Արաբական երկրների նոր և նորագույն պատմություն

Աշխարհագրություն

Հեղինակը Խաչատրյան Հ.Ս., հանդիսանում է ուսումնական և գիտամեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է Հյուսիսային Ամերիկայի ֆիզիկական աշխարհագրության համապարփակ ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է մայրցամաքի բնական միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ ռելիեֆը, երկրաբանական կառուցվածքը, կլիման, ներքին ջրերը, հողերը, բուսական և կենդանական աշխարհը, ինչպես նաև դրանց տարածքային առանձնահատկությունները և փոխկապակցվածությունը։ Գրքում մանրամասնորեն բացատրվում են բնական գոտիականության օրինաչափությունները, օվկիանոսների և ծովերի ազդեցությունը կլիմայի ձևավորման վրա, բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը և դրանց տնտեսական նշանակությունը։ Ներառված են նաև տարածաշրջանային բնութագրումներ՝ Կանադական վահանից մինչև Մեքսիկական բարձրավանդակ, ինչպես նաև Ատլանտյան և Խաղաղօվկիանոսյան ափամերձ տարածքների առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված բնական երևույթների՝ սեյսմիկ ակտիվության, փոթորիկների, գետային համակարգերի և սառցադաշտային գործընթացների վերլուծությանը։ Գիրքը նախատեսված է դպրոցական բարձր դասարանների աշակերտների, ուսանողների և աշխարհագրության մասնագետների համար՝ նպաստելով Հյուսիսային Ամերիկայի բնական միջավայրի գիտական և համակարգված ընկալմանը։

Պատմություն

Պատմաաշխարհագրական և հայագիտական ուսումնասիրություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է Սասունի և Տարոնի տարածաշրջանների պատմական, աշխարհագրական, մշակութային և ժողովրդագրական պատկերը։ Գիրքը մանրամասն անդրադառնում է այդ տարածքների հին բնակավայրերին, բնական միջավայրին, բնակչության կազմին, պատմական զարգացումներին և հայկական մշակութային ներկայության հետ կապված փաստերին։ Վարդան Պետոյանը համադրում է պատմական աղբյուրները, քարտեզագրական տվյալները և ազգագրական նյութերը՝ փորձելով վերականգնել տարածաշրջանի ամբողջական պատմաաշխարհագրական նկարագիրը։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սասունի և Տարոնի դերին հայկական պետականության և ազգային-ազատագրական շարժումների պատմության մեջ, ինչպես նաև այդ տարածքների հոգևոր և մշակութային ժառանգությանը։ Գիրքը կարևոր է հատկապես հայ պատմությամբ, արևմտյան Հայաստանի ուսումնասիրությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ և ազգային ժառանգության թեմաներով հետաքրքրվողների համար։

Պատմություն

Հայոց ժառանգական հին իրավունքը ձևավորվել է հայկական պետականության, հասարակական հարաբերությունների և ավանդական սովորույթների զարգացման ընթացքում՝ արտացոլելով հայ ժողովրդի իրավական, սոցիալական և ընտանեկան կյանքի առանձնահատկությունները։ Այն կարգավորում էր ժառանգության փոխանցման, գույքի բաժանման, ընտանիքի անդամների իրավունքների և պարտականությունների հետ կապված հարաբերությունները։ Հին հայկական իրավունքում մեծ նշանակություն ուներ ընտանիքը և տոհմական կապերը, իսկ ժառանգության հիմնական նպատակը ընտանիքի ունեցվածքի և տնտեսական կայունության պահպանումն էր։ Ժառանգական իրավունքի համաձայն գույքը հիմնականում փոխանցվում էր ընտանիքի արական սեռի ներկայացուցիչներին, հատկապես ավագ որդուն, որը հաճախ ստանձնում էր ընտանիքի ղեկավարի դերը և պատասխանատվություն էր կրում ընտանիքի մյուս անդամների նկատմամբ։ Սակայն որոշ դեպքերում կանայք նույնպես կարող էին ստանալ ժառանգության բաժին՝ օժիտի կամ հատուկ պայմանների հիման վրա։ Հայկական իրավական համակարգում կարևոր դեր ունեին սովորութային նորմերը, որոնք դարեր շարունակ փոխանցվել են սերնդեսերունդ և կիրառվել հասարակական հարաբերությունների կարգավորման ընթացքում։ Ժառանգության հետ կապված հարցերը կարգավորվում էին նաև եկեղեցական իրավունքի ազդեցությամբ, հատկապես քրիստոնեության ընդունումից հետո, երբ եկեղեցին կարևոր դեր սկսեց ունենալ ընտանեկան և գույքային հարաբերությունների կազմակերպման գործում։ Հայ իրավական մտքի զարգացման ընթացքում ստեղծվեցին նաև գրավոր իրավական աղբյուրներ և դատաստանագրքեր, որոնցում արտացոլվեցին ժառանգական իրավունքի հիմնական սկզբունքները։ Այս իրավական նորմերը նպաստում էին հասարակության կայունությանը, ընտանիքի միասնականության պահպանմանը և սոցիալական հարաբերությունների կարգավորմանը։ Այսպիսով, հայոց ժառանգական հին իրավունքը հանդիսանում է հայկական իրավական մշակույթի կարևոր բաղադրիչ, որը արտացոլում է ժողովրդի պատմական ավանդույթները, սոցիալական կառուցվածքը և իրավական մտածողության զարգացումը։

Պատմություն

Այս գիրքը ներկայացնում է «Պատմութիւն համառօտ Աղուանից երկրի» ստեղծագործությունը՝ որպես կարևոր պատմական սկզբնաղբյուր, որը վերաբերում է Կովկասի Աղվանք (Կովկասյան Ալբանիա) պետության պատմությանը։ Այն համառոտ ձևով նկարագրում է Աղվանից երկրի քաղաքական զարգացումները, տիրակալների գործունեությունը, հարևան պետությունների հետ հարաբերությունները և տարածաշրջանային ուժային փոփոխությունները։ Գրքում արտացոլվում են նաև քրիստոնեության տարածման գործընթացը, եկեղեցական կազմակերպվածությունը և մշակութային կյանքը Աղվանքում։ Հեղինակը/մատենագիրը ներկայացնում է պատմական իրադարձությունները ժամանակի պատկերացումներին համապատասխան՝ համադրելով լեգենդային և փաստագրական տարրերը։ Նյութը կարևոր է Կովկասի հին պատմության և հայ-աղվանական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար՝ որպես արժեքավոր միջնադարյան աղբյուր։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայկական ազգանունների ձևավորման իմաստային հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնապես ուշադրություն դարձնելով արհեստի, զբաղմունքի և մասնագիտության վրա հիմնված ազգանունների առաջացման գործընթացին։ Գրքում ներկայացվում են հայ ազգանունների ծագումնաբանական և լեզվաբանական առանձնահատկությունները, դրանց պատմական ձևավորման փուլերը և սոցիալ-մշակութային պայմանները, որոնք նպաստել են տարբեր մասնագիտական անվանումների ամրագրմանը որպես ազգանուններ։ Հեղինակը վերլուծում է արհեստագործական, առևտրային, հոգևոր և ծառայողական զբաղմունքների հիման վրա ձևավորված ազգանունների իմաստային դաշտերը՝ բացահայտելով դրանց լեզվական կառուցվածքը, բառակազմական մոդելները և տարածաշրջանային տարբերությունները։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև օտար լեզուների ազդեցությունը հայկական ազգանունների ձևավորման վրա, ինչպես նաև սոցիալական շերտավորման արտացոլումը ազգանունային համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգանունների պատմական շարունակականությանը և դրանց պահպանվածությանը ժամանակակից հայ իրականության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, ազգագրագետների, պատմաբանների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ պատկերացում հայկական ազգանունների իմաստային և պատմական հիմքերի վերաբերյալ։

Գրականություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Հրանտ Մաթևոսյանի արձակում կերպարների և համատեքստի տիպաբանությունը՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործությունների մարդաբանական, սոցիալական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում վերլուծվում են Մաթևոսյանի հերոսների բնավորությունները, նրանց ներաշխարհը, գյուղական միջավայրի հետ կապը և ազգային մտածողության արտահայտությունները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես են կերպարները ձևավորվում պատմական, սոցիալական և մշակութային համատեքստերի ազդեցության ներքո, և ինչպես է այդ միջավայրը դառնում ստեղծագործության գաղափարական ու հոգեբանական հիմքը։ Նյութում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական ոճին, խորհրդանշական պատկերներին և մարդու ու բնության հարաբերությանը, որոնք կարևոր տեղ ունեն Մաթևոսյանի արձակում։ Գիրքը համադրում է գրականագիտական և վերլուծական մոտեցումները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով խորությամբ հասկանալ հեղինակի ստեղծագործական աշխարհը։