Հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների հանդեպ ծնողական վերաբերմունքի սոցիալ - հոգեբանական առանձնահատկությունները

Կրոն

Խրիմյան Հայրիկը հայ ժողովրդի ամենասիրելի հոգևոր և ազգային առաջնորդներից մեկն էր, որը մեծ դեր է ունեցել հայ ժողովրդի ազգային ինքնագիտակցության պահպանման և ազատագրական պայքարի զարգացման գործում։ Նրա իրական անունը Մկրտիչ Խրիմյան էր, և նա ծնվել է Վանում։ Դեռ երիտասարդ տարիներից նա հետաքրքրվում էր կրթությամբ, գրականությամբ և եկեղեցական գործունեությամբ, իսկ հետագայում ձեռնադրվեց հոգևորական։ Խրիմյան Հայրիկը հայտնի դարձավ ոչ միայն որպես եկեղեցական առաջնորդ, այլև որպես ժողովրդի իրավունքների պաշտպան և ազգային գործիչ։ Նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում հայ ժողովրդի կրթությանը, մշակույթի պահպանմանը և ազգային միասնությանը։ Իր գործունեության ընթացքում հիմնել է դպրոցներ, տպագրել գրքեր և նպաստել հայկական մամուլի զարգացմանը։ Նա համոզված էր, որ կրթված ժողովուրդը կարող է ավելի ուժեղ պաշտպանել իր իրավունքներն ու ազգային արժեքները։ Խրիմյան Հայրիկը հատկապես հայտնի դարձավ Բեռլինի վեհաժողովից հետո արտասանած «Երկաթե շերեփի» հայտնի խոսքերով, որտեղ նա բացատրեց, որ ժողովուրդները ազատություն ձեռք են բերում ոչ միայն խնդրանքներով, այլ նաև պայքարով և վճռականությամբ։ Այդ խոսքերը մեծ ազդեցություն ունեցան հայ ազգային-ազատագրական շարժման վրա և դարձան պայքարի ու ինքնապաշտպանության խորհրդանիշ։ Նա ընտրվեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և շարունակեց ծառայել ժողովրդին՝ պաշտպանելով հայերի իրավունքները Օսմանյան կայսրությունում և տարբեր միջազգային հարթակներում։ Խրիմյան Հայրիկը ժողովրդի մեջ մեծ հարգանք ու սեր էր վայելում իր համեստության, հայրենասիրության և արդարամտության շնորհիվ։ Նրա գործունեությունը կարևոր դեր ունեցավ հայ ժողովրդի ազգային ոգու պահպանման գործում, իսկ նրա կերպարը մինչ օրս հիշվում է որպես իմաստուն առաջնորդի, հոգևոր հովվի և ազգային պայքարի խորհրդանիշ։

Իրավաբանություն

Իրավագիտական-համեմատական բնույթի ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում է գործարար իրավունքի ձևավորումն ու կիրառումը Հայաստանի Հանրապետությունում, ինչպես նաև քաղաքացիական և առևտրային իրավունքի հիմնական առանձնահատկությունները արտերկրյա իրավական համակարգերում։ Գրքում բացատրվում է գործարար իրավունքի դերը տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման մեջ՝ ներառյալ ձեռնարկատիրական գործունեության իրավական հիմքերը, պայմանագրային հարաբերությունները, ընկերությունների ստեղծումն ու գործունեությունը, ինչպես նաև պարտավորական հարաբերությունների կարգավորումը։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են ՀՀ օրենսդրության հիմնական դրույթները և դրանց կիրառման մեխանիզմները գործարար միջավայրում՝ ընդգծելով իրավական պետության և տնտեսական ազատությունների հավասարակշռությունը։ Միաժամանակ ներկայացվում է քաղաքացիական և առևտրային իրավունքի համեմատական վերլուծություն տարբեր երկրների իրավական համակարգերում՝ ընդհանուր իրավունքի (common law) և մայրցամաքային իրավունքի (civil law) առանձնահատկությունների ընդգծմամբ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև միջազգային առևտրային հարաբերությունների իրավական կարգավորմանը, պայմանագրերի միջազգային ստանդարտներին և վեճերի լուծման մեխանիզմներին։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել իրավական մտածողություն և ապահովել համեմատական իրավագիտության խորքային ըմբռնում։

Գրականություն

Ներկայացնում է հայ դասական գրականության ամենահզոր էպիկական և քնարաէպիկական ստեղծագործությունները, որոնց միջոցով հեղինակը բացահայտում է հայ ժողովրդի հոգևոր աշխարհը, գյուղական կյանքը, բարոյական արժեքները և մարդկային հարաբերությունների խորքային շերտերը։ Թումանյանի պոեմները առանձնանում են իրենց ժողովրդական հիմքով, պարզ, բայց խորիմաստ լեզվով և համամարդկային գաղափարներով, որոնք հաճախ միահյուսվում են ազգային ավանդույթների ու բանահյուսության հետ։ Նրա ամենահայտնի պոեմներից են «Անուշը», «Մարոն», «Լոռեցի Սաքոն», «Ախթամարը» և այլ ստեղծագործություններ, որտեղ ներկայացված են սիրո, ճակատագրի, սոցիալական անհավասարության, մարդու և բնության փոխհարաբերության թեմաները։ Թումանյանի ստեղծագործություններում գյուղական միջավայրը դառնում է ոչ միայն գործողության վայր, այլ նաև ազգային հոգեբանության և բարոյական արժեքների կրող։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց ուժեղ և թույլ կողմերով, որոնց ճակատագրերը հաճախ ողբերգական են, բայց խորապես մարդկային և համոզիչ։ Պոեմներում առանձնահատուկ տեղ ունի նաև ժողովրդական լեզվի և բանավոր խոսքի արվեստական մշակումը, որը Թումանյանի ստեղծագործությունները դարձնում է հասկանալի և հարազատ լայն ընթերցող հանրությանը։ Նրա պոեզիան համադրում է ռեալիզմը, ռոմանտիզմը և ժողովրդական մտածողությունը՝ ստեղծելով ազգային էպոսի նոր ձևաչափ։ Այս ժողովածուն կարևոր է ոչ միայն որպես գրական արժեք, այլ նաև որպես հայ ազգային ինքնության, բարոյականության և մշակութային հիշողության կարևոր աղբյուր։

Քաղաքագիտություն

Քաղաքական միֆը հասարակական գիտակցության մեջ ձևավորված և տարածված պատկերացումների, պատմությունների ու խորհրդանշական մեկնաբանությունների համակարգ է, որը օգտագործվում է քաղաքական իրականությունը բացատրելու, արդարացնելու կամ որոշակի նպատակներով ուղղորդելու համար։ Դրա ծագումը կապված է մարդկային հասարակությունների վաղ փուլերի հետ, երբ աշխարհի ընկալումը հիմնված էր ոչ թե գիտական վերլուծության, այլ առասպելական մտածողության վրա, և աստիճանաբար այդ մտածողության որոշ տարրեր պահպանվել են նաև ժամանակակից քաղաքական մշակույթում՝ վերափոխված ձևերով։ Քաղաքական միֆերը կարող են ձևավորվել ինչպես բնական սոցիալական գործընթացների արդյունքում, այնպես էլ նպատակային կերպով՝ քաղաքական էլիտաների, կուսակցությունների կամ պետական ինստիտուտների կողմից, որոնք դրանք օգտագործում են հասարակական աջակցություն ձևավորելու, իշխանությունը լեգիտիմացնելու կամ հակառակորդներին վարկաբեկելու համար։ Դրանց դինամիկան պայմանավորված է այն հանգամանքով, թե որքանով են դրանք համապատասխանում հասարակության սպասումներին, վախերին և արժեքներին, քանի որ միֆերը արդյունավետ են այն դեպքում, երբ նրանք հուզականորեն ազդում են մարդկանց վրա և հեշտ են ընկալվում, նույնիսկ եթե չեն համապատասխանում իրականությանը։ Գործունեության մեխանիզմները ներառում են տեղեկատվության ընտրովի ներկայացում, խորհրդանիշների և պատմական սյուժեների օգտագործում, կրկնություն մեդիայում և կրթական կամ քարոզչական համակարգերում, ինչպես նաև հասարակական կարծիքի ձևավորման վերահսկում։ Քաղաքական միֆերը կարող են ունենալ ինչպես ինտեգրացիոն, այնպես էլ ապակայունացնող ազդեցություն․ մի կողմից դրանք կարող են ամրապնդել ազգային ինքնությունը և համախմբել հասարակությունը ընդհանուր գաղափարի շուրջ, իսկ մյուս կողմից՝ խորացնել բաժանումները, ստեղծել թշնամու կերպարներ և արդարացնել հակամարտությունները։ Ժամանակակից տեղեկատվական դարաշրջանում քաղաքական միֆերի տարածումը ավելի արագ և լայնամասշտաբ է դարձել լրատվամիջոցների և սոցիալական ցանցերի շնորհիվ, ինչը մեծացնում է դրանց ազդեցությունը հասարակական գիտակցության վրա և բարդացնում քննադատական վերլուծության հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, քաղաքական միֆը ոչ միայն գաղափարական երևույթ է, այլ նաև իշխանության, հաղորդակցության և հասարակական ընկալման կարևոր գործիք, որը շարունակում է ակտիվ դեր ունենալ քաղաքական գործընթացներում։

Քիմիա

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Սթիվենսի վերախմբավորման (Stevens rearrangement) մեխանիզմային առանձնահատկություններին և պրոպարգիլային տիպի խմբեր պարունակող մոնո- և բիսամոնիումային աղերի հակամանրէային ակտիվության գնահատմանը։ Աշխատությունը վերլուծում է քվարտերային ամոնիումային միացությունների կառուցվածքային վերափոխումները Սթիվենսի վերախմբավորման ընթացքում, ռեակցիայի ընթացքի ստերեոքիմիական ասպեկտները և միջանկյալ կարբանիոնային տեսակների առաջացման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոպարգիլային ֆունկցիոնալ խմբերի ազդեցությանը ռեակտիվության և մոլեկուլային կայունության վրա, ինչպես նաև դրանց դերին կենսաբանական ակտիվության ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև միկրոկենսաբանական փորձարկումներ՝ տարբեր մանրէային շտամների նկատմամբ միացությունների արդյունավետության գնահատման համար, ինչը թույլ է տալիս պարզել կառուցվածք–ակտիվություն հարաբերակցությունը (SAR) և հակամանրէային ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է օրգանական քիմիայի, դեղագործական քիմիայի և միկրոկենսաբանության հետազոտողների համար՝ նպաստելով նոր հակամանրէային միացությունների սինթեզի և կիրառական հնարավորությունների զարգացմանը։

Մշակույթ

«Ժառանգության պահպանություն՝ հանուն կայուն ապագայի» միջազգային գիտաժողովի նյութերի ժողովածուն, որը նվիրված է հայ գրատպության 510-ամյակին, ներկայացնում է բազմաբնույթ գիտական ուսումնասիրությունների ընտրանի, որոնք անդրադառնում են հայ գրատպության ծագմանը, զարգացման փուլերին, մշակութային ազդեցությանը և ժամանակակից պահպանության խնդիրներին՝ ընդգծելով դրա դերը ազգային ինքնության ձևավորման և մշակութային շարունակականության ապահովման գործում։ Ժողովածուում ընդգրկված հոդվածները քննարկում են Մատթեոս Ծարեցիի կողմից 1512–1513 թթ. Վենետիկում հայերեն առաջին տպագիր գրքերի ստեղծման պատմական նշանակությունը, ինչպես նաև հայ գրատպության տարածումը Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում և հետագայում՝ Հայաստանում, որտեղ այն դարձավ կրթական և մշակութային զարգացման կարևոր գործոն։ Գիտաժողովի նյութերում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրավոր ժառանգության պահպանության ժամանակակից մարտահրավերներին՝ ներառյալ ձեռագրերի և հին տպագիր գրքերի թվայնացումը, արխիվային նյութերի վերականգնումը, գրադարանային ֆոնդերի պահպանման տեխնոլոգիաները և մշակութային քաղաքականության դերը ժառանգության պաշտպանության գործում։ Հոդվածները նաև վերլուծում են հայ գրատպության ազդեցությունը ազգային լեզվի ստանդարտացման, գրականության զարգացման և կրթական համակարգի ձևավորման վրա, ինչպես նաև դրա կապը հայկական սփյուռքի մշակութային ինքնության պահպանման հետ։ Ժողովածուն ընդգրկում է միջազգային փորձի ուսումնասիրություններ, որոնք համեմատական վերլուծության միջոցով ցույց են տալիս, թե ինչպես են տարբեր երկրներ կազմակերպում իրենց գրավոր ժառանգության պահպանումը և ինչ տեխնոլոգիական լուծումներ են կիրառվում այդ նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, գիտաժողովի նյութերի ժողովածուն ներկայացնում է հայ գրատպության 510-ամյակի հոբելյանի գիտական ամփոփում և ընդգծում է մշակութային ժառանգության պահպանման կարևորությունը որպես կայուն զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման հիմնարար բաղադրիչ։