Թալիշստանի տեղանունները

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է 1905–1906 թվականներին Ռուսական կայսրության Անդրկովկասում տեղի ունեցած հայ-թաթարական զինված ընդհարումների պատճառների, զարգացման ընթացքի և հետևանքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դեպքերը դիտարկում է ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ անդրադառնալով հատկապես Ռուսական առաջին հեղափոխության ազդեցությանը, ցարական իշխանությունների ազգային քաղաքականությանը, Անդրկովկասում հայերի և տեղի մահմեդական բնակչության միջև գոյություն ունեցող սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական հակասություններին և ազգամիջյան լարվածության խորացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է 1905 թվականի փետրվարին Բաքվում բռնկված արյունալի ընդհարումների վերլուծությունը, որոնցից հետո բախումները տարածվեցին Անդրկովկասի բազմաթիվ բնակավայրերում՝ ընդգրկելով Երևանի նահանգը, Նախիջևանը, Զանգեզուրը, Ղարաբաղը, Շուշին, Գանձակը, Թիֆլիսը և այլ շրջաններ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն ռազմական բախումների ընթացքին, այլև դրանց նախադրյալներին, իշխանությունների վարքագծին, տեղական վարչական մարմինների դերակատարությանը, բնակչության ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը և հայկական քաղաքական ուժերի գործունեությանը։ Առանձին կարևորություն է տրվում հայկական ինքնապաշտպանական կառույցների ձևավորմանն ու գործողություններին, ինչպես նաև այն գործիչների գործունեությանը, որոնք տարբեր շրջաններում կազմակերպեցին բնակչության պաշտպանությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև բախումների աշխարհագրական տարածումը, առանձին քաղաքներում և գյուղերում տեղի ունեցած իրադարձությունները, բնակչության կրած մարդկային և նյութական կորուստները, ավերածությունները, տեղահանությունները և տնտեսական հետևանքները։ Միաժամանակ աշխատությունը փորձում է ցույց տալ, որ հակամարտությունը չի կարելի բացատրել միայն առանձին կենցաղային կամ տեղային միջադեպերով․ այն կապված էր կայսրության քաղաքական ճգնաժամի, հեղափոխական շարժման, ազգային հարաբերությունների սրման և տարածաշրջանում իշխանության պահպանման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև նրանով, որ ներկայացնում է 1905–1906 թվականների իրադարձությունները պատմական ավելի լայն գործընթացների շրջանակում և հնարավորություն է տալիս հասկանալու դրանց ազդեցությունը հետագա հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների, ազգային քաղաքականության և հայկական ինքնապաշտպանության պատմության վրա։ Աշխատանքը հիմնված է պատմագիտական ուսումնասիրության սկզբունքների վրա և հատկապես արժեքավոր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել XX դարի սկզբի Անդրկովկասի քաղաքական ու ազգային պատմությունը։ Հեղինակը՝ Գրիգոր Ա. Թարխանյանը, աշխատանքը ներկայացրել է որպես պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտում։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է արյունահոսող գաստրոդուոդենալ խոցերի բուժման ընթացքում ախտածագումնաբանորեն հիմնավորված կանխատեսման նոր հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Ներկայացվում են խոցային հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, արյունահոսության առաջացման պատճառները, հիվանդների կլինիկական վիճակի գնահատման չափանիշները և բուժման արդյունավետության կանխատեսման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են հիվանդության ընթացքի վրա ազդող կենսաբանական, կլինիկական և ախտաբանական գործոնները, ուսումնասիրվում են կանխատեսման մոդելները և այն մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս անհատականացնել բուժական ռազմավարությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լաբորատոր, գործիքային և կլինիկական տվյալների համակցված գնահատմանը, ռիսկերի կանխատեսմանը, բարդությունների կանխարգելմանը և բուժման արդյունքների բարելավման ուղիներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի գաստրոդուոդենալ խոցերի կառավարման, հիվանդների վիճակի օպտիմալ գնահատման և բժշկական որոշումների հիմնավորման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, վիրաբույժների, թերապևտների, բժշկական գիտությունների ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև մարսողական համակարգի հիվանդությունների ախտորոշմամբ և բուժմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Սանկտ Պետերբուրգի կերպարը XX դարի 60-ականների ռուսական պոեզիայում՝ վերլուծելով, թե ինչպես է քաղաքը ներկայացվում որպես մշակութային, պատմական և հոգեբանական խորհրդանիշ տարբեր բանաստեղծների ստեղծագործություններում։ Այն ուշադրություն է դարձնում այն գրական միտումներին, որոնք ձևավորվել են այդ ժամանակաշրջանում՝ կապված հետստալինյան «ձնհալի» մշակութային մթնոլորտի հետ, երբ պոեզիան ավելի ազատ կերպով սկսեց արտահայտել անհատի ներաշխարհը, քաղաքային փորձառությունը և պատմական հիշողության թեմաները։ Գրքում դիտարկվում է, թե ինչպես է Պետերբուրգը (Լենինգրադը) պատկերվում որպես հակասությունների քաղաք՝ միաժամանակ հանդիսանալով և՛ կայսերական անցյալի խորհրդանիշ, և՛ խորհրդային իրականության կենսատարածք, որտեղ համադրվում են գեղեցկությունը, մռայլությունը, պատմական ծանրությունը և հոգևոր որոնումները։ Վերլուծվում են տարբեր հեղինակների պոետական պատկերները, քաղաքային լանդշաֆտի փոխակերպումները, ինչպես նաև քաղաք-մարդ հարաբերության արտացոլումը, որտեղ Պետերբուրգը հաճախ հանդես է գալիս որպես կենդանի կերպար՝ ազդելով մարդու զգացմունքների և աշխարհընկալման վրա։ Աշխատությունը կարևոր է գրականագիտության համար, քանի որ օգնում է հասկանալ ոչ միայն տվյալ ժամանակաշրջանի պոետական մտածողությունը, այլ նաև քաղաքի մշակութային ինքնության ձևավորման գործընթացը ռուսական գրականության մեջ։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Հանրապետությունում հայ բնակչության էթնոկրոնական վերափոխումների ուսումնասիրությանը 1923–2005 թվականների ընթացքում՝ պատմական, հասարակական և կրոնական գործընթացների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հանրապետության ձևավորումից հետո հայ համայնքի ժողովրդագրական, ազգային և կրոնական կյանքի փոփոխությունները, ինչպես նաև այն քաղաքական, իրավական, սոցիալական և մշակութային գործոնները, որոնք ազդել են համայնքի ինքնության պահպանման և վերափոխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքային կառույցների, եկեղեցական կյանքի, կրթական հաստատությունների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը, ինչպես նաև դրանց դերին ազգային ու կրոնական ինքնության պահպանման գործընթացում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև բնակչության թվաքանակի և տեղաբաշխման փոփոխությունները, ներքին և արտաքին միգրացիոն գործընթացները, քաղաքային միջավայրի ազդեցությունը, միջհամայնքային հարաբերությունները և հասարակության մեջ ինտեգրման տարբեր դրսևորումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էթնիկական և կրոնական ինքնության փոխակերպումներին՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են քաղաքական ու սոցիալական պայմանները ներգործել հայերի ազգային ինքնագիտակցության, կրոնական պատկանելիության և համայնքային կյանքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հայ համայնքի և Թուրքիայի պետական ու հասարակական ինստիտուտների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացած մարտահրավերները։ Ժամանակագրական ընդգրկումը թույլ է տալիս հետևել փոփոխությունների երկարաժամկետ ընթացքին և առանձնացնել դրանց տարբեր փուլերի առանձնահատկությունները՝ հանրապետության հիմնադրումից մինչև XXI դարի սկզբի իրավիճակը։ Հետազոտությունը կարևոր է Թուրքիայի հայ համայնքի պատմության, ազգային փոքրամասնությունների խնդիրների, էթնիկ և կրոնական ինքնության, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, թուրքագետներին, կրոնագետներին, ազգագրագետներին, սոցիոլոգներին, ժողովրդագրագետներին և ազգային փոքրամասնությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում նորամուծությունների կառավարչական հաշվառման հիմնախնդիրներին՝ այն դիտարկելով որպես նորարարական գործունեության պլանավորման, վերահսկման և արդյունավետության գնահատման կարևոր գործիք։ Նյութում վերլուծվում են կառավարչական հաշվառման համակարգի հիմնական գործառույթները՝ ծախսերի հաշվառում, ներդրումային նախագծերի գնահատում, արտադրական արդյունավետության չափում և նորարարական գործընթացների ֆինանսական մոնիթորինգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծությունների հաշվառման առանձնահատկություններին՝ բարձր անորոշություն, երկարաժամկետ արդյունքներ, ոչ նյութական ակտիվների գնահատման դժվարություններ և ռիսկերի բարձր մակարդակ, որոնք բարդացնում են ավանդական հաշվառման մեթոդների կիրառումը։ Քննարկվում են նաև ծախս-օգուտ վերլուծության, ABC/ABM համակարգերի և բյուջետավորման ճկուն մոդելների կիրառման հնարավորությունները նորարարական նախագծերի կառավարման մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ արտադրական կազմակերպություններում նորամուծությունների արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ է հաշվառման համակարգերի արդիականացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինտեգրում և ռազմավարական կառավարման հաշվառման մոտեցումների զարգացում՝ ապահովելու համար մրցունակության բարձրացում և նորարարական ներուժի լիարժեք իրացում Հայաստանի Հանրապետությունում։