Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2015, N 1

Քաղաքագիտություն

Վարդան Աթոյանի աշխատություն է, որը վերլուծում է ռազմավարական մտածողության ձևավորման, զարգացման և կիրառման հիմնարար սկզբունքները։ Գիրքը ներկայացնում է այն մտքի և քաղաքական կենտրոնները, որտեղ ձևավորվում են կարևոր ռազմավարական գաղափարները՝ ինչպես պատմության մեջ, այնպես էլ ժամանակակից աշխարհում։ Աթոյանը համադրում է հնագույն և ժամանակակից ռազմավարական մտքերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես ռազմավարական մտածողությունը դարձել է կարեւոր գործոն քաղաքական և ռազմական դաշտերում։ Գրքում ընդգրկված են օրինակներ տարբեր պատմական դարաշրջաններից՝ ինչպես ռազմակերտական կենտրոններից, այնպես էլ նորագույն մտավոր դարբնոցներից, որտեղ ստեղծվում են գլոբալ պլաններ և քաղաքական տեսություններ։ Հեղինակը բացատրում է, որ յուրաքանչյուր ռազմավարական գաղափար կամ փոփոխություն չի ծնվում միայն մի անձի կամ մի թիմի կողմից՝ այն միշտ զարգանում է տարբեր կենտրոններում՝ միաժամանակ, տարբեր տեղերում և մշակույթներում։ Գրքի մեջ քննարկվում են նաև կարևորագույն ռազմավարական գործիքներ՝ մտավոր զարգացման, գլոբալ և տարածաշրջանային ազդեցության գործոնները։ Գիրքը հատկապես հետաքրքիր կլինի նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ռազմավարական մտքի պատմությամբ և այն ուժերի հետ, որոնք ձևավորում են աշխարհի քաղաքականությունը, պատերազմները և դիվանագիտությունը։ «Ուղեղային կենտրոններ»-ը նաև կարևոր աղբյուր է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ, թե ինչպե՞ս ձևավորվում են ռազմավարական գաղափարները, ինչպես դրանք ազդում են գլոբալ մակարդակներում, և ինչպես քաղաքական առաջնորդները ձևակերպում են իրենց ռազմավարությունները։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-68-688-2

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունում ներկայացվում են գյուղացիական տնտեսությունների կոոպերացման անհրաժեշտությունը և մոդելները՝ ինչպես արտադրական, այնպես էլ սպառողական ոլորտներում։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է գյուղատնտեսության կոոպերացիան կարողանում է խթանել արտադրական արդյունավետությունը, նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը, գործառնական ծախսերի նվազեցումը և ընդհանուր եկամտաբերությունը՝ հատկապես լիմիտացիաներ ունեցող փոքր տնտեսությունների համար։ Գրքում նաև անդրադարձ է կատարվում գյուղացիական տնտեսությունների կառավարման համապարփակ մեթոդներին՝ նշելով, որ հաջողակ կառավարման հիմնական ուղիներից մեկը ուժեղ ֆինանսական պլանավորումն ու ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումն է։ Հեղինակը անդրադառնում է տնտեսությունների կազմակերպման հիմնախնդիրներին՝ ճիշտ կառավարման մոդելներ ընտրելու, համայնքների զարգացումն ապահովելու, աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման ու համայնքային ուժերի համադրման կարևորությանը։ Գրքում շեշտադրվում է կոոպերատիվների հիման վրա գործող գյուղացիական տնտեսությունների ազդեցությունը տեղական և տարածաշրջանային տնտեսությունների կայունության վրա։ Այսօր, երբ գերծանրաբեռնվածությունն ու ռեսուրսների օպտիմալացման հարցերը հատկապես կարևոր են, հեղինակը նաև առաջարկում է այնպիսի կառավարման մեթոդներ, որոնք ի վիճակի են լուծել գյուղացիական տնտեսությունների առկա խնդիրները՝ հատկապես գյուղատնտեսության ցածր տեխնոլոգիական մակարդակների, շուկայի հետ կապված խնդիրների և գյուղատնտեսական ապրանքների շրջանառության առումով։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսության, ագրոբիզնեսի, տնտեսագիտության, մենեջմենթի և պետական կառավարման ոլորտների ուսանողների, մասնագետների և քաղաքականության մշակողների համար։

Փիլիսոփայություն

Այս թեման վերաբերում է ժամանակակից աշխարհում ձևավորվող նոր գլոբալ կանոնների և բարոյագիտության փիլիսոփայական հիմքերին՝ ընդգծելով այն գաղափարական, արժեքային և նորմատիվ փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են գլոբալիզացիայով, տեխնոլոգիական առաջընթացով և միջմշակութային փոխազդեցությունների խորացմամբ։ Ավանդական բարոյագիտական համակարգերը, որոնք հաճախ հիմնված էին ազգային, կրոնական կամ տեղական մշակութային նորմերի վրա, աստիճանաբար փոխակերպվում են դեպի ավելի համընդհանուր, միջմշակութային և մարդու իրավունքների վրա հիմնված մոտեցումներ։ Այս գործընթացում կարևոր դեր է խաղում համընդհանուր բարոյականության գաղափարը, որը փորձում է ձևակերպել այնպիսի սկզբունքներ, որոնք ընդունելի են տարբեր մշակութային և սոցիալական համակարգերում՝ անկախ դրանց պատմական կամ գաղափարական տարբերություններից։ Այդպիսի սկզբունքների շարքում հաճախ ընդգծվում են մարդու արժանապատվությունը, ազատությունը, արդարությունը և պատասխանատվությունը, որոնք դիտարկվում են որպես գլոբալ էթիկական կարգի հիմք։ Միևնույն ժամանակ, փիլիսոփայական բանավեճերում առաջանում է լարվածություն համընդհանուրիզմի և մշակութային հարաբերականության միջև, երբ հարց է դրվում՝ արդյոք հնարավոր է ստեղծել մի միասնական բարոյական համակարգ, թե բարոյական նորմերը միշտ պետք է դիտարկվեն կոնկրետ մշակութային համատեքստում։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի քառյակների և դրանց ռուսերեն թարգմանությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բնագրի և թարգմանական տարբերակների միջև առկա լեզվական, ոճական և գաղափարական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է Թումանյանի քառյակների գեղարվեստական կառուցվածքը, պատկերային համակարգը, փիլիսոփայական խորությունը և լեզվաոճական արտահայտչամիջոցները՝ դրանք համադրելով ռուսերեն տարբերակներում կիրառված թարգմանական լուծումների հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են իմաստային ճշգրտության, բանաստեղծական հնչեղության, ռիթմի, հանգավորման և ազգային մշակութային ենթաշերտերի փոխանցման խնդիրները՝ գնահատելով, թե որքանով են թարգմանությունները պահպանել բնագրի գեղարվեստական արժեքն ու հեղինակային մտահղացումը։ Գրքում առանձնացվում են հաջողված և վիճահարույց թարգմանական մոտեցումները, ինչպես նաև ներկայացվում են այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են տարբեր թարգմանիչների ընտրած լեզվական և ոճական ռազմավարությունները։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է Թումանյանագիտության, թարգմանագիտության և հայ-ռուսական գրական կապերի ուսումնասիրության ոլորտում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով ինչպես գիտնականների ու ուսանողների, այնպես էլ բանաստեղծական թարգմանության խնդիրներով զբաղվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է գովազդի մասին ընդհանուր պատկերացումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրա էությունը, զարգացման պատմությունը, տեսակները և հասարակական ու տնտեսական դերը ժամանակակից աշխարհում։ Աշխատանքում ներկայացվում է գովազդը որպես հաղորդակցման և շուկայավարման կարևոր միջոց, որի նպատակն է տեղեկացնել սպառողին ապրանքների և ծառայությունների մասին, ձևավորել պահանջարկ, ինչպես նաև ազդել գնման վարքագծի վրա։ Քննարկվում են գովազդի հիմնական գործառույթները՝ տեղեկատվական, համոզիչ, հիշեցնող և իմիջային գործառույթները, որոնք միասին նպաստում են բրենդի ճանաչելիության բարձրացմանը և շուկայի ընդլայնմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գովազդի տեսակներին՝ հեռուստատեսային, ռադիո, տպագիր, արտաքին և թվային գովազդ, ինչպես նաև ժամանակակից ինտերնետային և սոցիալական մեդիայի հարթակներում կիրառվող գովազդային մեթոդներին։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև գովազդի հոգեբանական ազդեցությունները սպառողի վարքագծի վրա, ինչպես նաև էթիկական և իրավական սահմանափակումները, որոնք կարգավորում են գովազդային գործունեությունը։ Ներկայացվում են նաև արդյունավետ գովազդային ռազմավարությունների ձևավորման հիմնական սկզբունքները, որոնք ներառում են թիրախային լսարանի ճիշտ ընտրություն, հաղորդագրության հստակություն և ստեղծագործական մոտեցում։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ գովազդի կարևորությունը որպես շուկայական տնտեսության անբաժանելի մաս, որը նպաստում է մրցակցության զարգացմանը, տեղեկատվության տարածմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։

Գրականություն

ՀԽՍՀ Պետական գրադարանի (Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան) 1990 թվականի պլանը մշակվել էր խորհրդային գրադարանային համակարգի վերջին փուլում՝ երբ սկսվում էին ինչպես վարչական-քաղաքական փոփոխություններ, այնպես էլ տեղեկատվական ոլորտի արդիականացման առաջին քայլերը։ Այդ տարվա պլանը հիմնականում նպատակաուղղված էր գրադարանի ավանդական գիտամշակութային գործառույթների պահպանմանը, ֆոնդերի համալրմանը և աստիճանական անցմանը դեպի նոր կազմակերպչական և տեխնիկական ձևեր։ Պլանի առանցքային ուղղություններից մեկը գրքային ֆոնդերի հարստացումն էր՝ ներառելով հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների ձեռքբերմանը և պահպանությանը։ Մեծ տեղ էր տրվում նաև պարտադիր օրինակների համակարգին, որի միջոցով ապահովվում էր հանրապետությունում լույս տեսնող գրականության ամբողջական հավաքագրումը և ազգային մատենագիտական հաշվառումը։ 1990 թվականի պլանում կարևոր տեղ էր զբաղեցնում մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակումը, կատալոգների արդիականացումը և տեղեկատու-հղումային ապարատի բարելավումը, որպեսզի ընթերցողներին և գիտնականներին տրամադրվեր ավելի համակարգված տեղեկատվական սպասարկում։ Բացի այդ, նախատեսվում էր ընթերցողական ծառայությունների բարելավում, ընթերցասրահների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում, գիտական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, ցուցահանդեսների և թեմատիկ ցուցադրությունների անցկացում։ Պլանի մեջ սկսում էին ձևավորվել նաև նոր մոտեցումներ՝ կապված գրադարանային գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հետ, թեև այդ փուլում դրանք դեռ գտնվում էին նախնական փորձարկման և ծրագրավորման մակարդակում։ 1990 թվականը նաև անցումային տարի էր կազմակերպչական առումով, երբ գրադարանը արդեն վերանվանվում էր Հայաստանի ազգային գրադարան և աստիճանաբար վերանայում իր գործունեության ուղղությունները՝ համադրելով խորհրդային համակարգից ժառանգված կառուցվածքը և նոր անկախ պետականության պահանջները։ Այսպիսով, 1990 թվականի պլանը կարելի է բնութագրել որպես անցումային փաստաթուղթ, որը միաժամանակ պահպանում էր դասական գրադարանային խնդիրները և նախապատրաստում էր համակարգը տեղեկատվական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների։