ժամանակի բառիմաստային կարգի հոգելեզվաբանական դրսևորումները գերմաներենում և հայերենում

Փիլիսոփայություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Բորիս Վիանի ստեղծագործական աշխարհը՝ կենտրոնանալով նրա կապի վրա պաթաֆիզիկայի հետ՝ որպես երևակայական գիտության և գեղարվեստական մտածողության յուրահատուկ համակարգի։ Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես Վիանի գրականությունը դուրս է գալիս դասական ռեալիզմի սահմաններից և ձևավորում է մի իրականություն, որտեղ հումորը, սարկազմը, աբսուրդը և լեզվական խաղերը դառնում են հիմնական կառուցողական սկզբունքներ։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է պաթաֆիզիկայի ազդեցությունը Վիանի աշխարհայացքի վրա՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես գրական հնարք, այլ որպես մտածողության մեթոդ, որը քանդում է ավանդական տրամաբանությունը և առաջարկում նոր մոտեցում իրականության ընկալմանը։ Գրքում քննարկվում են նաև Վիանի ստեղծագործությունների կապերը ֆրանսիական ավանգարդի, էքզիստենցիալիզմի և 20-րդ դարի մշակութային շարժումների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես նրա տեքստերը միաժամանակ խաղային են և խորապես փիլիսոփայական։

Պատմություն

Գիրքը լուսաբանում է տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ կանանց մասնակցությունը ազգային պայքարին, հասարակական կյանքին և մշակութային զարգացմանը՝ ընդգծելով նրանց կարևոր դերակատարությունը պատմության մեջ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Պատմական հերոսուհիներ Հայ պատմության մեջ հայտնի կանանց կյանքը և գործունեությունը։ Ազգային-ազատագրական պայքար Կանանց մասնակցությունը ազատագրական շարժումներին և պատերազմներին։ Հասարակական դերակատարում Կրթության, մշակույթի և համայնքային կյանքի մեջ կանանց գործունեությունը։ Անձնական սխրանքներ Հերոսական վարք, զոհաբերություն և նվիրվածություն հայրենիքին։ Գենդերային դերերի փոփոխություն Կանանց սոցիալական դիրքի զարգացում տարբեր պատմական փուլերում։

Պատմություն

Կիլիկյան Հայաստանը միջնադարյան հայկական պետականություն էր, որը գոյություն է ունեցել XI–XIV դարերում Կիլիկիայի տարածքում՝ Միջերկրական ծովի արևելյան ափին։ Այն ձևավորվեց այն ժամանակ, երբ սելջուկյան արշավանքների և Հայաստանի արևելյան տարածքների անկման հետևանքով բազմաթիվ հայեր տեղափոխվեցին Կիլիկիա և այնտեղ ստեղծեցին նոր քաղաքական ու մշակութային կենտրոն։ Կիլիկյան Հայաստանի հիմնադրման գործընթացում կարևոր դեր են ունեցել Ռուբինյանները, որոնց հիմնադիրն էր Ռուբեն I-ը։ Հետագայում պետությունը զարգացավ և դարձավ ուժեղ թագավորություն, հատկապես Լևոն II Մեծագործի օրոք, երբ Կիլիկյան Հայաստանը 1198 թվականին պաշտոնապես հռչակվեց թագավորություն։ Կիլիկյան Հայաստանը ունեցել է զարգացած պետական կառավարման համակարգ, բանակ և դիվանագիտություն՝ ակտիվ հարաբերություններ ունենալով Եվրոպայի խաչակրաց պետությունների և հարևան երկրների հետ։ Այն կարևոր դեր է խաղացել նաև առևտրի մեջ՝ լինելով կապող օղակ Արևելքի և Արևմուտքի միջև։ Մայրաքաղաքը սկզբում եղել է Տարսոնը և հետո՝ Սիսը, որը դարձել է քաղաքական և մշակութային կենտրոն։ Կիլիկյան Հայաստանում զարգացել են կրթությունը, գրականությունը, իրավունքը և ճարտարապետությունը։ Այդ շրջանում ստեղծվել են նաև կարևոր պատմագրական և իրավական աշխատություններ, որոնցից հայտնի է Մխիթար Գոշի իրավական ազդեցությունը և ժամանակի մշակութային զարգացումները։ Չնայած իր ուժեղությանը, Կիլիկյան Հայաստանը XIV դարում թուլացավ մոնղոլական արշավանքների, ներքին խնդիրների և մամլուքների հարձակումների հետևանքով, և վերջնականապես ընկավ 1375 թվականին։ Այսպիսով, Կիլիկյան Հայաստանը կարևոր դեր ունի հայոց պատմության մեջ՝ որպես պետականության շարունակություն, մշակութային զարգացման կենտրոն և միջազգային հարաբերությունների ակտիվ մասնակից միջնադարում։

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են իրական թվերի համակարգը, հաջորդականությունների և ֆունկցիաների ընդհանուր հատկությունները, սահմանների տեսությունը և շարունակականության գաղափարը։ Այս բաժինները կազմում են մաթեմատիկական անալիզի տեսական հիմքը և կարևոր են հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Դասագրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում նաև մեկ փոփոխականի ֆունկցիաների ուսումնասիրությանը, դրանց վարքագծի վերլուծությանը և հիմնական հատկություններին։ Տեսական նյութը ուղեկցվում է բազմաթիվ օրինակներով և վարժություններով, որոնք նպաստում են ուսանողների տրամաբանական մտածողության և մաթեմատիկական հմտությունների զարգացմանը։

Բնապահպանություն

Ձեռնարկ ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայից լաբորատոր գործնական պարապմունքների աշխատությունը ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայի գործնական և լաբորատոր պարապմունքների կազմակերպման համար։ Ձեռնարկում ներկայացվում են տարբեր փորձարարական աշխատանքներ և առաջադրանքներ, որոնք օգնում են ուսանողներին կիրառել տեսական գիտելիքները գործնականում։ Դրանք վերաբերում են հողի, ջրի և օդի էկոլոգիական վիճակի գնահատմանը, աղտոտվածության չափմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական էկոհամակարգերի ուսումնասիրությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձերի կատարման մեթոդաբանությանը, չափման տեխնիկային և ստացված արդյունքների վերլուծությանը։ Նշվում են նաև շրջակա միջավայրի պահպանության գործնական մոտեցումները և էկոլոգիական անվտանգության կանոնները։

Պատմություն

Այս պատմագիտական աշխատությունը նվիրված է 1920 թ. ապրիլին տեղի ունեցած կարևոր քաղաքական իրադարձությանը՝ անդրկովկասյան հանրապետությունների վեհաժողովին և այդ շրջանակում Հայաստանի մասնակցությանը։ Այդ ժամանակաշրջանը բնորոշվում էր բարդ միջազգային և տարածաշրջանային իրավիճակով, երբ նորաստեղծ պետությունները փորձում էին ձևավորել համագործակցության ուղիներ և դիմակայել արտաքին վտանգներին։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է, թե ինչ պայմաններում է հրավիրվել վեհաժողովը, ինչ խնդիրներ էին դրված օրակարգում և ինչ դիրքորոշում ուներ Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև Հայաստանի քաղաքական նպատակները, դիվանագիտական քայլերը և բանակցային գործընթացները։ Քննարկվող հիմնական թեմաներից են․ վեհաժողովի կազմակերպման պատմական նախադրյալները Հայաստանի, ինչպես նաև հարևան հանրապետությունների շահերը տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները և սահմանափակումները արտաքին ուժերի ազդեցությունը անդրկովկասյան քաղաքական գործընթացների վրա վեհաժողովի արդյունքներն ու դրանց ազդեցությունը հետագա զարգացումների վրա Հեղինակը հիմնվում է արխիվային փաստաթղթերի, դիվանագիտական գրագրության և ժամանակակիցների վկայությունների վրա՝ ներկայացնելով փաստարկված և գիտականորեն հիմնավորված ուսումնասիրություն։ Աշխատությունը օգնում է հասկանալ, թե ինչպես էին ձևավորվում տարածաշրջանային հարաբերությունները և ինչ դեր ուներ Հայաստանը այդ գործընթացներում։