Миграция полихлорированных бифенилов в гидроэкосистемах Республики Армения

Պատմություն

Ցեղը և ցեղային միավորումները Քրդստանում ներկայացնում են քրդական հասարակության ավանդական սոցիալական կազմակերպման ձևերից մեկը, որը ձևավորվել է պատմականորեն և երկար ժամանակ եղել է քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի հիմնական հիմքերից։ Ցեղը՝ որպես սոցիալական միավոր, սովորաբար բաղկացած է ընդհանուր ծագում ունեցող ընտանիքներից կամ տոհմերից, որոնք միավորված են արյունակցական կապերով, ընդհանուր ինքնությամբ, լեզվով, սովորույթներով և առաջնորդության համակարգով։ Քրդական հասարակությունում ցեղային կառուցվածքը հատկապես ուժեղ է եղել գյուղական և լեռնային շրջաններում, որտեղ պետական կառույցների ազդեցությունը պատմականորեն սահմանափակ է եղել։ Kurdistan-ում ցեղերը հաճախ ունեցել են իրենց առաջնորդները՝ շեյխեր կամ ագաներ, որոնք կարգավորել են ներքին հարաբերությունները, լուծել վեճերը և ներկայացրել ցեղի շահերը արտաքին աշխարհում։ Ցեղային միավորումները հաճախ կազմավորվել են մի քանի ցեղերի կամ տոհմերի դաշինքի հիման վրա՝ անվտանգության, տնտեսական համագործակցության և տարածքային վերահսկողության նպատակներով։ Այս կառուցվածքը պատմականորեն ապահովել է սոցիալական համախմբվածություն և ինքնապաշտպանություն արտաքին սպառնալիքների պայմաններում, սակայն միաժամանակ երբեմն առաջացրել է ներքին մրցակցություն և հակամարտություններ ցեղերի միջև։ Ժամանակի ընթացքում, հատկապես քաղաքայնացման, պետական ինստիտուտների ամրապնդման և քաղաքական շարժումների ազդեցությամբ, ցեղային համակարգերի դերը որոշ շրջաններում նվազել է, բայց դրանք դեռևս շարունակում են ունենալ զգալի սոցիալական և քաղաքական ազդեցություն որոշ համայնքներում։ Այսպիսով, ցեղը և ցեղային միավորումները Քրդստանում կարելի է դիտարկել որպես ավանդական հասարակական կառուցվածքի կարևոր տարր, որը ձևավորել է տարածաշրջանի պատմական զարգացման ընթացքը և մինչ այսօր որոշ չափով պահպանում է իր ազդեցությունը։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի Հանրապետության ազգային գրադարանի կողմից կազմված խոշորածավալ բիբլիոգրաֆիական հրատարակություն է, որը նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել տվյալ տասնամյակում ՀՀ տարածքում լույս տեսած գրքերի և գրքույկների մատենագիտական նկարագրությունները։ Հատորը շարունակությունն է նախորդ բիբլիոգրաֆիական շարքի, որը ընդգրկում է ինչպես խորհրդային, այնպես էլ անկախության շրջանի գրական արտադրանքը՝ ապահովելով ազգային գրքային ժառանգության ամբողջական հաշվառումը և գիտական ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ տեղեկատվական բազա։ IX հատորը բաղկացած է երկու գրքից, որոնցից Գիրք Ա-ն ընդգրկում է 2001–2005 թվականների հրատարակությունները և պարունակում է հազարավոր գրառումներ՝ դասակարգված ըստ մատենագիտական կանոնների։ Գիրքը Հայաստանի Հանրապետությունում: Մատենագիտական ցանկ. Հատոր IX (2001–2010), Գիրք Ա (2001–2005)-ում ընդգրկված նյութերը ներկայացնում են Հայաստանի գիտական, կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի բազմազանությունը՝ ներառելով գիտական մենագրություններ, ուսումնական ձեռնարկներ, պաշտոնական հրատարակություններ և այլ տպագիր աղբյուրներ։ Աշխատությունը կարևոր դեր ունի ազգային մատենագիտության զարգացման, գրադարանային համակարգի տեղեկատվական ապահովման և հետազոտական աշխատանքի կազմակերպման մեջ՝ հանդիսանալով հիմնական տեղեկատու աղբյուր գիտնականների, գրադարանավարների, մատենագետների և լայն ընթերցողական հանրության

Պատմություն

Արևելյան Հայաստանի՝ Ռուսական կայսրության կազմում 1801–1867 թվականների վարչական բաժանումները հիմնված են կայսրության վարչական ռեֆորմների վրա, որոնք նպատակ ունեին newly annexed շրջանները ինտեգրել ընդհանուր կառավարման համակարգի մեջ և վերահսկել տնտեսական, ռազմական ու դատական գործընթացները։ 1801 թվականին Կարսի, Գյումրիի, Էրզրումի և հարակից շրջանների մասով Ռուսաստանը սկսեց իրականացնել վարչական միավորումների՝ օկրուգների և գուբեռնիաների համակարգը, որտեղ տեղական բնակչությունը բաժանվում էր գյուղացիության, քաղաքացիության և զինվորական ծառայության հիմնարար դասակարգերի միջև։ 1828–1829 թվականների ռուս-պարսկական և ռուս-թուրքական պայմանագրերից հետո՝ Արևելյան Հայաստանի մի շարք շրջաններ (Երևան, Նախիջևան, Գյուլիստանյան և Թիֆլիսի գուբերնիաների մասեր) դարձան կայսրության մի մասը, և սկսվեց նոր վարչական բաժանման մշակում՝ սահմանելով գավառներ, ստորադաս շրջաններ, ինչպես նաև գյուղական ու քաղաքային վարչակազմի ձևաչափեր։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Գեղարվեստական հայ․

**«Իմ գրադարանը․ Խաչատուր Աբովյան. Վերք Հայաստանի»**՝ այս ժողովածուն ներառում է Խաչատուր Աբովյանի պատմական և գրական ժառանգությունը, նրա ամենանշանավոր գործերից մեկը՝ **«Վերք Հայաստանի»**։ Աբովյանը հայ ազգային գրականության խոշորագույն դեմքերից է, ով իր վիպակում խորը արձագանք է թողել հայ ժողովրդի ապագայի ու ազգային վերածննդի համար։ **«Վերք Հայաստանի»** գրքում, որը բազմաթիվ լեզուներով է թարգմանվել և համարվում է հայ գրականության դասական գործերից մեկը, Աբովյանը դիմում է հայ ժողովրդի ներքին ու արտաքին ճգնաժամերին՝ մանրամասնորեն նկարագրելով պետական անկումը, նվաճող օտար ուժերի ներխուժումը, հասարակության մեջ գոյացող սոցիալական անհավասարությունը և ժողովրդի նահանջած վիճակը։ Վեպը գրողը գրում է իր հայրենիքին վերաբերող խորը ցավով ու իր խորաթափանց հայացքով՝ հայոց երկրի վիճակը ներկայացնելով որպես ազգային վշտի մարմնացում։ Աբովյանի տեսլականում **«Վերք Հայաստանը»** ոչ միայն պատմական դրվագների վերարտադրություն է, այլ նաև խորը փիլիսոփայական, հոգևոր և սոցիալական նկարագրություն, որը բացահայտում է այն հարցերը, որոնք մշտապես կանգնած են եղել հայ ժողովրդի առաջ՝ դիմակայել արտաքին գերիշխանություններին ու վերականգնել ազգային միասնությունը։ Աբովյանը, նաև, հեղինակի ինքնատիպ ոճով, իր ստեղծագործություններում ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալը, պատմական մշակույթը և, իհարկե, ապագայի անխուսափելիությունն ու կարևորությունը։ Նա քննադատում է հայկական իշխանությունների անօրենությունները, անհանդուրժողականությունը, ծուլությունը և վախը՝ գտնելով դրանց պատասխանատվությունը ազգի հետագա անկման մեջ։ **«Վերք Հայաստանի»**-ը հայ գրականության առասպելական մի դրվագ է, որտեղ Աբովյանը հարվածում է ազգի հոգևոր վերածննդի սլաքներին։ Դա գրականության ու ազգի պատմության մի չքանդակված ձվածեղ է, որ կոչ է անում դրսևորել ազգային համախմբվածություն, արժանապատվություն և ներքին ուժ՝ պայքարելու լարվածության մեջ՝ ինչպես դրսում, այնպես էլ ներսում։ Այս ժողովածուն, որն ընդգրկում է Աբովյանի ստեղծագործության այդ կարևոր հատվածը, ընդգծում է, թե ինչպես նրա խոսքերը, տեսլականներն ու գաղափարներն անմահացել են ու մնացել մեր մշակութային հիշողության մեջ, որպեսզի փոխանցվեն նաև հետագա սերունդներին։ «Վերք Հայաստանի» համարվում է հայ գրականության կարևորագույն ձեռքբերումներից մեկը, և այդ գործը հաճախ պնդվում է որպես հայոց ազգի ինքնագիտակցության հիմնարար հիմքերից մեկը։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-52-706-2

Բժշկություն

Սա բժշկական-էպիդեմիոլոգիական և հանրային առողջապահության ոլորտին պատկանող գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է վերարտադրողական տարիքի կանանց վերարտադրողական առողջության գնահատմանը կլաստերային և պոպուլյացիոն մոտեցումների կիրառմամբ, որտեղ վերլուծվում են բնակչության խմբերի ներսում առողջական ցուցանիշների բաշխվածության առանձնահատկությունները, ռիսկի գործոնների տարածվածությունը և դրանց ազդեցությունը պտղաբերության, հղիության ընթացքի և գինեկոլոգիական հիվանդությունների հաճախականության վրա, աշխատանքը ընդգրկում է նաև վիճակագրական և համաճարակաբանական մեթոդների կիրառումը՝ տվյալների խմբավորման, համեմատական վերլուծության և առողջական կլաստերների հայտնաբերման նպատակով, միաժամանակ դիտարկվում են սոցիալ-տնտեսական, կենսաբանական և վարքային գործոնների փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորում են կանանց վերարտադրողական առողջության ընդհանուր պատկերը, և առաջարկվում են հանրային առողջապահության քաղաքականությունների բարելավման ուղիներ՝ ուղղված կանխարգելման, վաղ ախտորոշման և ռիսկերի նվազեցման ռազմավարություններին։