Всеобщая история Степаноса Таронского Асох'ика по прозванию писателя XI столетия

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են մաթեմատիկական անալիզի հիմունքները՝ սահմաններ, շարունակականություն, դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվ, ինչպես նաև դրանց կիրառությունները տարբեր տեսակի խնդիրներում։ Միաժամանակ ընդգրկվում են գծային հանրահաշվի հիմնական գաղափարները՝ մատրիցներ, վեկտորներ, գծային հավասարումների համակարգեր և սեփական արժեքներ, որոնք անհրաժեշտ են ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական մոդելավորման համար։ Դասագիրքը նաև կապում է տեսական մաթեմատիկան կիրառական խնդիրների հետ՝ ցույց տալով դրա օգտագործումը ֆիզիկայում, ինժեներական հաշվարկներում և տնտեսագիտական մոդելներում։ Նյութը կառուցված է այնպես, որ տեսությունը համադրվում է բազմաթիվ օրինակների և վարժությունների հետ՝ նպաստելով ուսանողների տրամաբանական և վերլուծական մտածողության զարգացմանը։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է XIX դարի վերջին քառորդում Կարին քաղաքի (Էրզրում) և հարակից տարածքների դերին հայ ազատագրական շարժման գործընթացներում՝ ընդգծելով այդ շրջանի քաղաքական, սոցիալական և կազմակերպչական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը դիտարկում է Կարինը որպես արևմտահայության կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ համադրվում էին քաղաքային զարգացած միջավայր, արհեստագործական և առևտրական գործունեություն, ինչպես նաև ազգային-հասարակական ինքնագիտակցության աճ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հեղափոխական և քաղաքական խմբակների գործունեությանը, որոնք ձևավորվում էին այդ շրջանում և նպատակ ունեին բարձրացնելու հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության և ինքնապաշտպանության հարցերը Օսմանյան կայսրության պայմաններում։ Նյութը վերլուծում է նաև կրթական և եկեղեցական հաստատությունների դերը ազգային գաղափարների տարածման և հասարակական համախմբման գործում, ինչպես նաև մամուլի և գաղտնի կազմակերպությունների ազդեցությունը քաղաքական ակտիվացման վրա։ Կարևորվում են նաև տարածաշրջանում տեղի ունեցած սոցիալական լարվածությունները, բռնաճնշումները և դրանց ազդեցությունը ազատագրական շարժման զարգացման վրա՝ ընդգծելով ինքնապաշտպանական և կազմակերպչական նախաձեռնությունների ձևավորումը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Կարինը XIX դարի վերջին քառորդում եղել է արևմտահայ ազգային շարժման կարևոր օջախներից մեկը՝ նպաստելով գաղափարական, կազմակերպչական և քաղաքական գործընթացների ակտիվացմանը։

Բժշկություն

Այս աշխատանքը նվիրված է յուբիվաքս քսուքի համակցված ազդեցությամբ կիրառման փորձարարական հիմքում ընկած մոտեցումներին՝ մաշկի II-III-ա աստիճանի ջերմային և մաշկի ու բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի աստիճանի քիմիական այրվածքների տեղային բուժման ընթացքում։ Նյութում ներկայացվում են քսուքի կենսաֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ակտիվ բաղադրիչների մաշկի մեջ ներթափանցման առանձնահատկությունները և դրանց հակաբակտերիալ, վերականգնողական և հակաբորբոքային ազդեցությունները։ Աշխատությունը ներառում է փորձարարական հետազոտություններ կենդանական մոդելներում, որոնցում գնահատվում են վերքի բուժման արագությունը, բջջային վերականգնողական գործընթացների ինտենսիվությունը, ցավային զգայունության փոփոխությունները և վերքի մակերեսի միկրոբիոլոգիական մաքրությունը։ Քննարկվում է նաև յուբիվաքսի կիրառման անվտանգությունը, տեղային կողմնակի երևույթների բացակայությունը և տարբեր ծանրության աստիճանների այրվածքների բուժման արդյունավետության համեմատական գնահատումը։ Աշխատությունը կարևոր է բժշկական պրակտիկայի, վերականգնողական բժշկության և դերմատոլոգիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպատակ ունենալով ապահովել արդյունավետ տեղային բուժում և արագացնել վերքերի բուժման գործընթացը։

Տնտեսագիտություն

Բանկային գործի հիմունքներ աշխատությունը ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է բանկային համակարգի կառուցվածքն ու գործունեության հիմնական սկզբունքները՝ սկսած ֆինանսական միջնորդության դերից մինչև ժամանակակից բանկերի գործառույթների համալիր համակարգը, գիրքը բացատրում է բանկերի հիմնական գործառույթները՝ ավանդների ներգրավում, վարկերի տրամադրում, հաշվարկային և վճարահաշվարկային ծառայություններ, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի կառավարում, այն անդրադառնում է նաև կենտրոնական բանկի դերին դրամավարկային քաղաքականության իրականացման մեջ, տոկոսադրույքների ձևավորմանը և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմներին, միաժամանակ ներկայացվում են բանկային համակարգի զարգացման փուլերը և ժամանակակից թվային բանկինգի առանձնահատկությունները, ներառյալ էլեկտրոնային վճարումները և ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառումը, ինչը թույլ է տալիս հասկանալ բանկային ոլորտի թե՛ տեսական հիմքերը, թե՛ գործնական կիրառությունները ժամանակակից տնտեսության մեջ։

Գեղարվեստական հայ․

«Օվկիանոս» (կոշտ կազմ)՝ Արամ Պաչյանի այս վեպը հայ գրականության մեջ նշանավոր ստեղծագործություններից է, որը շոշափում է կյանքի՝ մարդկային գոյության սահմաններն ու իր ողբերգական կողմերը։ Վեպի գլխավոր թեման շրջապատում է մարդու էության և ազատության հարցերը, բնականաբար՝ համակցված փիլիսոփայական վերլուծություններով, որոնք թույլ են տալիս խորապես հասկանալ մարդկային հոգու և բնության միջև եղած կապերը։ Վեպի անվանումը՝ **«Օվկիանոս»**, այսքանով էլ ունի խորհրդանշական նշանակություն։ Օվկիանոսը որպես անսահման տարածություն և անիրական տեսարան պատկերում է մարդու միտքն ու հոգին՝ անսահման ու անհայտ, բայց միշտ մղված դեպի բացահայտումներ ու որոնումներ։ Այնուամենայնիվ, Պաչյանի ստեղծագործությունը չի միայն ֆիզիկական օվկիանոս, այլ նաև հոգեբանական ու համաշխարհային այդ «օվկիանոս» է, որը մարդու առաքելությունն է՝ ինքն իրեն հասկանալ, հարաբերություններ հաստատել շրջապատի հետ և գտնել իրենն աշխարհում։ Այս ստեղծագործությունն առկա է հստակ դասական գրական ժանրի մեջ՝ քանի որ այն շատ խորացած է, բազմաշերտ և բարդ հարցադրումներով։ Վեպը տարբեր թեմաներ է քննարկում՝ ազատություն, անձնական ճակատագիր, պատրանքներ, կարոտներ, հոգեկան տառապանքներ և այլն։ Արամ Պաչյանը ներկայացնում է հերոսների, որոնք կանգնած են տարբեր իրականությունների առջև՝ ստիպված լինելով ընտրություն կատարել իրենց ապրելու ճանապարհում։ Նրանք պարբերաբար բախվում են այս աշխարհի ու կյանքի անպաշտպանությանը՝ իսկապես հասկանալով, որ գոյությունն ինքնին իր բնույթով փափուկ ու կարճաժամկետ է։ Պաչյանի լեզվաբանությունը և ոճը ձևավորում են ստեղծագործության առանձնահատկությունը՝ տարբեր շերտեր, խորհրդանշաններ ու ենթատեքստեր, որոնք անընդհատ մղում են ընթերցողին դեպի արտացոլման և շոշափում կյանքի անավարտ հարցերի շուրջ։ Վեպում զգացվում է մի անանցյալ տառապանք, որը պատճառն է այդ կյանքի հանդեպ ունեցած սիրո և համբերության, երբեմն նաև անցանկալի ճակատագրի։ **«Օվկիանոս»-ը** ստեղծագործություն է, որը ուժեղ կերպով բարձրացնում հարցեր՝ անարդարության, պատվի, սիրո ու ողբերգության մասին, սակայն միաժամանակ ցույց է տալիս, թե ինչպես են այդ ամենի հակասությունները միասին գոյություն ունենում մարդկային միտք ու կյանք՝ ստեղծելով անխուսափելի մի ամբողջություն։ Այս ստեղծագործությունը դժվարին և ինտելեկտուալ գործ է, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին դառնալ մտածող ու խորը մեկնաբանող՝ ընկալելով աշխարհը մի փոքր ավելի լայն և խորը հորիզոնում։ Հրատարակիչ - Էջ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9244-1-0

Բժշկություն

Միջին ականջի և վերին շնչուղիների զուգակցված հիվանդությունների դեպքում համակցված վիրահատական բուժման հիմնավորումը պայմանավորված է այդ համակարգերի անատոմիական, ֆունկցիոնալ և պաթոֆիզիոլոգիական սերտ փոխկապակցվածությամբ, որտեղ Էվստաքյան փողը, քթի խոռոչը, քթըմպանը և միջին ականջը կազմում են միասնական օդափոխության և դրենաժի համակարգ։ Հաճախ հանդիպող համակցված ախտաբանությունները՝ քրոնիկական միջին օտիտը, ադենոիդային հյուսվածքի հիպերպլազիան, քրոնիկական ռինոսինուսիտը և Էվստաքյան փողի դիսֆունկցիան, փոխադարձաբար նպաստում են հիվանդության քրոնիզացմանը և բուժման արդյունավետության նվազեցմանը, եթե կիրառվում է միայն մեկ օջախի մեկուսացված բուժում։ Համակցված վիրահատական մոտեցման հիմնական հիմնավորումն այն է, որ վերին շնչուղիների օդափոխության և դրենաժի վերականգնումը անմիջական ազդեցություն ունի միջին ականջի աերացիայի վրա, ինչի արդյունքում բարելավվում է թմբկախոռոչի ճնշման հավասարակշռությունը և նվազում է էքսուդատի կուտակումը։ Օրինակ՝ ադենոտոմիան կամ ֆունկցիոնալ էնդոսկոպիկ սինուս վիրաբուժությունը (FESS) կարող են զուգակցվել տիմպանոպլաստիկայի կամ միրինգոտոմիայի հետ՝ ապահովելով ինչպես պատճառական գործոնի վերացում, այնպես էլ տեղային ախտաբանական փոփոխությունների շտկում։ Պաթոֆիզիոլոգիական տեսանկյունից վերին շնչուղիների քրոնիկական բորբոքումը հանգեցնում է լորձաթաղանթի այտուցի, մուկոցիլյար տրանսպորտի խանգարման և մանրէային գաղութացման, ինչը նպաստում է միջին ականջի կրկնվող ինֆեկցիաներին։ Այդ պատճառով միայն ականջի վիրահատական միջամտությունը հաճախ չի ապահովում երկարաժամկետ արդյունք, եթե չի վերացվում վերին շնչուղիների օբստրուկցիան կամ բորբոքային օջախը։