քաղաքական իրադարձությունները, իշխանությունների պայքարը, արտաքին սպառնալիքները և ներքին զարգացումները՝ առավել կենդանի և մանրամասն կերպով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բագրատունյաց թագավորության վերականգնում-ին, որը հայոց պետականության վերածննդի կարևոր փուլերից էր։ Դրասխանակերտցին նկարագրում է, թե ինչպես հայկական իշխանները կարողացան վերականգնել թագավորությունը երկարատև օտար տիրապետությունից հետո, ինչպես նաև այն դժվարությունները, որոնց բախվում էր նորաստեղծ պետությունը։ Գրքում զգալի տեղ ունի նաև Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ՝ հատկապես Բյուզանդիայի և արաբական խալիֆայության։ Հեղինակը ներկայացնում է դիվանագիտական հարաբերությունները, ռազմական բախումները և քաղաքական դաշինքները՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչպես էին այս գործոնները ազդում Հայաստանի ներքին կյանքի վրա։ Դրասխանակերտցու աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է նրա անձնական ներգրավվածությունը։ Որպես եկեղեցական առաջնորդ՝ նա հաճախ անդրադառնում է նաև եկեղեցու դերին, ներքին հակասություններին և հոգևոր կյանքի խնդիրներին։ Սա գրքին տալիս է ոչ միայն պատմական, այլև մշակութային և հոգևոր արժեք։
Թարմացվել է՝ 2026-04-15Մաթեմատիկա
Հավանականության տրամաբանությունը որպես բարձրագույն տրամաբանություն
Այս աշխատությունը նվիրված է հավանականության տրամաբանության էությանը և դրա ընկալմանը որպես բարձրագույն տրամաբանական մտածողության ձև ժամանակակից գիտական և փիլիսոփայական համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է դասական երկարժեք տրամաբանությունից (ճիշտ/սխալ) անցում կատարվում անորոշության և հավանականության վրա հիմնված մտածողության համակարգերի, որտեղ դատողությունները գնահատվում են ոչ թե բացարձակ ճշմարտության, այլ հավանականության աստիճանով։ Հեղինակը անդրադառնում է հավանականական տրամաբանության հիմնական սկզբունքներին՝ պատահականություն, անորոշություն, բայեսյան մոտեցում և վիճակագրական եզրակացություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այս տրամաբանության կիրառությանը գիտության տարբեր ոլորտներում՝ ֆիզիկա, տնտեսագիտություն, արհեստական բանականություն և որոշումների ընդունման տեսություն։ Գրքում քննարկվում են նաև տրամաբանական համակարգերի էվոլյուցիան, դասական, մոդալ և ոչ դասական տրամաբանությունների համեմատությունը։ Վերլուծվում է հավանականության տրամաբանության դերը մարդու ճանաչողության, ռացիոնալ ընտրության և բարդ համակարգերի մոդելավորման մեջ։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մաթեմատիկական մոտեցումները և փիլիսոփայական վերլուծությունը՝ օգտակար լինելով մաթեմատիկոսների, փիլիսոփաների, տնտեսագետների և հետազոտողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-06-01Գրականություն
Նախատիպի գեղարվեստականացման սկզբունքները Եղիշե Չարենցի պոեզիայում
Գրքում ուսումնասիրվում են նախատիպի գեղարվեստականացման սկզբունքները Եղիշե Չարենցի պոեզիայում, վերլուծվում է, թե ինչպես հեղինակը իրականություն-կյանքի առարկայական և խորհրդանիշային օրինակները վերածում է գրական ձևերի, սիմվոլիկ և պատկերային համակարգերի, դիտարկվում է կերպարների, իրադարձությունների և առարկաների միթև-կերպարվեստային ներկայացման մեխանիզմը, ուսումնասիրվում են առօրյա և պատմական նյութերի ներառումը, ժամանակագրական և տարածական լուծումների դերը պոեմների կառուցվածքում, ներկայացվում է լեզվական և ռիթմիկ հնչեղության կիրառությունը պատկերների ընդգծման նպատակով, գնահատվում է նախատիպի վերածնումը պոետիկ մտածողության ու էմոցիոնալ ընկալման միջոցով, քննարկվում է այն ռազմավարությունները, որոնք նպաստում են ընթերցողի ներքին պատկերների և խորհրդանշային շերտերի ձևավորմանը, գիրքը համադրում է տեսական վերլուծությունը և պոեմների օրինակների ինտենսիվ մեկնաբանությունը՝ բացահայտելով Չարենցի ստեղծագործական հայեցակարգի էսթետիկ առանձնահատկությունները և գրական ձևավորման սկզբունքները։
Թարմացվել է՝ 2026-06-14Գրականություն
Ալեքսանդր Շիրվանզադե Վարդան Ահրումյան
Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Վարդան Ահրումյան» կերպարը հայտնի է նրա «Քաոս» վեպից, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է բուրժուական հասարակության բարոյական անկումը և մարդկանց միջև ձևավորված շահադիտական հարաբերությունները։ Վարդան Ահրումյանը այն կերպարներից է, որի միջոցով բացահայտվում է ժամանակի տնտեսական ու սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը մարդու հոգեբանության վրա․ նա կանգնած է նյութական շահի, հասարակական դիրքի և անձնական բարոյական սկզբունքների բախման մեջ։ Շիրվանզադեն այս կերպարի միջոցով ցույց է տալիս, թե ինչպես է «քաոսային» հասարակությունը ձևավորում մարդու վարքը՝ հաճախ նրան հեռացնելով ազնվությունից և մարդկային արժեքներից, և ընդգծում է այն գաղափարը, որ նման միջավայրում անհատը դժվարությամբ է պահպանում իր ներքին կայունությունն ու մարդկային դեմքը։
Թարմացվել է՝ 2026-05-14Այլ առարկաներ
ՀԷԿ-ի կառուցման և շահագործման Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատում
ՀԷԿ-ի (հիդրոէլեկտրակայանի) կառուցման և շահագործման շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատումը այն գործընթացն է, որի ընթացքում ուսումնասիրվում են նախատեսվող էներգետիկ օբյեկտի հնարավոր ազդեցությունները բնության, մարդկանց առողջության և սոցիալ-տնտեսական պայմանների վրա՝ սկսած նախագծման փուլից մինչև շահագործման ավարտ, և այն նպատակ ունի կանխել կամ նվազեցնել բացասական հետևանքները՝ ապահովելով կայուն զարգացման սկզբունքների պահպանումը, այս գնահատման ընթացքում վերլուծվում են ջրային ռեսուրսների փոփոխությունները, գետերի հոսքի կարգավորումը, ձկնային պաշարների վրա ազդեցությունը, կենսաբազմազանության հնարավոր կորուստը, հողի էրոզիան, անտառածածկույթի փոփոխությունը, ինչպես նաև աղմուկի, փոշու և շինարարական աշխատանքների հետևանքները տեղական բնակչության համար, իսկ շահագործման փուլում ուշադրություն է դարձվում ջրի մակարդակի տատանումներին, էկոհամակարգերի հավասարակշռության խախտման ռիսկերին և էներգիայի արտադրության երկարաժամկետ ազդեցություններին, միաժամանակ գնահատվում են նաև դրական կողմերը՝ վերականգնվող էներգիայի արտադրությունը, ածխաթթու գազի արտանետումների նվազեցումը և էներգետիկ անկախության բարձրացումը, և այս ամբողջ գործընթացը ուղեկցվում է մեղմման միջոցառումների մշակմամբ, ինչպիսիք են ձկնանցումների կառուցումը, էկոլոգիական հոսքի պահպանումը, անտառվերականգնման աշխատանքները և մշտադիտարկման համակարգերի ներդրումը, որպեսզի հնարավոր լինի հավասարակշռել տնտեսական շահերը և բնապահպանական պահանջները։
Թարմացվել է՝ 2026-05-23