Закономерности изменения прочности и ползучести набухающих грунтов, их прогноз возможности применения в строительстве

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է բարիում-ստրոնցիումի տիտանատի, մագնետիտի և մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի մեթոդի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է ժամանակակից նյութագիտության կարևոր խնդիրներից մեկը՝ ստանալ պահանջվող կառուցվածքով և կանխատեսելի ֆիզիկաքիմիական ու ֆունկցիոնալ հատկություններով անօրգանական նյութեր՝ հնարավորինս արդյունավետ, էներգախնայող և տեխնոլոգիապես կառավարելի եղանակով։ Ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզը առանձնանում է նրանով, որ ռեակցիայի սկզբնական ակտիվացումից հետո ջերմությունը հիմնականում առաջանում է հենց ընթացող քիմիական փոխազդեցության արդյունքում, ինչի շնորհիվ հնարավոր է նվազեցնել արտաքին տաքացման անհրաժեշտությունը և կրճատել նյութի սինթեզի տևողությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նշված նյութերի ստացման համար ելանյութերի ընտրության և դրանց փոխազդեցության օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Սինթեզի ընթացքում ելանյութերի քիմիական բաղադրությունը, հարաբերակցությունը, մասնիկների չափը, խառնման աստիճանը և նախնական մշակման պայմանները կարող են էականորեն ազդել ռեակցիայի ընթացքի, առաջացող ջերմային ռեժիմի և վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Հետևաբար տեխնոլոգիայի մշակման համար անհրաժեշտ է որոշել այնպիսի բաղադրական և գործընթացային պայմաններ, որոնք կապահովեն նպատակային փուլերի ձևավորումը և նվազագույնի կհասցնեն կողմնակի միացությունների առաջացումը։ Բարիում-ստրոնցիումի տիտանատը դիտարկվում է որպես ֆունկցիոնալ կերամիկական նյութ, որի հատկությունները պայմանավորված են բյուրեղային կառուցվածքով և բաղադրության մեջ առկա բաղադրիչների հարաբերակցությամբ։ Դրա ստացման տեխնոլոգիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել բաղադրության և սինթեզի պայմանների ազդեցությունը նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Այսպիսի նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դիէլեկտրիկ, էլեկտրական և այլ ֆունկցիոնալ հատկություններ պահանջող տեխնիկական կիրառությունների համար։ Մագնետիտի ուսումնասիրության դեպքում կարևոր նշանակություն ունի երկաթի օքսիդային համակարգի ձևավորումը և ստացված նյութի փուլային ու մագնիսական բնութագրերի վերահսկումը։ Մագնետիտը բնորոշվում է մագնիսական հատկություններով, ուստի դրա ստացման տեխնոլոգիական պայմանները պետք է ընտրվեն այնպես, որ հնարավոր լինի ստանալ անհրաժեշտ փուլային կազմով և բավարար կայունությամբ նյութ։ Սինթեզի ջերմաստիճանը, գործընթացի տևողությունը, ելանյութերի հարաբերակցությունը և միջավայրի պայմանները կարող են ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման ուսումնասիրությունը ևս կապված է բազմաբաղադրիչ օքսիդային համակարգերի ձևավորման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների վերահսկման հետ։ Ֆերիտները կարևոր մագնիսական կերամիկական նյութեր են, որոնց հատկությունները կախված են քիմիական բաղադրությունից, բյուրեղային կառուցվածքից, մասնիկների չափից և սինթեզի պայմաններից։ Մագնեզիումի և ցինկի հարաբերակցության փոփոխությունը կարող է հանգեցնել նյութի մագնիսական և էլեկտրական հատկությունների փոփոխության, ուստի տեխնոլոգիայի մշակման ժամանակ կարևոր է որոշել օպտիմալ բաղադրությունը։ Աշխատության առանցքային խնդիրներից է ինքնատարածվող սինթեզի գործընթացի ջերմային և կինետիկ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Ռեակցիայի տարածման արագությունը, առավելագույն ջերմաստիճանը, այրման ալիքի կայունությունը և ռեակցիայի ամբողջականությունը կարևոր պարամետրեր են ստացվող նյութի որակի համար։ Այս ցուցանիշների վերահսկումը հնարավորություն է տալիս կարգավորել սինթեզի պայմանները և ստանալ կանխատեսելի հատկություններով արտադրանք։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախնական խառնուրդի խտությունը և ձևավորման պայմանները, քանի որ դրանք կարող են ազդել ռեակցիայի տարածման և վերջնական նյութի ծակոտկենության վրա։ Ստացված նյութերի բնութագրման համար կարևոր են ֆիզիկաքիմիական և կառուցվածքային հետազոտության մեթոդները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է որոշել բյուրեղային փուլերի կազմը, մասնիկների ձևն ու չափերը, նյութի միկրոկառուցվածքը, քիմիական բաղադրությունը և այլ հատկություններ։ Ռենտգենակառուցվածքային վերլուծությունը կարող է օգտագործվել ձևավորված բյուրեղային փուլերի նույնականացման և դրանց հարաբերակցության գնահատման համար, իսկ մանրադիտակային ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատել մասնիկների և ծակոտիների կառուցվածքը։ Կախված նյութի տեսակից՝ կարող են ուսումնասիրվել նաև մագնիսական, էլեկտրական, դիէլեկտրական և ջերմային հատկությունները։ Աշխատության տեխնոլոգիական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր նյութերի ստացման միասնական և համեմատաբար արդյունավետ մեթոդի մշակման հնարավորությամբ։ Ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզը կարող է ունենալ մի շարք առավելություններ՝ էներգիայի համեմատաբար ցածր ծախս, գործընթացի կարճ տևողություն, տեխնոլոգիական փուլերի պարզեցման հնարավորություն և բարձր ջերմաստիճանային ռեժիմի ինքնուրույն ձևավորում։ Միաժամանակ մեթոդի կիրառումը պահանջում է ռեակցիայի պայմանների մանրակրկիտ վերահսկում, քանի որ չափազանց արագ կամ անհավասար ընթացող գործընթացը կարող է հանգեցնել ոչ ցանկալի փուլերի առաջացման կամ նյութի անհամասեռ կառուցվածքի ձևավորման։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է նաև ստացված նյութերի հատկությունների և տեխնոլոգիական պարամետրերի միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Սինթեզի պայմանների փոփոխության միջոցով հնարավոր է նպատակային կերպով կարգավորել նյութերի կառուցվածքը և, հետևաբար, դրանց ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տեխնոլոգիան հարմարեցնել տարբեր կիրառությունների պահանջներին և ընտրել յուրաքանչյուր նյութի համար առավել արդյունավետ ռեժիմներ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային և էլեկտրատեխնիկական նյութերի, մագնիսական կերամիկաների, ֆունկցիոնալ ծածկույթների և այլ հատուկ նշանակության անօրգանական նյութերի ստացման համար։ Ստացված նյութերի հատկությունների նպատակային կարգավորումը կարող է ընդլայնել դրանց կիրառման հնարավորությունները և հիմք ստեղծել տեխնոլոգիական գործընթացների հետագա կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է անօրգանական քիմիայի, նյութագիտության, պինդմարմնային քիմիայի և բարձր ջերմաստիճանային տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել բարիում-ստրոնցիումի տիտանատի, մագնետիտի և մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիական պայմաններ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինքնատարածվող սինթեզի ընթացքում ընթացող գործընթացների առանձնահատկությունները, գնահատելու դրանց ազդեցությունը ստացվող նյութերի կառուցվածքի և հատկությունների վրա և ձևավորելու տվյալ նյութերի ստացման համար առավել նպատակահարմար տեխնոլոգիական մոտեցումներ։

Հոգեբանություն

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է սոցիալական հոգեբանությունը՝ որպես գիտական ոլորտ, որը ուսումնասիրում է մարդու վարքագիծը, մտածողությունը և զգացմունքները սոցիալական միջավայրում՝ խմբերի, հասարակության և միջանձնային հարաբերությունների ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում բացատրվում է, թե ինչպես է անհատը ձևավորվում սոցիալական փոխազդեցությունների միջոցով և ինչպես են հասարակական նորմերը, արժեքները, կարծրատիպերը և դերերը ազդում մարդու վարքագծի վրա։ Ներկայացվում են սոցիալական հոգեբանության հիմնական հասկացությունները՝ սոցիալական ընկալում, խմբային դինամիկա, կոնֆորմիզմ, լիդերություն, սոցիալական ազդեցություն և հաղորդակցություն։ Ռեֆերատում անդրադարձ է կատարվում այն փորձարարական ուսումնասիրություններին և տեսություններին, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են մարդիկ փոխում իրենց վարքը խմբի ճնշման տակ կամ ինչպես են ձևավորվում առաջին տպավորությունները և վերաբերմունքները այլ մարդկանց նկատմամբ։ Բացատրվում է նաև սոցիալական դերերի և ինքնության ձևավորման գործընթացը, ինչպես նաև հասարակության և անհատի փոխազդեցության բարդ մեխանիզմները։ Աշխատանքում ընդգծվում է սոցիալական հոգեբանության կիրառական նշանակությունը կրթության, աշխատանքի, քաղաքականության, մարքեթինգի և միջանձնային հարաբերությունների ոլորտներում։ Նշվում է նաև, թե ինչպես կարող են սոցիալական հոգեբանության գիտելիքները օգնել ավելի լավ հասկանալու հասարակական խնդիրները, կանխատեսելու մարդկային վարքագիծը և բարելավելու հաղորդակցման հմտությունները։

Սոցիոլոգիա

Այս գիրքը ուսումնասիրում է սոցիալական դիցաբանության երևույթը՝ բացատրելով, թե ինչպես են հասարակություններում ձևավորվում և գործում առասպելական պատկերացումները, խորհրդանիշները և պատմությունները որպես սոցիալական իրականության կազմակերպման միջոցներ։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են դիցաբանությունները ազդում հասարակական գիտակցության, արժեքային համակարգերի և քաղաքական գաղափարախոսությունների ձևավորման վրա՝ հաճախ ծառայելով որպես համախմբող կամ արդարացնող մեխանիզմներ տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Գրքում քննարկվում է նաև դիցաբանության և կրոնի, գաղափարախոսության ու մշակույթի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ առասպելները ոչ միայն հին մշակույթների մաս են, այլ նաև ժամանակակից հասարակությունների մտածողության կառուցվածքային բաղադրիչ։ Հեղինակը անդրադառնում է սոցիալական առասպելների ստեղծման և տարածման մեխանիզմներին՝ ներառյալ մեդիայի, կրթության և քաղաքական խոսքի դերը։ Նյութը համադրում է մարդաբանական, սոցիոլոգիական և մշակութաբանական մոտեցումներ՝ օգնելով հասկանալ, թե ինչպես է դիցաբանական մտածողությունը շարունակաբար ձևավորում հասարակական իրականությունը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը մեթոդական նյութերի ժողովածու է, որը նվիրված է գրադարանների գործունեության միջոցով գաղափարախոսական, քաղաքական և դաստիարակչական աշխատանքի կազմակերպման ու կատարելագործման հարցերին։ Այն ներկայացնում է գրադարանի դերը ընթերցողների աշխարհայացքի ձևավորման, հասարակական ակտիվության խթանման, կրթական և մշակութային արժեքների տարածման գործընթացում՝ ընդգծելով գրադարանային աշխատանքի բովանդակության, ձևերի և մեթոդների նպատակային կազմակերպման կարևորությունը։ Նյութերում կարող են քննարկվել ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ տարվող աշխատանքների առանձնահատկությունները, գրքի և տեղեկատվական նյութերի ընտրության ու ներկայացման սկզբունքները, թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, զրույցների, քննարկումների, ընթերցողական համաժողովների և այլ մշակութային-կրթական նախաձեռնությունների կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարի մեթոդական աշխատանքին, ընթերցողների հետաքրքրությունների ուսումնասիրմանը և գրադարանային միջոցառումների արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը գործնական ուղղվածություն ունի և կարող է օգտակար լինել գրադարանների աշխատակիցներին՝ գաղափարախոսական ու դաստիարակչական միջոցառումների պլանավորման, կազմակերպման և կատարելագործման համար։ Ներկայացված մոտեցումները հնարավորություն են տալիս դիտարկել գրադարանը ոչ միայն որպես գրականության պահպանման և տրամադրման վայր, այլև որպես կրթական, մշակութային և հասարակական հաղորդակցության կարևոր կենտրոն, որի գործունեությունը կարող է նպաստել ընթերցողների գիտելիքների ընդլայնմանը, մշակութային հետաքրքրությունների զարգացմանը և հասարակական արժեքների վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է վերազգայնացման (ռեինտեգրացիոն և ինքնության վերակազմավորման) գործընթացների վերլուծությանը զարգացող երկրների քաղաքական, տնտեսական և մշակութային համատեքստում՝ հատուկ ուշադրությամբ Հայաստան-ի օրինակին։ Աշխատությունում քննարկվում են գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային ինտեգրման պայմաններում ազգային ինքնության վերաիմաստավորման միտումները, պետական ինստիտուտների դերի փոփոխությունը և հասարակական համախմբման նոր ձևերի ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև մշակութային ինքնության պահպանման, լեզվի և ավանդույթների վերարժևորման, ինչպես նաև սփյուռքի հետ կապերի ուժեղացման գործընթացներին, որոնք ձևավորում են վերազգայնացման բազմաշերտ բնույթը։ Վերլուծվում են տնտեսական և քաղաքական գործոնները, որոնք ազդում են ազգային ինքնավարության և միջազգային համագործակցության հավասարակշռության վրա՝ ընդգծելով զարգացող երկրների առջև ծառացած մարտահրավերներն ու հնարավորությունները։ Աշխատությունը առաջարկում է համակարգային մոտեցումներ՝ ուղղված ազգային զարգացման ռազմավարությունների հարմարվողականությանը գլոբալ փոփոխվող միջավայրում։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է արդի հայերենում և պարսկերենում անձի հատկանիշներ արտահայտող դարձվածքների զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երկու լեզուների դարձվածաբանական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Գրքում վերլուծվում են մարդու արտաքին, բնավորության, մտավոր, բարոյական, հուզական և սոցիալական հատկանիշները բնութագրող դարձվածքները, դրանց իմաստային առանձնահատկությունները, կառուցվածքային ձևերը և գործածության ոլորտները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է դարձվածքների առաջացման մշակութային հիմքերը, ազգային մտածողության դրսևորումները, պատկերավորության միջոցները և լեզվական աշխարհընկալման առանձնահատկությունները՝ համեմատելով հայ և պարսիկ ժողովուրդների լեզվամշակութային ավանդույթները։ Աշխատությունում ներկայացվում են դարձվածքների իմաստաբանական, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություններ, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը թարգմանության, լեզվի ուսուցման և միջմշակութային հաղորդակցության գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, բանասերների, թարգմանիչների, հայագիտության և իրանագիտության ոլորտի մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի ու պարսկերենի համեմատական ուսումնասիրությամբ և դարձվածաբանության խնդիրներով։