Պրոկարիոտ բջիջ

Փիլիսոփայություն

Հեգելի ամենակարևոր և ամենաաղքատեցուցիչ (հանրահաշվի համար՝ «կարկատանային») գործերից մեկն է, որը ներկայացնում է նրա ողջ փիլիսոփայական համակարգի հիմքը։ Հեգելը փորձում է ցույց տալ, որ իրականությունը կառուցված է տրամաբանական գործընթացների միջոցով՝ և՛ գաղափարական, և՛ նյութական աշխարհի մակարդակներում։ Նա լոգիկան դիտարկում է ոչ միայն որպես մտածողության կանոնների հավաքածու, այլ որպես **սահմանարար ու դինամիկ համակարգ**, որը բացահայտում է իրականության զարգացման ուղին։ Գիրքը բաժանված է երեք մասի՝ **«Որակական (Logic of Being)», «Քանակական (Logic of Essence)» և «Տարբերակման (Logic of the Concept)»**, որոնց միջոցով Հեգելը բացատրում է, թե ինչպես գաղափարները զարգանում են հակադրությունների, հակասությունների և դրանց վերացական լուծումների միջոցով։ Այս գործընթացը Հեգելի մոտ հայտնի է որպես **դիալեկտիկա**։ Հեգելի դիալեկտիկան ենթադրում է, որ ամեն ինչ սկսվում է պարզ սկզբունքներից, ապա առաջանում է հակադրություն, և վերջում միացվում է ավելի բարձր միասնության մեջ՝ այդպիսով առաջացնելով նոր զարգացում։ Նա ասում է, որ այս լոգիկական զարգացումը պատահական չէ, այլ իրականության բնույթն է։ «Լոգիկա» գիրքը բավականին բարդ է և պահանջում է մեծ մտավոր կենտրոնացում, սակայն այն կարևոր է փիլիսոփայության, տեսության և գաղափարական համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Այս ստեղծագործությունը հիմք է դարձել Հեգելի ամբողջական փիլիսոփայական տեսության համար և մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա փիլիսոփայական ուղղությունների վրա՝ մարկսիզմից մինչև էքզիստենցիալիզմ։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-115612-1

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են գծային, երկրագծային և քառակուսային ձևերի հիմնական սահմանումները, հատկությունները և փոխակերպման կանոնները։ Քննարկվում է քառակուսային ձևերի կրճատումը և կանոնական տեսքի բերումը, սեփական արժեքների և սեփական վեկտորների կիրառությունը, ինչպես նաև դրանց երկրաչափական մեկնաբանությունները։ Գործնական հատվածում ընդգրկված են բազմաթիվ խնդիրներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել կիրառական հմտությունները։ Նյութը նաև ցույց է տալիս քառակուսային ձևերի կիրառությունները տարբեր մաթեմատիկական և ինժեներական խնդիրներում։

Գեղարվեստական հայ․

«Շահմարի առեղծվածը»՝ Մկրտիչ Սարգսյանի այս ստեղծագործությունը համարվում է հայ գրականության մեջ կարևոր գործ, որը համադրում է պատմական, լեգենդար և միստիկական տարրեր։ Վեպը կամ պատմվածքը ոչ միայն խորհրդավոր ու հետաքրքիր պատմություն է, այլև հայ ազգային մշակույթի, պատմության և մշակութային հիշողության խորունկ վերլուծություն։ Շահմարի առեղծվածը ներկայացնում է մի պատմություն, որը ոչ միայն կենտրոնանում է մի քանիսը պատմական կամ առասպելական դրվագների շուրջ, այլ նաև ծառայում է որպես պլան, որտեղ յուրաքանչյուր դրվագ պտտվում է մի ժամանակահատվածի, անձի կամ առեղծվածի շուրջ, որոնք անհրաժեշտ են բացահայտելու։ Այստեղ ներառված է այն խորհրդավորությունը, որը շրջապատում է հայկական հին պատմությունները, լեգենդները և առասպելները։ Գործի մեջ շոշափվում են ոչ միայն անհատական պայքարներ, այլև ավելի լայնամասշտաբ խնդիրներ՝ կապված ազգի, մշակույթի և մարդու ինքնության հետ։ Վեպի հերոսները հաճախ բախվում են իրենց ճակատագրերին, իրենց անցյալին, բայց նաև ավելի խոր հարցադրումներ են անում սեփական գոյության իմաստի մասին։ Վեպը, լինելով մասամբ պատմական, մասամբ՝ միստիկական, ստեղծում է եզակի մթնոլորտ, որտեղ իրականության ու ֆանտաստիկայի սահմանները խառնվում են։ «Շահմարի առեղծվածը» նման է պեղած հնագիտական գտածոյի՝ որտեղ նախապատմության և առասպելների շերտերը համախմբվում են՝ առանց կորցնելու իրենց կախարդական ու հետաքրքրաշարժ բնույթը։ Դա ոչ միայն զվարճալի պատմություն է, այլև մտածելու տեղիք տալու գործ՝ այն մասին, թե ինչպես մարդիկ կամ մշակույթները, նույնիսկ տարիների անցման հետ, դեռևս պահպանում են իրենց հիշողությունները, արժեքները և գաղափարները։ Սարգսյանի վեպը նաև հայ գրականության խորը մի գրաքննություն է՝ որը ներկա է դարձնում մեր պատմությունը, մեր անցյալը՝ այդ թվում այն տեղերը, որոնք պետք է մնան «առեղծվածային» ու չբացահայտված։ «Շահմարի առեղծվածը» իր խորությամբ մեկ նպատակ ունի՝ բացահայտել, թե ինչպես են մարդկանց հիշողությունները, առասպելներն ու պատմությունները հանգեցնում մի այնպիսի ընդհանրության, որը կապում է ինչպես անցյալը, այնպես էլ ներկան։ Այս ստեղծագործությունը մատնանշում է Մկրտիչ Սարգսյանի ոչ միայն գրական հմտությունը, այլև նրա կարողությունը՝ պատմությունը վերածել գրական արվեստի, որը ներշնչում է բոլորիս ուշադրությունը և մտածելու պատճառներ տալիս։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-3239-2-5

Գրականություն

Հայոց պատմություն համարվում է հայկական պատմագրության ամենանշանավոր և արժեքավոր ստեղծագործություններից մեկը, որի հեղինակն է Մովսես Խորենացի՝ հայ միջնադարյան պատմագրության հիմնադիրը։ Այս գիրքը ներկայացնում է հայ ժողովրդի ծագման, կազմավորման, պետականության ստեղծման և պատմական զարգացման ամբողջական պատկերը՝ սկսած առասպելական ժամանակներից մինչև հեղինակի ապրած դարաշրջանը։ Ռուսերեն հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս նաև ռուսալեզու ընթերցողներին ծանոթանալ հայկական մշակույթի, ազգային ինքնության և պատմական ժառանգության կարևորագույն աղբյուրներից մեկին։ Ստեղծագործության մեջ մանրամասն ներկայացված են հայկական թագավորությունների ձևավորումը, արքաների գործունեությունը, պատերազմները, դիվանագիտական հարաբերությունները, ժողովրդի սովորույթներն ու հոգևոր կյանքը։ Խորենացին իր պատմությունը կառուցում է ոչ միայն փաստերի փոխանցման, այլ նաև գեղարվեստական նկարագրությունների, առասպելների և ժողովրդական ավանդությունների միջոցով, ինչի շնորհիվ գիրքը ընթերցվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական աշխատություն, այլ նաև որպես գրական արժեք ունեցող ստեղծագործություն։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում ազգային ինքնագիտակցության պահպանմանը և հայրենիքի գաղափարին՝ ընդգծելով հայ ժողովրդի տոկունությունն ու մշակութային հարատևությունը։ «Հայոց պատմություն»-ը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես պատմությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ հայկական քաղաքակրթության արմատները և նրա դերը տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Գիրքը համատեղում է պատմությունը, փիլիսոփայական դիտարկումները և ազգային հիշողությունը՝ դառնալով հայ գրական ու գիտական ժառանգության անկրկնելի մաս։

Այլ առարկաներ

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է քրեական օրենքի գործողության ուսումնասիրությանը ժամանակի ընթացքում՝ ընդգրկելով դրա կիրառման սկզբունքները, հետադարձ ուժի խնդիրները և իրավական կարգավորումների առանձնահատկությունները քրեական իրավունքի համակարգում։ Աշխատանքում ներկայացվում է քրեական օրենքի ժամանակային գործողության էությունը, ըստ որի օրենքը կիրառվում է այն ժամանակահատվածում կատարված արարքների նկատմամբ, երբ տվյալ իրավական նորմը եղել է ուժի մեջ։ Քննարկվում է հիմնական սկզբունքը՝ օրենքի ոչ հետադարձ ուժը, ըստ որի անձի վրա չի կարող կիրառվել ավելի խիստ քրեական օրենք, եթե հանցագործությունը կատարվել է մինչև այդ օրենքի ընդունումը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նոր օրենքը մեղմացնում է պատասխանատվությունը կամ բարելավում է անձի վիճակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենքի ուժի մեջ մտնելու և ուժը կորցնելու պահերին, ինչպես նաև դրանց իրավական հետևանքներին քրեական պատասխանատվության և պատժի նշանակման գործընթացում։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև բացառիկ դեպքերը, երբ թույլատրվում է հետադարձ ուժի կիրառումը՝ մեղմացնող կամ ապաքրեականացնող նորմերի դեպքում, ինչը համապատասխանում է մարդասիրական և իրավական արդարության սկզբունքներին։ Ներկայացվում են նաև միջազգային իրավական մոտեցումները և տարբեր երկրների քրեական օրենսդրության համեմատական վերլուծությունը։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ քրեական օրենքի ժամանակային գործողության կարևորությունը իրավական որոշակիության, արդարության և անձի իրավունքների պաշտպանության ապահովման գործում։

Գրականություն

Ջ. Ք. Ռոուլինգ-ի «Հարրի Փոթեր» շարքի հինգերորդ գիրքն է, որտեղ պատմությունը դառնում է ավելի լարված և քաղաքականացված՝ կախարդական աշխարհի ներսում աճող վտանգների և իշխանական պայքարի ֆոնին։ Վեպում Հարրի Փոթերը վերադառնում է Հոգվարթս, որտեղ բախվում է նախարարության կողմից իրականության ժխտման և վերահսկողության փորձերին, քանի որ շատերը հրաժարվում են ընդունել Վոլդեմորտի վերադարձը։ Այդ պատճառով ստեղծվում է գաղտնի կազմակերպություն՝ Փյունիկի շքանշանը, որի նպատակն է դիմակայել չար ուժերին և պաշտպանել կախարդական աշխարհը։ Հարրին և իր ընկերները փորձում են ինքնուրույն պատրաստվել պայքարին՝ ստեղծելով ուսումնական խումբ և զարգացնելով իրենց կախարդական հմտությունները։ Վեպում առանձնահատուկ դեր ունի Դոլորես Ամբրիջի կերպարը, որը ներկայացնում է ճնշող և անարդար իշխանության խորհրդանիշը՝ դպրոցում ստեղծելով վախի և վերահսկողության մթնոլորտ։ Պատմության ընթացքում խորանում են նաև Հարրիի ներաշխարհի խնդիրները՝ կապված միայնության, զայրույթի և պատասխանատվության զգացման հետ, քանի որ նա ավելի ու ավելի է կապվում Վոլդեմորտի մտքերի հետ։ Վեպի ավարտը դրամատիկ է և ցավալի, քանի որ տեղի են ունենում ծանր կորուստներ, որոնք խորացնում են հակամարտության լրջությունը։ Այս գիրքը համարվում է շարքի կարևոր շրջադարձային փուլերից մեկը, որտեղ բարու և չարի պայքարը դառնում է ավելի բացահայտ և անխուսափելի։