Ազատ տնտեսական գոտիների ձևավորման նախադրյալները և զարգացման ռազմավարությունը ՀՀ-ում

Մշակույթ

Մինաս Ավետիսյանը ՀՀ մշակույթի նախարարության և ՀՀ Ազգային գրադարանի գործունեության ոլորտում ներկայացնում է մշակութային քաղաքականության, գրադարանային ծառայությունների, գիտահետազոտական և կրթական նախաձեռնությունների համակարգումը։ Նրա աշխատանքը ընդգրկում է մշակութային ժառանգության պահպանությունը, գրական և գիտական ռեսուրսների համակարգումը, ընթերցող հասարակության ստեղծումն ու կրթությունը, ինչպես նաև տեղեկատվական ու մշակութային ծրագրերի իրականացման հզորացումն Ազգային գրադարանի միջոցով։ Մինաս Ավետիսյանի ղեկավարությամբ մշակույթի նախարարությունը կարևոր դեր է խաղում Հայաստանի մշակութային կյանքում՝ ապահովելով ազգային և համաշխարհային մշակութային արժեքների պահպանությունը, գրականության ու արվեստի զարգացման խթանումը և հասարակության համար մշակութային հասանելիության ընդլայնումը։ Այս համակարգված մոտեցումը թույլ է տալիս միավորել պետական քաղաքականությունը, գիտական ու կրթական կառույցները և մշակութային հաստատությունները՝ կառուցելով ամբողջական և արդյունավետ մշակութային միջավայր, որը խթանում է ազգային ինքնությունը, ստեղծագործական զարգացման հնարավորությունները և տեղեկատվական հասանելիությունը։

Աշխարհագրություն

Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները վերաբերում են 15–17-րդ դարերում եվրոպացի ծովագնացների և հետազոտողների իրականացրած ճանապարհորդություններին, որոնք հանգեցրին նոր մայրցամաքների, ծովային ուղիների և մշակույթների բացահայտմանը։ Այս ժամանակաշրջանը հաճախ կոչվում է նաև Մեծ աշխարհագրական հայտնագործությունների դարաշրջան և կապված է այնպիսի երկրների հետ, ինչպիսիք են Պորտուգալիան և Իսպանիան, որոնք առաջինն էին սկսում համակարգված ծովային հետազոտություններ՝ նպատակ ունենալով գտնել նոր առևտրային ուղիներ դեպի Ասիա և այլ տարածաշրջաններ։ Նավարկողները, ինչպիսիք են Քրիստափոր Կոլումբոսը, որը 1492 թվականին հասավ Ամերիկա՝ կարծելով, թե հայտնաբերել է Ասիայի արևմտյան ճանապարհը, Վասկո դա Գաման, ով շրջանցելով Աֆրիկան հասավ Հնդկաստան, և Ֆեռնան Մագելանը, որի արշավախումբը առաջին անգամ իրականացրեց աշխարհը շրջանցող ճանապարհորդություն, զգալիորեն ընդլայնեցին մարդկության պատկերացումները Երկրի մասին։ Այս հայտնագործությունները ոչ միայն փոխեցին աշխարհագրական գիտելիքները, այլ նաև խթանեցին միջազգային առևտուրը, գաղութացման գործընթացները, մշակութային փոխազդեցությունները և երբեմն նաև հակամարտությունները տարբեր ժողովուրդների միջև՝ ձևավորելով ժամանակակից աշխարհաքաղաքական և տնտեսական համակարգերի հիմքերը։

Գեղարվեստական հայ․

«Կարմիր․ Վեպ» (Հարություն Աֆյան) ժամանակակից հայկական վեպ է, որը առանձնանում է իր լարվածությամբ, հոգեբանական խորությամբ և հասարակության վրա նետված սուր դիտարկումներով։ Գիրքը պատմում է մի աշխարհի մասին, որտեղ «կարմիր» գույնը կարող է խորհրդանշել ինչպես սերը, այնպես էլ արյունը, կրքը, վտանգը և հեղափոխական էներգիան։ Վեպի հերոսները հաճախ հայտնվում են ներքին հակասությունների մեջ՝ երբ պետք է ընտրեն կամ պայքարեն՝ իրենց սկզբունքների և կյանքի ճնշումների միջև։ Աֆյանը օգտագործում է խորհրդանշական լեզու, որը թույլ է տալիս ընթերցողին գտնել տարբեր շերտեր՝ ինչպես արտաքին գործողություններում, այնպես էլ հերոսների հոգևոր աշխարհում։ Գիրքը շոշափում է հասարակական անհավասարություններ, բարոյական արժեքների կորուստ, իշխանության ազդեցություն և մարդու ինքնության ճգնաժամը։ «Կարմիր»-ը նաև կարող է ներկայացնել մարդու ներքին «կրակոտ» զգացմունքները՝ սիրո, ատելության, ցանկության և զայրույթի տեսքով։ Վեպը ընթերցվում է արագ, բայց երկար է մնալով մտքում՝ այն պատճառով, որ յուրաքանչյուր դրվագում կա մեկ կամ մի քանի խոր իմաստներ։ Հեղինակի ոճը էմոցիոնալ և դինամիկ է, ինչը ստեղծում է սուր, գրավիչ պատմություն՝ ժամանակակից ընթերցողի համար։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են սոցիալական դրամա, հոգեբանական թրիլեր և խորհրդանշական գրականություն։ Ընդհանուր առմամբ, «Կարմիր․ Վեպ» ընթերցողին տալիս է հետաքրքիր, լարված և մտորիչ պատմություն՝ մարդու ներսի ու հասարակության խնդիրների մասին։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-639-3

Արտասահմանյան գրականություն

ատմությունը սկսվում է այն պահից, երբ փոքրիկ Հարրի Փոթերը (ինքը չգիտի իր կախարդական ուժերի մասին) ապրում է անարդար և դաժան պայմաններում իր քրոջ և հոր հետ, որոնք իրեն չհասկացող և ատելի մարդիկ են։ Սակայն 11 տարեկան հասակում, Հարրին ընդունվում է Հոգվարթսի կախարդական դպրոց, որտեղ բացահայտվում է նրա իրական ինքնությունը՝ այն, որ նա զվարճալի և էլ ավելի ուժեղ կախարդ է, քան պատկերացնում էր։ Տեղի է ունենում առաջին ճակատամարտը մութ կախարդ Վոլդեմորտի հետ, որի նպատակն է ամբողջությամբ նվաճել մոգական աշխարհը։ Գրքի հիմնական թեմաները ներառում են ընկերության, մաքրության, բարության, և քաջության ուժերը՝ որոնք Հարրիին օգնում են հաղթահարել բոլոր դժվարությունները։ Բացի այդ, գրքի վերնախավի ուժերը՝ Բարձրադաս, մոգական կյանքի գաղտնիքները և մոգական իրերի որոնումը ծառայում են որպես գլխավոր հետաքրքրություն ընթերցողին։ Փիլիսոփայական քարը դարձավ գլխավոր խորհրդանիշը՝ թեև այս գիրքը առաջինում դրա հետ կապված է միայն իբր մի փոքր մասով, բայց այն կապվում է կախարդական հասարակության մեջ լուրջ ներքին ընդհանրությունների, արածների ու բարոյական հարցերի հետ։ "Հարրի Փոթեր" շարքի առաջին գիրքը բացատրում է այն, որ խառնաշփոթը և դժվարությունները միաժամանակ սովորեցնում են, թե ինչ է իսկապես կարևոր կյանքում՝ բարություն, հավատ ու ընկերություն։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-68-464-2

Գրականություն

Հայոց լեզու և գրականություն ոլորտի «Հայոց լեզու և հայ գրականություն 3-րդ շտեմարան»-ը միջին մակարդակի ուսումնական և քննություններին նախապատրաստող առաջադրանքների հավաքածու է, որը նախատեսված է սովորողների լեզվական գիտելիքների ամրապնդման և գրական մտածողության աստիճանական զարգացման համար, այստեղ ընդգրկվում են քերականական հիմնական թեմաների համակարգված կրկնություն և խորացում՝ խոսքի մասերի կիրառություն, պարզ և բարդ նախադասությունների կառուցում, շարահյուսական կապեր, ուղղագրական և կետադրական կանոնների ամրապնդում, ինչպես նաև հայ գրականության հիմնական ստեղծագործությունների ուսումնասիրություն՝ կերպարների վերլուծություն, թեմաների բացահայտում և հեղինակային գաղափարների մեկնաբանում, շտեմարանում առկա առաջադրանքները հաճախ ներառում են տեքստի հասկացման հարցեր, համեմատական վերլուծություններ և կարճ գրավոր աշխատանքներ, որոնց նպատակն է զարգացնել սովորողի գրագիտությունը, վերլուծական մտածողությունը և արտահայտման կարողությունը, ինչպես նաև նախապատրաստել նրան ավելի բարձր մակարդակի ուսումնական պահանջներին և քննություններին, որտեղ կարևոր է լեզվի ճիշտ օգտագործումը և գրական նյութի խորքային ըմբռնումը։

Մշակույթ

Մարտիրոս Սարյանը հայ կերպարվեստի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից և գեղանկարչության խոշոր վարպետներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները մեծապես նպաստել են հայ ազգային գեղանկարչության ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Նա ծնվել է Նոր Նախիջևանում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել է արվեստով՝ հետագայում ուսանելով Մոսկվայի գեղարվեստական ուսումնարանում, որտեղ ստացել է բարձր մասնագիտական կրթություն։ Սարյանի արվեստը առանձնանում է վառ գույներով, արևային լուսավորությամբ և բնության հանդեպ առանձնահատուկ սիրով, որի միջոցով նա կարողացել է ստեղծել իր ուրույն գեղարվեստական աշխարհը։ Նրա նկարներում հաճախ պատկերված են Հայաստանի բնաշխարհը, լեռները, գյուղերը, ինչպես նաև արևելյան կոլորիտը, որը նրան առանձնացնում է եվրոպական գեղանկարչական դպրոցներից։ Սարյանի ստեղծագործությունները համադրում են իրականությունն ու հուզական ընկալումը՝ ստեղծելով կենսախինդ և դրական տրամադրությամբ լի պատկերներ։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայաստան», «Արարատյան դաշտ», «Ծաղկած լեռներ», ինչպես նաև բազմաթիվ դիմանկարներ և բնանկարներ, որոնք համարվում են հայ գեղանկարչության դասական նմուշներ։ Սարյանը մեծ դեր է ունեցել նաև հայկական արվեստի կազմակերպման և զարգացման գործում՝ մասնակցելով արվեստի հաստատությունների ստեղծմանը և նոր սերնդի նկարիչների կրթությանը։ Նրա արվեստը գնահատվել է ոչ միայն Հայաստանում, այլև միջազգային ցուցահանդեսներում, որտեղ նա ստացել է բարձր պարգևներ և ճանաչում։ Մարտիրոս Սարյանի ստեղծագործական ժառանգությունը համարվում է հայ մշակույթի անգնահատելի հարստություն, իսկ նրա նկարները պահվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում։ Նրա անունը այսօր խորհրդանշում է հայկական գեղանկարչության պայծառությունը, ազգային ինքնությունը և ստեղծագործական ազատությունը։