Խրամատային գրառումներ - Խանջյան Գուրգեն

Գեղարվեստական հայ․

Համո Սահյանի խոր ու խորիմաստ ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է մարդու անհայտություն, տխրություն և խորը ապրումները՝ կապված է անցյալի ու ներկայի հետ։ Գիրքը, շոշափելով մենության, կորուստի ու ինքնադրսևորման թեմաները, նկարագրում է մարդու պայքարը ոչ միայն արտաքին աշխարհում, այլ նաև իր ներաշխարհում։ Սահյանը գիրքը գրում է խառնված այն հարցերին, որոնք անընդհատ հետապնդում են մարդուն՝ իր տեղը գտնելու, իսկապես ապրելու հարցերի շուրջ։ Վեպը հետաքրքիր ու կշռադատված հայացք է մարդուն, ով փորձում է հասկանալ իր առջև դրված կործանիչ հարցերը, իսկ մեկ այլ կողմից՝ վերականգնվել և ապրել լիարժեք։ **«Ինձ բացակա չդնեք»** արտահայտում է անտարբերության դեմ պայքարող մարդու խնդիրը, ով փորձում է դուրս գալ ստվերից ու բացարձակապես նորովի տեսնել իրեն։ Գիրքը նաև անդրադառնում է սիրո և մարդկային հարաբերությունների բարդություններին, որոնք շատ հաճախ պարունակում են բացակայության ցավ, բայց նաև երազանքի և որոնումների իրականություն։ Պատմությունն ունի թափանցիկ ու դյուրին պատմողական ոճ՝ պատմելով այն մասին, թե ինչպես մարդը չի կարող միայն անցնել իր կյանքը, առանց ճիշտ հասկանալու և գնահատելու ներքին աշխահում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-68-268-6

Քաղաքագիտություն

Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կողմից հավաքված և հանրության համար ներկայացված աշխատություններից բաղկացած ժողովածու է, որն ընդգրկում է նրա քաղաքական, սոցիալական և պատմական դիրքորոշումները տարբեր տարիների։ Գրքում ներառված են Տեր-Պետրոսյանի հիմնական ելույթները, հոդվածները, ինչպես նաև նրա կողմից տրված հարցազրույցները, որոնք ներկայացնում են Հայաստանի քաղաքական կյանքի կարեւորագույն փուլերը՝ անկախության ձեռքբերումից մինչեւ երկրի ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը։ Գիրքը քննում է ազգային ինքնության, պետականության հիմնադրույթների, հայ-թուրքական հարաբերությունների, ինչպես նաև Արցախի հարցի շուրջ Տեր-Պետրոսյանի տարբեր տեսակետները։ Ներկայացված նյութերը անդրադառնում են նաև նրա նախագահի պաշտոնավարման տարիներին իրականացված ծրագրերին և քաղաքական որոշումներին։ Սա գրքույկ է այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ոչ միայն Տեր-Պետրոսյանի քաղաքական ուղենիշով, այլ նաև Հայաստանի խորհրդային ժամանակաշրջանի, անկախության հասնելու եւ 1990-ականների սկզբի անցումային շրջանի պատմությամբ։ «Ընտրանի»-ը առանձնանում է իր խորությամբ, իրական դիվանագիտական իմաստով ու բացահայտում է որոշակի գաղափարների ետևում թաքնված տրամաբանությունը՝ համադրելով ազգային և միջազգային իրադրությունները։ Հեղինակը խորապես վերլուծում է Հայաստանի ապագան՝ առաջարկելով իր վերլուծական մոտեցումները մի շարք կարեւորագույն հարցերի շուրջ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2006 ISBN - 99941-2-015-8

Գեղարվեստական հայ․

«Վերջին գիշերը» (Վահան Պետրոսյան) վեպը խորապես զգացմունքային ու դրամատիկ պատմություն է, որը շոշափում է մարդու հոգու մութ անկյունները, ճակատագրի անողոքությունն ու ներքին պայքարը։ Գիրքը ներկայացնում է հերոսների կյանքը՝ մի այնպիսի պահի, երբ թվում է՝ ամեն ինչ վերջացել է, և միայն մեկ գիշեր է մնում՝ փոփոխության կամ վերջի միջակայքում։ Պետրոսյանը շատ հզորորեն է նկարագրում հոգեբանական լարվածությունը՝ այն մարդկանց մեջ, ովքեր անցնում են կյանքի մեծ ճգնաժամերի միջով՝ կորուստ, սեր, հիասթափություն, խաբեություն։ Վեպի մթնոլորտը հաճախ մռայլ է, բայց նույն ժամանակ նաև լի է մարդկային ջերմությամբ՝ այն մարդկանց պատմություններով, ովքեր փորձում են գտնել ելք։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ «վերջ» ասված պահը երբեմն միայն սկսվելու հնարավորություն է՝ եթե մարդը ունենա համարձակություն դիմակայել իր վախերին և ընդունել փոփոխությունը։ Հերոսների հետ ընթերցողը ապրում է նրանց ապրումները՝ զգում է նրանց ցավը, հույսը և ցանկությունը ապրել։ «Վերջին գիշերը» նաև խոսում է ժամանակի և հիշողության մասին՝ ինչպես անցյալը կարող է հետապնդել մարդուն, և ինչպես է նա փորձում ազատվել նրանից։ Պետրոսյանի ոճը պարզ է, բայց դիպուկ, և նա կարողանում է սիրտը բռնել մի փոքրիկ բառով կամ դրվագով։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հայ ժամանակակից գրականություն, հոգեբանական դրամա և ուժեղ, զգացմունքային պատմություններ։ Կարճ ասած՝ «Վերջին գիշերը» պատմություն է մարդու մասին՝ երբ նա կանգնած է մի հատիկ անցման շեմին և պետք է ընտրի իր ճակատագիրը։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9232-3-9

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակում-ը, որը տեղի ունեցավ ծանր պատմական պայմաններում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ի ավարտի, Հայոց ցեղասպանություն-ի հետևանքների և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Վիրաբյանը մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ավերված, գաղթականներով լեցուն և տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող երկիրը կարողացավ ձևավորել պետական կառույցներ և փորձել կազմակերպել իր քաղաքական ու հասարակական կյանքը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում պետական կառավարման համակարգի ձևավորմանը՝ խորհրդարանի, կառավարության և վարչական մարմինների գործունեությանը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի դժվարություններով էին ուղեկցվում պետականաշինության գործընթացները՝ ներքին քաղաքական պայքարներ, կուսակցական հակասություններ, ռեսուրսների սակավություն և արտաքին ճնշումներ։ Միևնույն ժամանակ ներկայացվում է, թե ինչպես էին այդ պայմաններում փորձ արվում ստեղծել իրավական պետություն և կազմակերպել կրթություն, առողջապահություն և տնտեսություն։ Արտաքին քաղաքականությունը գրքի առանցքային թեմաներից է։ Վիրաբյանը վերլուծում է նորաստեղծ հանրապետության հարաբերությունները հարևան երկրների՝ Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, ինչպես նաև մեծ տերությունների հետ կապերը։ Նա անդրադառնում է սահմանային հակամարտություններին, դիվանագիտական բանակցություններին և այն փորձերին, որոնց միջոցով Հայաստանը փորձում էր միջազգային ճանաչում և աջակցություն ստանալ։ Այս համատեքստում հատկապես կարևոր է նաև Սևրի պայմանագիր-ի քննարկումը, որը, թեև մեծ հույսեր էր ներշնչում, իրականում չիրագործվեց։ Գիրքը նաև մանրամասն անդրադառնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակին՝ սով, համաճարակներ, գաղթականների խնդիրներ և տնտեսական քայքայում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ անկախ պետականության պահպանումը ոչ միայն քաղաքական, այլև կենսական խնդիր էր՝ կապված բնակչության գոյատևման հետ։ Այս իրողությունները հաճախ որոշիչ էին քաղաքական որոշումների ընդունման մեջ։

Արտասահմանյան գրականություն

«Ամեն ինչի խանութը» (Բրեդ Սթոուն) գիրքը պատմում է ամերիկյան մեծագույն առևտրային պատմության՝ Amazon-ի հիմնադրամի, աճի և ազդեցության մասին։ Հեղինակը հետևում է Ջեֆ Բեզոսի ճանապարհին՝ ինչպես փոքր ստարտափից Amazon-ը վերածվեց գլոբալ հսկայի, որն ազդում է առևտրի, տեխնոլոգիաների և աշխատանքի վրա։ Գիրքը բացահայտում է ընկերության սկզբնական գաղափարը՝ գրքեր վաճառել առցանց, այնուհետև ընդլայնվել՝ գրեթե ամեն ինչի վաճառքով։ Ստորև ներկայացվում է, թե ինչպես Amazon-ը կառուցեց իր առաքման համակարգը, լոգիստիկան, տվյալների օգտագործումը և հաճախորդի նկատմամբ խիստ ուշադրությունը։ Սթոունը նաև ցույց է տալիս, որ ընկերության հաջողությունը նաև բխում է նրա ղեկավարության մշակույթից՝ ինչ-որ չափով խիստ, պահանջկոտ և հաճախ անարդար՝ աշխատակիցների համար։ Գիրքը խոսում է այն մասին, թե ինչպես մեծ հսկաները կարող են տիրանալ շուկային և ինչպիսի ազդեցություն ունեն փոքր բիզնեսների, աշխատողների և սպառողների վրա։ «Ամեն ինչի խանութը» բացահայտում է բիզնեսի գեղագիտությունը՝ հաջողության, ճնշման, նորարարության և մրցակցության դինամիկան։ Գիրքը հետաքրքիր է ոչ միայն բիզնեսի սիրահարների, այլև այն մարդկանց համար, ովքեր ուզում են հասկանալ ժամանակակից տնտեսության կառուցվածքը և տեխնոլոգիական հսկաների ազդեցությունը։ Սա նաև պատմություն է ամերիկյան ձեռնարկատիրության, ռիսկի, կամքի և փոփոխության մասին՝ ներկայացված դրամատիկ և փաստական ձևով։ Այս գիրքը հարմար է նրանց համար, ովքեր ուզում են տեսնել, թե ինչպես են ծնվում և մեծանում ժամանակակից գլոբալ ընկերությունները։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-75-480-2

Գրականություն

«1984»-ը ներկայացնում է ամբողջական վերահսկողության ու տոտալիտար ռեժիմի աշխարհը, որտեղ անձնական ազատությունը գրեթե չեզոքացված է, իսկ գաղափարական և սոցիալական ճնշումները տևական են։ Վեպը կենտրոնանում է Ուինսթոն Սմիթի վրա, որը փորձում է դիմադրել սոցիալիստական մեծ եղբոր («Big Brother») պարգևած վերահսկողությանը։ Օրուելը ստեղծում է մի մութ, ճնշող մթնոլորտ, որը խորհրդանշում է մարդու ազատության և ճնշման հակադրությունը։ Հիմնական թեմաները․ Տոտալիտարիզմ և պետական վերահսկողություն Անձնական ազատություն և միտքի անկախություն Propaganda և պատմության վերահսկողություն Մարդու հոգեբանական ու սոցիալական ճնշումները Ներգրավվածության և դիմադրության խնդիրներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Դիստոպիական սյուժե՝ համաշխարհային գրականության մեջ դասական Հերոսի ներքին պայքարի և հասարակության ճնշումների խոր վերլուծություն Հարմար է հասարակագիտության, քաղաքականագիտության և գրականագիտության ուսանողների համար Սոցիալ-քաղաքական և հոգեբանական քննարկումների հզոր հարթակ